transitional

Στάση, τελευταία.

2010-06-04T21:36:00.003+03:00

«Τα παιδία δεν παίζει»

2010-05-31T07:45:00.004+03:00

Απίστευτο. Μόλις το άκουσα, παραλίγο να γκρεµιστώ.
Μια φωνή από το τηλέφωνο µού αποκάλυπτε πως µάλλον επί χούντας ζω: Η επιτροπή του υπουργείου Παιδείας έκοψε το ντοκιµαντέρ «Τα παιδία δεν παίζει». Αντί άλλης απαντήσεως, µου ξέφυγε ένα «δεν είναι δυνατόν»!

Η φωνή από την αρµοδία της εταιρείας που διακινεί αυτό το εξαιρετικό ντοκιµαντέρ. Για το οποίο έγραψα και εξακολουθώ να πιστεύω πως υπό κανονικές συνθήκες, δηλαδή όχι ελληνικές, πρέπει αµέσως το υπουργείο Παιδείας να το αναλάβει υπό την προστασία του και να το κυκλοφορήσει προς προβολή σε όλα τα σχολεία ολόκληρης της επικράτειας. Η απαγορευτική γνωµάτευση από µια επιτροπή του υπουργείου Παιδείας αρµόδια για την καταλληλότητα ταινιών και θεατρικών παραστάσεων. Δηλαδή αν εισπράξεις το ΟΚ αυτής της επιτροπής - µία από τις χιλιάδες που έχουν φτιάξει οι κυβερνήσεις, συγκεντρώνοντας διά του ελέγχου τροµερές και κρυφές εξουσίες - τότε µε το χαρτί ανά χείρας πηγαίνεις στα σχολεία και µε τη σειρά τους οι καθηγητές προτρέπουν τα παιδιά να δουν αυτές τις ταινίες και τις θεατρικές παραστάσεις. Αστειότητες και υποκρισίες δηλαδή. Διότι τα παιδιά καταβροχθίζουν τόνους από αφασική, πορνογραφική και κακόγουστη ουσία. Ελευθέρως. Από τα κανάλια, το Δίκτυο και παντού. Εποµένως τέτοιες επιτροπές δεν εξυπηρετούν απολύτως τίποτα παρά µόνο ίσως κάποιες εκδουλεύσεις και στηρίζουν µικρές εξουσίες που µας κάνουν την ζωή αφόρητη και ενίοτε εφιαλτική.

«Τα παιδία δεν παίζει» εξαιτίας λογοκρισίας

Δηµήτρης Δανίκας, "Τα Νέα", 29/5/2010

Σκηνοθεσία
Άγγελης Ανδρικοπούλου & Αργύρη Τσεπελίκα

Κάθε μέρα, η Αλεξάνδρα, ο Βλαντ, η Χρύσα και η υπόλοιπη παρέα μαζεύονται μπροστά από το σπίτι του Χρήστου για να παίξουν ποδόσφαιρο μέχρι το βράδυ. Μόλις ξεκινήσουν το παιχνίδι, οι γείτονες αρχίζουν να διαμαρτύρονται, να φωνάζουν και να προσπαθούν να τους σταματήσουν με απειλές ή ακόμα και με τη βία.

Μοιάζει να μην υπάρχει λύση στο πρόβλημα, καθώς δεν έχουν που αλλού να παίξουν.

Η Αλεξάνδρα πιστεύει πως πρέπει να βρεθεί ένας χώρος όπου θα μπορούν να παίζουν ελεύθερα και χωρίς να κινδυνεύουν. Αποφασίζει να μιλήσει στον Δήμαρχο της πόλης τους. Ανακοινώνει την ιδέα της στα υπόλοιπα παιδιά ζητώντας τους να της συμπαρασταθούν.

Η παιδική επιτροπή συνεδριάζει και μέσα απο διασκεδαστικές απόψεις, τσακωμούς και αρκετές αμφιβολίες αποφασίζουν να πάνε όλοι μαζί στο Δημαρχείο και να παρουσιάσουν το πρόβλημά τους. Ζητούν να δημιουργηθεί ένας χώρος παιχνιδιού σε ένα εγκαταλελειμένο οικόπεδο της γειτονιάς.

Ο αγώνας είναι σκληρός. Τα παιδιά είναι μαχητικά, όμως η δημοτική αρχή έχει άλλες απόψεις.

Θα καταφέρουν τελικά να πραγματοποιήσουν το όνειρό τους η Αλεξάνδρα, ο Χρήστος, η Χρύσα και ο Βλαντ;

Διεκδικώντας το δικαίωμά της στο παιχνίδι, η μικρή παρέα αναλαμβάνει πρωτοβουλίες, μαθαίνει να μάχεται, να σχετίζεται και να ωριμάζει…

Παρακολουθώντας την αληθινή αυτή ιστορία με πρωταγωνιστές τέσσερα παιδιά ηλικίας 9-14 ετών ανακαλύπτουμε μέσα απο χαριτωμένες αυθεντικές ατάκες, ξεκαρδιστικές σκηνές, αυθορμητισμό και τρυφερότητα, την αντίληψη που έχουν για την ζωή, τους μεγάλους, τη φιλία, την αγάπη άνευ όρων και την ασίγαστη ανάγκη για παιχνίδι."

Για το ντοκιµαντέρ:

http://www.myfilm.gr/6297.html#infomovie

http://mftm.blogspot.com/2010/03/2010.html
http://www.facebook.com/group.php?gid=248757129231

Les feuilles mortes

2010-05-30T17:18:00.004+03:00

Oh! je voudrais tant que tu te souviennes
Des jours heureux où nous étions amis
En ce temps-là la vie était plus belle,
Et le soleil plus brûlant qu'aujourd'hui
Les feuilles mortes se ramassent à la pelle
Tu vois, je n'ai pas oublié...
Les feuilles mortes se ramassent à la pelle,
Les souvenirs et les regrets aussi
Et le vent du nord les emporte
Dans la nuit froide de l'oubli.
Tu vois, je n'ai pas oublié
La chanson que tu me chantais.

C'est une chanson qui nous ressemble
Toi, tu m'aimais et je t'aimais
Et nous vivions tous deux ensemble
Toi qui m'aimais, moi qui t'aimais
Mais la vie sépare ceux qui s'aiment
Tout doucement, sans faire de bruit
Et la mer efface sur le sable
Les pas des amants désunis.

Les feuilles mortes se ramassent à la pelle,
Les souvenirs et les regrets aussi
Mais mon amour silencieux et fidèle
Sourit toujours et remercie la vie
Je t'aimais tant, tu étais si jolie,
Comment veux-tu que je t'oublie?
En ce temps-là, la vie était plus belle
Et le soleil plus brûlant qu'aujourd'hui
Tu étais ma plus douce amie
Mais je n'ai que faire des regrets
Et la chanson que tu chantais
Toujours, toujours je l'entendrai!

Στιχοι: Jacques Prévert
Μουσική: Joseph Kosma

Jacques Prévert Γάλλος ποιητής και σεναριογράφος γεννήθηκε στο Νεϊγύ-συρ-Σεν το 1900 και πέθανε στην Ομονβίλ-λα-Πτιτ το 1977. Κατά την περίοδο 1925-1929 εισχωρεί στον υπερρεαλιστικό κύκλο, αναπτύσσοντας φιλία με τους υπερρεαλιστές Αντρέ Μπρετόν, Λουί Αραγκόν, Ρομπέρ Ντεσνός και Υβ Τανγκύ. Από τον υπερρεαλισμό ο Πρεβέρ θα κρατήσει μόνο τα στοιχεία εκείνα, που σε συνδυασμό με τη ρομαντική του διάθεση, θα του επιτρέψουν να σκιαγραφήσει τον ποιητικό ρεαλισμό της εποχής του, προσπαθώντας συγχρόνως να ανανεώσει την προφορική λαϊκή ποίηση της Γαλλίας. Την περίοδο 1932-1936 συνεργάστηκε στα θεατρικά δρώμενα μιας ομάδας πολιτικά στρατευμένων συγγραφέων, ονομαζόμενης «Οκτώβρης». Ακολούθως έγραψε σενάρια και διαλόγους για γνωστές ταινίες του γαλλικού κινηματογράφου, όπως Το έγκλημα του κυρίου Λανζ (Le crime de M. Lange, 1935) του Ζαν Ρενουάρ, Γελοίο δράμα (Drôle de drame, 1937), Το λιμάνι των αποκλήρων (Quai des brumes, 1938), Ξημερώνει (Le jour se lève, 1939), Οι επισκέπτες της νύχτας (Les visiteurs du soir, 1942), Τα παιδιά του Παραδείσου (Les enfants du paradis, 1944) και Οι πόρτες της νύχτας (Les portes de la nuit, 1946) του Μαρσέλ Καρνέ. Το 1946 κυκλοφορούν δύο ποιητικές συλλογές του, πρώτα οι Κουβέντες (Paroles) και στη συνέχεια οι Ιστορίες (Histoires). Ακολουθούν οι συλλογές Θέαμα (Spectacle, 1951), Μεγάλος χορός της Άνοιξης (Grand bal du printemps, 1951), Η βροχή και η καλοκαιρία (La pluie et le beau temps, 1955), Κυκεώνας (Fatras, 1966, εικονογραφημένη με κολάζ του ίδιου του Πρεβέρ), Ιστορίες και άλλες ιστορίες (Histoires et d’autres histoires, 1963), Πράγματα και άλλα (Choses et autres, 1972), Εβδομαδιαία (Hebdomadaires, 1972) και Νυχτερινός ήλιος (Soleil de nuit, 1980, μετά θάνατον). Παράλληλα, πολλά ποιήματα του Πρεβέρ, όπως η «Μπαρμπαρά», μελοποιήθηκαν από τον συνθέτη Ζοζέφ Κοσμά, ερμηνεύτηκαν από γνωστούς καλλιτέχνες, όπως ο Υβ Μοντάν και η Ζυλιέτ Γκρεκό και αγαπήθηκαν από το διεθνές κοινό.

Τίτλοι στη βάση Βιβλιονέτ

(2008)	Οι σουρεαλιστές συζητούν για το σεξ, Περίπλους
(2007)	Στη μοναξιά του Παρισιού, Έψιλον
(2006)	Επιλογές από την ξένη ποίηση, Σοκόλη - Κουλεδάκη
(2006)	Πάμπλο Πικάσσο, Καστανιώτη
(2002)	Είσοδοι και έξοδοι, Μπιλιέτο
(2002)	Θέαμα και ιστορίες, Ύψιλον
(1994)	Κουβέντες, Καστανιώτη
(1986)	Το ψάρεμα της φάλαινας, Οδυσσέας
(1982)	Θέαμα και ιστορίες, Νεφέλη
(1982)	Συνυπάρξεις, Πρόσπερος

Ο δρόμος της Αριστεράς...

2010-05-29T08:47:00.002+03:00

Drawing Hands by M. C. Escher, 1948

Από τον Δεκέμβριο1968 που έγινε η διάσπαση του ΚΚΕ έχει περάσει πολύ νερό «κάτω από το γεφύρι της Ιστορίας». Ο αποκλεισμός του Φώτη Κουβέλη από το συνέδριο του κόμματος μοιάζει σαν συμβολικό τέλος μιας πορείας 40 χρόνων με στόχο να ανοίξει ο δρόμος για μια νέα Αριστερά, ευρωπαϊκή, ανεξάρτητη από την ασφυκτική σοβιετική κηδεμονία και ικανή να ανταποκριθεί στα προβλήματα της εποχής. Μια μερίδα κομμουνιστών τότε ξεκίνησε την απόπειρα να υπερβεί τα αδιέξοδα της τυφλής σταλινικής εκδοχής και να συγκροτήσει μια καινούργια πρόταση.

Ο αποκλεισμός του Φώτη Κουβέλη είναι είδος ανεπίκαιρου θριάμβου του σταλινικού μοντέλου. Είναι αλήθεια μοντέλο δοκιμασμένο. Επί δεκαετίες κατάφερνε να μεθοδεύει την επιβολή των ηγεσιών, με την κατάργηση της διαπάλης των ιδεών, τον αποκλεισμό του διαλόγου, τον εξοστρακισμό της κριτικής. Φαίνεται ότι επιβιώνει ακέραιο το δόγμα «ο σκοπός αγιάζει τα μέσα», αφού θριαμβεύει η δοκιμασμένη μέθοδος, μολονότι επέβαλε ηγεσίες που οδήγησαν στη συντριβή του σοσιαλιστικού καθεστώτος και ενταφίασαν για άγνωστο διάστημα τα όνειρα για μια κοινωνία ισότητας και ελευθερίας.

#Δεν είναι ζήτημα που αφορά έναν άνθρωπο και τις όποιες απόψεις του. Είναι βαριά συμβολικό θέμα της μεθόδου επιλογής των εκπροσώπων που θα αποφασίσουν τους ηγέτες και τον πολιτικό προσανατολισμό.

Οπως φώναζε την εποχή του «Γραφείου Εσωτερικού» το φιλοσοβιετικό και σταλινικό απομεινάρι του κόμματος:

«Ενα είναι το ΚΚΕ!». Η συνταγή είναι ίδια. Κραύγαζε «είναι ένα!» για όσο ακριβώς διάστημα ήταν δύο. Δηλαδή αντί κριτικής και διαπάλης των ιδεών εφάρμοζε την «πολιτική»: η αντίπαλη άποψη απλούστατα «δεν υπάρχει».

#Η κρίση των σοσιαλιστικών ιδεών είναι βέβαια παγκόσμια και γιγάντια. Η Αριστερά παντού στον κόσμο είναι ακόμα σε βαθύ αδιέξοδο.

Αρπάζεται από εδώλια πολιτικών θεών γκρεμισμένα και καταφεύγει σε ακροδεξιόστροφο λαϊκισμό. Δεν έχει τίποτα απολύτως να πει για την οικονομική κατάρρευση του σοσιαλισμού και δεν ξέρει τι να προτείνει στην κοινωνία. Αντί το παραμικρό βήμα προς την έξοδο από τη βαθιά κρίση, πισωγυρίζει στη συνταγή που έφερε την όλη καταστροφή: στο γκουλάγκ οι διαφωνούντες.

Άννα Φραγκουδάκη, "Τέλος μιας εποχής;", "Τα Νέα" 29.5/2010

Rainbow Eyes

2010-05-24T15:36:00.001+03:00

She's been gone since yesterday
Oh I didn't care
Never cared for yesterdays
Fancies in the air

No sighs or mysteries
She lay golden in the sun
No broken harmonies
But I've lost my way
She had rainbow eyes
Rainbow eyes
Rainbow eyes

Love should be a simple blend
A whispering on the shore
No clever words you can't defend
They lead to never more

No sighs or mysteries
She lay golden in the sun
No broken harmonies
But I've lost my way
She had rainbow eyes
Rainbow eyes
Rainbow eyes

Summer nights are colder now
They've taken down the fair
And all the lights have died somehow
Or were they ever there

No sighs or mysteries
She lay golden in the sun
No broken harmonies
But I've lost my way
She had rainbow eyes

Οι Rainbow είναι ένα από τα μεγαλύτερα hard rock συγκροτήματα και έχουν επηρεάσει το στυλ πολλών σύγχρονων συγκροτημάτων της metal σκηνής. Δημιουργήθηκαν το 1975 όταν ο κιθαρίστας των Deep Purple, Ritchie Blackmore, αποχώρησε από το συγκρότημα . Τον Απρίλιο του 1984 οι Rainbow διαλύθηκαν και από τότε έχουν εκδόσει μόνο συλλογές με τα καλύτερα τραγούδια τους. Στα 9 χρόνια ύπαρξης των Rainbow (Μάϊος 1975 - Απρίλιος 1984) το μόνο μέλος που παρέμεινε ήταν ο κιθαρίστας Ritchie Blackmore.

Το βράδυ της 22ας Μαΐου 1963

2010-05-22T12:47:00.004+03:00

TΟ ΒΡΑΔΥ της 22ας Μαΐου 1963, σ’ ένα κεντρικό σταυροδρόμι της Θεσσαλονίκης (Ερμού - Βενιζέλου - Σπανδωνή - Ίωνος Δραγούμη), και στα πλαίσια μιας παράνομης αντισυγκέντρωσης εκατοντάδων παρακρατικών, δολοφονήθηκε ο βουλευτής της Αριστεράς Γρηγόρης Λαμπράκης, 51 χρόνων, ενώ έβγαινε από μια νόμιμη συγκέντρωση «Φίλων της Ειρήνης», στην οποία ήταν κύριος ομιλητής .

Επρόκειτο για μια πολιτική δολοφονία που έγινε παρουσία 180 ανδρών και αξιωματικών της Χωροφυλακής, μ’ όλη την ηγεσία παρούσα (στρατηγός Κ. Μήτσου, διευθυντής Αστυνομίας Ευθ. Καμουτσής, υποδιευθυντής Μ. Διαμαντόπουλος, διοικητής Εθνικής Ασφάλειας Κ. Δόλκας κ.ά.), κι ενώ για ένα δίωρο το σύνθημα που κυριαρχούσε από τον εσμό των παρακρατικών ήταν:
- Λαμπράκη θα πεθάνεις!
Η αντίστροφη μέτρηση για τη δικτατορία των συνταγματαρχών είχε αρχίσει….
Όσο ζει ο... “πεθαμένος”!

Γεννημένος δημοσιογράφος

Κώστας Παπαϊωάννου

Πήγαμε στο ΑΧΕΠΑ, εκεί είδα τον καθηγητή Οικονόμου που είχε κάνει την πρώτη επέμβαση. Είναι χαρακτηριστικό ότι τον Λαμπράκη τον πήγαν καταρχήν στον Αναγνωστάκη ο οποίος ήταν εφημερεύων γιατρός σε κάποιο άλλο νοσοκομείο. Ήταν αυτός που του έκανε την πρώτη ακτινογραφία, ως ακτινολόγος, και διαπίστωσε τον κλινικό θάνατό του. Μας είπε λοιπόν ο Οικονόμου ότι έχει τελειώσει αυτή η υπόθεση και ότι ο ίδιος θέλει να κάνει μια βόλτα, να δει τα μουσεία στη Θεσσαλονίκη. Μου ‘κανε κατάπληξη η στάση του επιστήμονα. Εμείς δεν σκεπτόμαστε τίποτε άλλο παρά τον άνθρωπο που ήταν στο διπλανό δωμάτιο και πάλευε με το θάνατο... Ρίξαμε μια ματιά μέσα, είδαμε ότι είχαν βγάλει τη συσκευή με την οποία ανέπνεε, βγήκαμε κατόπιν πάλι έξω, καθίσαμε όλη την ημέρα ως το βράδυ. Θυμάμαι λοιπόν ότι επειδή η παρουσία μου είχε ερεθίσει κατά κάποιο τρόπο τους νεολαίους που με αγαπούσαν, όταν ήρθαν το επόμενο μεσημέρι να πάρουν τα στελέχη για να φάνε στο εστιατόριο, εμφανίστηκαν οι σωματοφύλακες της ΕΔΑ, κι όταν προχώρησα κι εγώ με σπρώξανε δεν με άφησαν να μπω στο ταξί. Μπήκαν και οι άλλοι και δεν διαμαρτυρήθηκαν ούτε ο Γλέζος ούτε ο Ρίτσος. Θεωρούσαν φυσικό ότι εγώ σπρώχτηκα και έμεινα μόνος μου ενώ στο απέναντι πεζοδρόμιο ήταν μαζεμένοι τραμπούκοι, αυτοί που είχαν χτυπήσει τον Λαμπράκη. Αλλά παράλληλα ήταν γεμάτο νεολαίους, που είδαν τη σκηνή, βεβαιώθηκαν ότι υπάρχει κίνδυνος να με χτυπήσουν και με πλαισίωσαν. Αυτή ήταν η πρώτη συγκέντρωση των Λαμπράκηδων. Όταν σκοτείνιασε θυμάμαι ότι άρχισαν καθισμένοι στο γρασίδι μπροστά από το ΑΧΕΠΑ να τραγουδούν τον "Επιτάφιο" του Ρίτσου σιγά-σιγά...

Μ. Θεοδωράκης

Ο Γρηγόρης Λαμπράκης, πολιτικός και υφηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών, γεννήθηκε τo 1912 στην Κερασίτσα της Τεγέας. Σπούδασε στην Ιατρική του Πανεπιστημίου Αθηνών. Από τα νεανικά του χρόνια είχε ιδιαίτερη κλίση στον κλασικό αθλητισμό και ανακηρύχτηκε πολλές φορές βαλκανιονίκης στο άλμα εις μήκος.

Kατά την περίοδο της Γερμανοϊταλικής κατοχής έλαβε ενεργό μέρος στην Εθνική Αντίσταση . Το 1943 ίδρυσε την "Ένωση των Ελλήνων Αθλητών" και διοργάνωσε αγώνες, από τα έσοδα των οποίων ενίσχυσε τα λαϊκά συσσίτια. Πήρε το διδακτορικό στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας και αργότερα έγινε υφηγητής της Ιατρικής Σχολής στην έδρα της Γυναικολογίας. Δραστήριος, παράλληλα διατηρούσε κλινική στην οποία δέχεται δωρεάν τους φτωχούς.

Στις εκλογές του 1961 εξελέγη βουλευτής Πειραιά με το Πανδημοκρατικό Αγροτικό Μέτωπο Ελλάδος (Π.Α.Μ.Ε.). Τον ίδιο χρόνο με πρωτοβουλία του ιδρύθηκε η "Επιτροπή για την Διεθνή Ύφεση και Ειρήνη". Με την ιδιότητα του ως αντιπροέδρου της έλαβε μέρος σε διεθνείς ειρηνικές εκδηλώσεις. Δέχεται πολλές φορές απειλές για τη ζωή του, αλλά συνεχίζει απτόητος τη δράση του.

Στις 21 Απριλίου 63 το κίνημα ειρήνης οργανώνει την πρώτη ειρηνιστική πορεία από το Μαραθώνα. Πρωτοστατεί ο Γ. Λαμπράκης. Η αστυνομία επεμβαίνει ανακόπτοντας την πορεία και κάνει πολλές συλλήψεις. Μεταξύ άλλων συλλαμβάνεται και ο Μ. Θεοδωράκης. Ο Λαμπράκης προστατευόμενος από τη βουλευτική του ασυλία, προχωρά θαρραλέα και φθάνει μόνος του στο τέρμα της πορείας κρατώντας ένα πλακάτ με το σύνθημα της ειρήνης. Οι αστυνομικοί στο τέλος, πέφτοντας επάνω του, τον συλλαμβάνουν.

Στις 22 Μαϊου του 1963 αμέσως μετά τη λήξη μιας συγκέντρωσης φιλειρηνιστών στη Θεσσαλονίκη, όπου ο Λαμπράκης μίλησε για την ειρήνη, ένα τρίκυκλο με επιβαίνοντες τους παρακρατικούς Ε. Εμμανουηλίδη και Σ. Γκοτζαμάνηπέφτει επάνω του. Ο Λαμπράκης τραυματίζεται θανάσιμα και αργότερα, στις 27 Μαϊου, πεθαίνει. Την επομένη γίνεται πάνδημη κηδεία του στην Αθήνα όπου 500.000 κόσμου τον συνοδεύει με συνθήματα κατά της κυβέρνησης και του παρακράτους ¨("Δημοκρατία", "ο Λαμπράκης Ζεί!"). Η δολοφονία του προκαλεί σφοδρή λαϊκή αντίδραση και αποκαλύπτει τη δράση του παρακράτους με την ανοχή της κυβέρνησης της ΕΡΕ και τη κάλυψη των αρχών. Κεντρικό ρόλο στη διαλεύκανση και στις αποκαλύψεις του ρόλου των παρακρατικών παίζουν ο ανακριτής Χ. Σαρτζετάκης και ο εισαγγελέας Π. Δελαπόρτας αντιστεκόμενοι στις ασκούμενες πιέσεις.

Η δολοφονία Λαμπράκη επιτάχυνε τις πολιτικές εξελίξεις. Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, αφού διερωτήθηκε «Ποιος κυβερνάει αυτό τον τόπο;» εγκατέλειψε την πρωθυπουργία και την πολιτική τον Ιούνιο του 1963 και αποσύρθηκε στο Παρίσι. Χιλιάδες νέοι ίδρυσαν τον πολιτικό οργανισμό «Δημοκρατική Νεολαία Λαμπράκη», που έπαιξε καθοριστικό ρόλο στο προοδευτικό κίνημα της δεκαετίας του '60. Πρώτος γραμματέας της οργάνωσης ανέλαβε ο Μίκης Θεοδωράκης.

Η ζωή και ο θάνατος του Λαμπράκη ενέπνευσε το συγγραφέα Βασίλη Βασιλικό στη συγγραφή του πολιτικού μυθιστορήματος "Ζ". Το 1969 ο σκηνοθέτης Κώστας Γαβράς γυρίζει το βιβλίο στην ομώνυμη ταινία που γνώρισε μεγάλη απήχηση και επιτυχία και βραβεύτηκε στο φεστιβάλ των Καννών το 1969. Πρωταγωνιστούν ο Yves Montand στο ρόλο του Λαμπράκη, ο Jean-Louis Trintignant στο ρόλο του ανακριτή Σαρτζετάκη και η Ειρήνη Παπά στο ρόλο της συζύγου του Λαμπράκη.

Η αγκίδα
Το βράδυ που σκοτώσαν τον Λαμπράκη,
γυρνούσα από ένα ραντεβού.
"Τι έγινε;" ρώτησε κάποιος στο λεωφορείο.
Κανείς δεν ήξερε. Είδαμε χωροφύλακες
μα δε διακρίναμε τίποτε άλλο.
Πέρασαν τρία χρόνια. Ξανακύλησα
στην ίδια αδιαφορία για τα πολιτικά.
'Ομως το βράδυ εκείνο με ενοχλεί
σα μια ανεπαίσθητη αγκίδα που δε βγαίνει:
άλλοι να πέφτουν χτυπημένοι για ιδανικά,
άλλοι να οργιάζουν με τα τρίκυκλα,
κι εγώ ανέμελος να τρέχω σε τσαΐρια.
Ντίνος Χριστιανόπουλος
(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Κυριακάτικη Αυγή, 1 Ιανουαρίου 2005)

télé- από πολύ μακριά...

2010-05-21T07:40:00.006+03:00

Από οξύ http://esp0ir.wordpress.com/

Άδοξοι μπάσταρδοι: Η μεγάλη υπερπαραγωγή Ευρωζώνης-ΔΝΤ

2010-05-20T17:06:00.000+03:00

«Τα παίρνουμε στο κρανίο και έχουμε τους λόγους μας!! Με το σύνθημα αυτό, με πρωτοσέλιδο τίτλο «Άδοξοι μπάσταρδοι: Η μεγάλη υπερπαραγωγή Ευρωζώνης-ΔΝΤ» και μια παραλλαγή –αναγκαία για τις περιστάσεις – της αφίσας του ομώνυμου έργου του Κουέντιν Ταραντίνο, κυκλοφορεί σήμερα Πέμπτη το ΠΟΝΤΙΚΙ με αναλυτικό ρεπορτάζ για το πώς Ντομινίκ Στρος-Καν, Όλι Ρεν, Γιώργος Παπακωνσταντίνου, Ζαν Κλοντ Τρισέ, Γιόζεφ Άνκερμαν και Άγγελα Μέρκελ μας οδηγούν σε ανεργία, φτώχεια, ανασφάλεια, χρέος και ύφεση.

http://www.topontiki.gr/

“…πτώματα σφαγιασμένων Ελλήνων τους οποίους είχαν απαγάγει από τα σπίτια τους και είχαν σκοτώσει πάνω στους δρόμους”*

2010-05-19T07:46:00.001+03:00

Στις 19 Μαΐου 1919 ο αξιωματικός του Οθωμανικού στρατού Κεμάλ Πασά, ο οποίος αργότερα θα μετωνομασθή Ατατούρκ, αποβιβάζεται με την υποστήριξη των Άγγλων στην Σαμψούντα για να καταστείλει το δυναμικό ποντιακό αντάρτικο. Σε τηλεγράφημά του στο διοικητή του 15ου σώματος του Ερζερούμ γράφει:

“H κατάσταση στην Σαμψούντα είναι τόσο ανησυχητική, που μπορεί να έχει θλιβερές συνέπειες. Γι’ αυτό είμαι αναγκασμένος να παραμείνω εδώ”.

Ο Κεμάλ σύντομα αυτονομείται και αρχίζει τη συγκρότηση ενός εθνικιστικού τουρκικού κινήματος, εκμεταλλευόμενος τα θρησκευτικά συναισθήματα των μουσουλμανικών εθνών. Συνεργαζόμενος με ληστρικές συμμορίες αρχίζει την συγκρότηση στρατού.

Η τουρκική εθνοσυνέλευση δημιουργεί τον “Κεντρικό Στρατό” με έδρα την Σεβάστεια. Στα καθήκοντα αυτού του στρατού περιλαμβάνονται η εξόντωση των Ελλήνων ανταρτών του Πόντου και η καταστολή της κουρδικής εξέγερσης στο Κοτς-γκρι, ανάμεσα στη Σεβάστεια και στο Ερζινγγιάν. Δύο στρατιές του στρατού του τις ρίχνει στη μάχη για να αντιμετωπίσει τους Πόντιους αντάρτες.

Το κεμαλικό κίνημα χαρακτηρίζεται από ένα φανατικό, επιθετικό και επεκτατικό εθνικισμό. Ο Κεμάλ είναι ο εκφραστής της οθωμανικής γραφειοκρατίας και των στρατοκρατών, οι οποίοι διαφωνούν με την επίλυση του εθνικού προβλήματος με βάση τα δικαιώματα των εθνοτήτων. Τα χαρακτηριστικά του κεμαλικού κινήματος είναι η τυραννία και η εκμετάλλευση. Ο φιλοναζισμός και άλλες αντίστοιχες ιδεολογίες είναι η νομοτέλεια του Κεμαλισμού

Οι Πόντιοι αντάρτες ζητούν ενίσχυση από την ελληνική κυβέρνηση. Οι εκκλήσεις τους όμως για στρατιωτική βοήθεια μένουν αναπάντητες από την ελληνική κυβέρνηση. Σε επιστολή που στέλνουν τον Αύγουστο του 1919 αναφέρουν τα εξής:

“Ενεργώντας κατόπιν εντολής των αρχηγών των αντάρτικων ομάδων της ιδιαιτέρας μας πατρίδας που αγωνίζονται για την ελευθερία και την ανεξαρτησία του Πόντου σε ανεξάρτητη Ελληνική Δημοκρατία, σας γνωρίζουμε τα ακόλουθα: Ως γνωστόν από πενταετίας ήδη επαναστάτησαν τα τέκνα του Πόντου και αγωνίζονται κατά του τουρκισμού με δικούς τους αρχηγούς… Επιβάλλεται η ανάγκη προμήθειας σ’ αυτούς ενδυμάτων και σκεπασμάτων… Εκτός αυτού υπάρχει μεγάλη ανάγκη αποστολής φαρμάκων, επιδέσμων κ.λπ. χρειωδών για τους τραυματίες. Έχουμε επίσης μεγάλη ανάγκη όπλων, πολυβόλων και μυδραλιοβόλων με όλα τους τα εξαρτήματα. Γι αυτό δηλώνουμε ότι θέλουμε να στείλουμε με δικές μας δαπάνες εδώ δύο άνδρες για εξάσκηση…”.

Δυστυχώς το ελληνικό κράτος δεν μπορεί να κατανοήσει την δυναμική που έχει ο ποντιακός αγώνας. Καμιά βοήθεια δεν αποστέλλεται στους Έλληνες αντάρτες του Πόντου την στιγμή που ο Κεμάλ Πασάς στέλνει κατά των Ποντίων ανταρτών την 3η στρατιά του τουρκικού στρατού. Στον Πειραιά φορτώνεται ένα πλοίο με όπλα και πυρομαχικά για να αποσταλεί στην Αμισσό, το οποίο όμως δεν ξεκινά ποτέ.

Η γενεοκτονία στον Πόντο

Βλάσης Αγτζίδης

*Λαμψίδης, Γεώργιος, Τοπάλ Οσμάν, 3η έκδ., Αθήνα, Λαδιά, 1976, σ. 63.

Φωτιές στα χέρια του άναβε τ' ακορντεόν

2010-05-15T09:10:00.001+03:00

Η Αργεντινή είναι μια από τις χώρες της Λατινικής Αμερικής με τη μεγαλύτερη ποικιλία στα είδη μουσικής και πιο γνωστή για το Tango.

Από το 1880, μέσω της ενσωμάτωσης των μεταναστών, αρχίζει να γεννιέται το tango στους οίκους ανοχής, στα περίχωρα του Buenos Aires. Αρχικά τα κομμάτια συνοδεύονταν με βιολί, κιθάρα και φλάουτο που το 1900 αντικαταστάθηκαν από το bandoneón, που έφεραν μαζί τους οι γερμανοί μετανάστες.

Η μουσική αρχίζει να συνοδεύεται με τον αντίστοιχο χορό και οι στίχοι των τραγουδιών αποτελούν το αποτύπωμα του κάθε καλλιτέχνη. Την εποχή αυτή ξεχωρίζει ο Carlos Gardel

Στις αρχές της δεκαετίας του '50 με τη βοήθεια του ραδιοφώνου και του κινηματογράφου το tango αποκτά άλλη διάσταση. Διαπρέπουν μουσικοί όπως οι Osvaldo Pugliese, Francisco Canaro, Enrique Cadícamo, Aníbal Troilo, Horacio Salgán, Homero Manzi, Edmundo Rivero και τ αδέρφια Virgilio y Homero Expósito

Τα επόμενα χρόνια το tango απογειώνεται με τον Astor Piazzolla, οι συνθέσεις του φέρνουν επανάσταση, καθώς ενσωματώνουν στοιχεία τζαζ και κλασσικής μουσικής. Προσθέτει νέα όργανα όπως φλάουτο, σαξόφωνο, ηλεκτρική κιθάρα, βιμπράφωνο και ντραμς δημιουργώντας το nuevo tango.

Στη σύγχρονη εποχή εμφανίζονται νέοι συνθέτες που προσθέτουν δικά τους αυτοσχεδιαστικά στοιχεία και δημιουργούν το electro-tango (tango electronico) ή neo-tango ένας συγκερασμός με ηλεκτρονική μουσική όπως οι Gotan Project και οι Bajofondo.

Un pensamiento triste que se baila*

2010-05-14T08:32:00.005+03:00

Πού να βρίσκονται; ρωτά η ελεγεία

για κείνους που πια δεν υπάρχουν, μαθές,

σα να υπήρχε ένα μέρος όπου το Χθες

είναι το Σήμερα, το Ακόμα ή το Επιπλέον μία.

Πού να βρίσκονται (επαναλαμβάνω) από απάχηδες τόσες γενιές

που πήγαν κι έστησαν μια τρομερή νύχτα

σε σκονισμένους χωματόδρομους ή σε χαμένες γειτονιές

του στιλέτου και της μαγκιάς τη σέχτα;

Πού να βρίσκονται εκείνοι που πέρασαν;

Στην εποποιία ένα επεισόδιο κόμισαν χορηγία

κι ένα θρύλο στο χρόνο. Που δίχως καμία κακία,

όφελος ή ερωτικό πάθος ο ένας τον άλλον μαχαίρωσαν;

Τους ψάχνω μέσα στους θρύλους τους, στην τελευταία

θράκα που, όπως ένα αναπάντεχο τριαντάφυλλο,

κρατάει κάτι από εκείνον τον ψυχωμένο όχλο

στο Κοράλες και στην Μπαλβανέρα την ωραία.

Σε ποια σκοτεινά στενοσόκακα ή τόπο έρμο

του άλλου κόσμου θα κατοικεί η γρανιτένια

η σκιά εκείνου του Μουράνια,

του μαχαιροβγάλτη απ’ το Παλέρμο;

Κι εκείνος ο μόρσιμος Ιμπέρα (που κι οι άγιοι

τον λυπούνται) σ’ ένα γιοφύρι του δρόμου, του Νιάτου,

του αδερφού του, έδωσε χτύπημα θανάτου.

Στα φονικά τον ξεπερνούσε κι έγιναν οι φόνοι πάγιοι.

Μια μυθολογία κοφτερών εγχειριδίων

σβήνει αργά μέσα στη λήθη.

Ένα τραγούδι για άθλους ελήφθη

μέσα στο θόρυβο των αστυνομικών δελτίων.

Μα υπάρχει κι άλλη θράκα, κι άλλου πυρακτωμένου ρόδου,

από τη στάχτη που τους φυλάει ακέραιους.

Εκεί βρίσκεις μαχαιροβγάλτες αγέρωχους

και το βάρος του αθόρυβου μαχαιριού ενός βάρδου.

Αν κι αυτό το εχθρικό στιλέτο ή τ’ άλλο στιλέτο,

ο Χρόνος, τους έστειλε κάτω απ’ το χώμα,

σήμερα, έξω απ’ του χρόνου το παραπέτο,

το θάνατο, εκείνοι οι πεθαμένοι ζουν μεσ’ του τάνγκο το σώμα.

Μεσ’ στις χορδές της μουσικής βρίσκονται,

στης κιθάρας το αργό το παίξιμο,

και λέει μια μιλόνγκα μ’ αλέγρου ρυθμού πλέξιμο

για το γιορτάσι και την αθωότητα σαν πέτονται.

Γυρίζει ο κίτρινος τροχός πάνω απ’ το κενό

μ’ άλογα και με λιοντάρια. Ακούω την ηχώ

και με του Αρόλας και του Γκρέκο τα τάνγκο ξεψυχώ

που είδα κάποτε να χορεύουν στο στενό,

κάποια στιγμή που αναδύεται απ’ το πουθενά,

δίχως πριν ούτε μετά, ενάντια στη λήθη,

που θυμίζει της ίδιας της απώλειας τα ήθη,

το χαμό και το ανακτημένο ξανά.

Στ’ ακόρντα υπάρχουν πράγματα παλιά, στους στίχους:

στο άλλο πάτιο και στης κληματαριάς τους γρίφους.

(Πίσω απ’ τους καχύποπτους τοίχους

ο Νότος κρατάει την κιθάρα και τη λαβή του ξίφους).

Εκείνο το ξέσπασμα, το τάνγκο, εκείνη η διαβολιά,της ζωής τα μεστά χρόνια προκαλεί.

Φτιαγμένος από σκόνη και χρόνο, ο άνθρωπος διαρκείλιγότερο κι απ’ του μεσημεριού την αντηλιά,

που δεν είναι άλλο από Χρόνος. Το τάνγκο ένα ψεύτικο Χθες φτιάχνει, όπου βγαίνει αληθινή κατά

κάποιο τρόπο η απίθανη ανάμνηση ότι ένας σ’ έναν ανάστατο τόπο,

στον καβγά, σε μια γωνιά του προαστίου έχει πεθάνει.

Εl tango

J.L.Βοrges

ΜΙΑ ΜΟΥΣΙΚΗ της πτώσης και του χαμού, κουλτούρα της θλίψης χωρίς να έχει απολύτως καμία σχέση με το μελό, έκρηξη της λαχτάρας, του πόθου, του πάθους. Το τάνγκο. Το γκοτάν. Ο κομπαδρόν και το στιλέτο του. Το στιλέτο, αναπόσπαστο παρελκόμενο των ιδιότυπων περιθωριακών τύπων του λιμανιού, σύμφωνα με τον Μπόρχες. Μια σχέση που καταγράφεται στο τάνγκο μαζί με τα αναπόφευκτα μαχαιρώματα που ματώνουν τα σοκάκια του αραμπάλ και πληγώνουν τη νύχτα και τις ανθρώπινες συνειδήσεις. Αλλά, εκείνος που περισσότερο, πιστεύουμε, εντόπισε και τραγούδησε κι ο ίδιος με το δικό του τρόπο την απόλυτη και αιματηρή σχέση μεταξύ άντρα και μαχαιριού δεν ήταν άλλος από το γνωστό μας Αργεντίνο συγγραφέα Χόρχε Λουίς Μπόρχες.

Ο πεζογράφος και ποιητής Μπόρχες, «αιρετικός του αραμπάλ και λατινιστής του λουνφάρδο», όπως τον αποκαλεί ο Σάμπατο, φαίνεται πως είχε γοητευτεί από την απόλυτη ισορροπία που επέβαλε το στιλέτο στο αραμπάλ, το στιλέτο και η κιθάρα, η διατάραξη της οποίας δε γινόταν αναίμακτα. Ο «πρωθιερέας» απάχης του προαστίου δεν μπορούσε να επιβληθεί με άλλο τρόπο παρά μόνο με την επικράτηση του ως τεχνίτης, άφοβος, παθιασμένος αλλά και ψυχρός εκτελεστής μαχαιροβγάλτης. Και στη σιαμαία σχέση εγχειριδίου και κιθάρας ο Μπόρχες βρίσκει την κορύφωση και την ποίησή της στο τάνγκο, μορφή της το μαχαιροβγάλτη Μουράνια και σκηνικό της το αραμπάλ, το Παλέρμο των παιδικών του χρόνων. Στο ποίημα Τάνγκο, «ο Νότος κρατάει την κιθάρα και τη λαβή του ξίφους». Αυτή τη σχέση ο συγγραφέας τη μελέτησε στο βιβλίο του Εβαρίστο Καριέγο, και την έψαλε στα ποιήματά του, κυρίως εκείνα της συλλογής Για τις έξι χορδές, του 1965.

Όμως, αν δώσουμε βάση στη σημαντική του Μπόρχες για τον κόσμο των προαστίων θα αντιληφθούμε ότι εκείνο που στην πραγματικότητα μαγεύει τον Μπόρχες μικρό παιδί που γύρω του σφύζει η ζωή, αλλά και τον Μπόρχες ώριμο συγγραφέα δεν είναι άλλο παρά η αναίτια και ηρωική αναμέτρηση των νταήδων του αραμπάλ, ο αγώνας για τον αγώνα, ως ένας κώδικας ανδρείας και παλικαριάς, όπου ο «αντίπαλος» είναι ισάξιος, αξιότιμος, ισοδύναμος και σεβαστός και με τον οποίο δεν τον χωρίζει απολύτως καμία ουσιαστική διαφορά και διεκδίκηση: «Που δίχως καμία κακία / όφελος ή ερωτικό πάθος ο ένας τον άλλον μαχαίρωσαν». Το φονικό θα «καθοσιώσει» τον ήρωα και θα τον ενθρονίσει στο πάνθεον των αιώνιων θρύλων του αραμπάλ, χαρίζοντάς του μια αιματηρή υστεροφημία. Γι αυτό, ακόμα κι όταν υπάρχει μια διαφορά, αυτή είναι τεχνητή. Είναι η πρόφαση κι όχι η αιτία. Στον Μπόρχες οι μαχαιροβγάλτες σφάζονται χωρίς να μισούν στην πραγματικότητα ο ένας τον άλλον, πολλές φορές, χωρίς να αναμένουν ένα υλικό ή άλλο όφελος. Μόνο την καταξίωση ανάμεσα στους άλλους θρύλους του αραμπάλ. Ή για την υστεροφημία που ως αξία στη μυθολογία του Μπόρχες καταλαμβάνει επικές διαστάσεις. Όπως θα πει πάλι στο Τάνγκο του, «στην εποποιία ένα επεισόδιο κόμισαν χορηγία». Οι ήρωες συγκρούονται με πάθος, αλλά χωρίς φθόνο, χωρίς υστεροβουλία και ταπεινά πάθη. Είναι ήρωες ενός «έπους του αραμπάλ» με αξίες ανάλογες με τις αξίες των ηρώων. Το πάθος αυτό δεν είναι ιταμό. Είναι αριστοκρατικό, ανώτερο, περνά πέρα από τα όρια του αισθήματος της αυτοσυντήρησης και διασχίζει τα όρια της ανθρώπινης ύπαρξης. Ο ήρωας του Μπόρχες είναι ένας σύγχρονος πρωταγωνιστής των αρχαίων μυθικών επικών κύκλων της Ευρώπης στο μυθικό σκηνικό που δημιουργεί γύρω του ο συγγραφέας, καθώς βιώνει το αραμπάλ πίσω από ψηλούς τοίχους, βυθισμένος στον ασφαλή ακαδημαϊκό και φιλολογικό κόσμο των παιδικών και εφηβικών του χρόνων. Ο μαχαιροβγάλτης της μυθολογίας του Μπόρχες είναι ένας πρωταγωνιστής που δρα έξω από το μαντρότοιχο του σπιτιού του συγγραφέα, όπως μας εξομολογείται ο ίδιος στο Εβαρίστο Καριέγο, ένας ήρωας προσαρμοσμένος στα δεδομένα και στο μυθολογικό σκηνικό του αραμπάλ. Στον Όμηρο ο ήρωας αναγνωρίζει την αξία του αντιπάλου του. Στον Μπόρχες ακόμα και ο τελευταίος μικρομαχαιροβγάλτης του Παλέρμο έχει ηρωική, τιτάνια υπόσταση και τηρεί απαρέγκλιτα έναν ιπποτικού χαρακτήρα κώδικα τιμής και ανώτερων διαχρονικών αρχών.

Μέσα σ’ αυτό το πνεύμα ο Σάμπατο θα χρεώσει στον Μπόρχες την ιδιότυπη σύλληψη μιας «θεολογίας του εγκλήματος της Όχθης». Όμως, ο Μπόρχες έγινε γνωστός περισσότερο από τις σύντομες και πυκνές συλλογές ιστοριών και δοκιμίων του, ενώ το ενδιαφέρον για το ποιητικό του έργο -εκτενές και αξιόλογο- θα υποστηρίζαμε ότι είναι -άδικα- κάπως περιορισμένο. Ο ίδιος ο Μπόρχες είχε δηλώσει, άλλωστε, ότι τα πεζά του έργα «δεν μπορούν με τίποτα να επισκιάσουν την ποιητική δημιουργία» του.

περιοδικό ΟΔΟΣ ΠΑΝΟΣ, τχ. 113, Ιούλιος - Σεπτεμβριος 2001ίν

http://www.de.sch.gr/~chdimou/tango.htm

(*)το τάνγκο είναι μια θλιμμένη σκέψη που μπορεί να χορευτεί.

Ενρίκε Σάντος Ντισέπολο, Ντισεπολ

Ο Χόρχε Λουίς Μπόρχες γεννήθηκε το 1899 στο Μπουένος Άιρες της Αργεντινής. Ήταν απόγονος αγωνιστών για τη χειραφέτηση της Αργεντινής, ενώ ο πατέρας του ήταν δικηγόρος και καθηγητής ψυχολογίας σε ξενόγλωσση παιδαγωγική σχολή. Από παιδί ακόμα ο Χόρχε Λουίς Μπόρχες ήταν δίγλωσσος, αφού παράλληλα με τα ισπανικά, η αγγλόφωνη γιαγιά του του μάθαινε να μιλά και να γράφει την αγγλική γλώσσα. Ο μικρός δήλωσε στον πατέρα του ότι ήθελε να γίνει συγγραφέας και σε ηλικά επτά χρόνων σύνταξε στα ελληνικά μια σύνοψη της ελληνικής μυθολογίας. Οκτώ χρονών γράφει το πρώτο διήγημά του, ενώ ένα χρόνο αργότερα μεταφράζει και δημοσιεύει τον "Ευτυχισμένο πρίγκιπα" του Όσκαρ Ουάιλντ. Εξαιτίας μιας πάθησης στα μάτια του, που θα τον οδηγήσει προοδευτικά σε πλήρη τύφλωση, η οικογένεια Μπόρχες εγκαθίσταται στη Γενεύη, όπου ο Χόρχε Λουίς εγκαινιάζει της λυκειακές σπουδές του και αποκτά μια υψηλού επιπέδου μόρφωση, καθώς τελειοποιεί τις γνώσεις στην αγγλική, γαλλική και γερμανική γλώσσα. Ανακαλύπτει την εξπρεσσιονιστική ποίηση, τη γερμανική φιλοσοφία, τελειοποιεί τα λατινικά του και το 1919 εγκατεστημένος στη Μαγιόρκα της Ισπανίας ολοκληρώνει την πρώτη ποιητική συλλογή του "Οι κόκκινοι ρυθμοί" όπου είναι φανερός ο θαυμασμός για την επανάσταση των μπολσεβίκων στη Ρωσία. Η οικογένεια των Μπόρχες, έπειτα από πολλές προσωρινές διαμονές και πολλά ταξίδια στην Ευρώπη, επιστρέφουν το 1921 στο Μπουένος Άιρες, όπου και θα παραμείνει. Τώρα ο Μπόρχες ανακαλύπτει τις φτωχογειτονιές της γενέτειράς του με τους compafritos ("μόρτες") γράφει ποιήματα, διηγήματα, δοκίμια και "φαντασίες", ιδρύει διάφορα περιοδικά, παίρνει μέρος σε λογοτεχνικούς ομίλους και από το 1925, που θα δημοσιεύσει την ποιητική συλλογή "Η απέναντι Σελήνη" και τα δοκίμια "Έρευνες", θα δίνει το λογοτεχνικό παρόν με ένα έως δύο έργα το χρόνο, μέχρι το 1985 που θα δημοσιευθεί και η τελευταία ποιητική συλλογή του, "Οι συνωμότες". Ο Μπόρχες πέθανε στις 14 Ιουνίου του 1986 στη Γενεύη και τάφηκε σύμφωνα με την επιθυμία του, στην πόλη των εφηβικών του χρόνων, στο Μπουένος Άιρες.

Στο μπαλκόνι...

2010-05-13T09:07:00.001+03:00

Στο μυαλό μου έχει στοιχειώσει μια φωτογραφία. Αυτή που έβαλαν πρωτοσέλιδο την επόμενη μέρα «Τα Νέα». Μια γυναίκα πεσμένη στο μπαλκόνι. Ένα σώμα μαυρισμένο και δυο ροζ γόβες. Προς τα μέσα το κεφάλι, προς το δρόμο οι γόβες, η μία στο κενό. Οπισθοχωρούσε κοιτώντας τους καπνούς να ανεβαίνουν. Όρθια μια τραυματιοφορέας με μάσκα και γάντια προσπαθεί να μην καταρρεύσει και ακουμπάει το χέρι της στα κάγκελα. Ο ιατροδικαστής μού είπε ότι την έγκυο τη βρήκε στο δώμα. Η αιθάλη όμως έπνιξε πρώτα την οροφή. Τον άντρα τον βρήκε στις σκάλες. Κατέβαινε. Μάλλον προσπαθούσε να επιστρέψει στο ισόγειο για να βγει από τα σπασμένα τζάμια. Από την πυροσβεστική μού είπαν ότι το όχημα ήταν όντως στα 200 μέτρα. Στους Αγίου Θεοδώρους, στην πίσω γωνία της Κλαυθμώνος. Τηλεφώνησε αμέσως ένας διαδηλωτής. Πρώτοι έφτασαν τρεις άντρες πεζοί. Το όχημα μπλοκαρίστηκε στη γωνία της Σταδίου με την Κλαυθμώνος. Άλλοι διαδηλωτές προσπαθούσαν να ανοίξουν δρόμο και άλλοι πετούσαν πέτρες. Τους αντιμετώπιζαν σαν ΜΑΤατζήδες. Οι πυροσβέστες ούρλιαζαν ότι υπάρχουν εγκλωβισμένοι. Ένας με μια ντουντούκα διαψεύδει ότι υπάρχουν νεκροί. «Το διαδίδουν οι δημοσιογράφοι». «Μπάτσοι γουρούνια δολοφόνοι - αλήτες ρουφιάνοι δημοσιογράφοι» εναλλάξ.
Τελικά ο Δήμος Αθηναίων θα βάλει μια πλακέτα στη Σταδίου, με τα ονόματα των τριών νεκρών. Συμφώνησαν όλες οι παρατάξεις, διαφώνησαν όμως στις λεπτομέρειες. Το μέγεθος; Το κείμενο; Το χρώμα; Ο καλλιτέχνης; Θα το ξανασυζητήσουν προσεχώς.

Υ.Γ. Το ξέρω, είναι πολύ προσωπικό, αλλά και τόσα χρόνια που γράφαμε τα θεωρητικά τι καταφέραμε;

Σταύρος Θεοδωράκης

Athens Voice, 13/5/2010, τχ. 301

Στο μπαλκόνι...

Hungry Planet

2010-05-08T11:04:00.006+03:00

O Φωτορεπόρτερ Peter Menzel και η συγγραφέας D 'Aluisio  ταξίδεψαν  σε 24 χώρες όπου επισκέφθηκαν 30 οικογένειες από τις φτωχές χώρες με τις πιο εύπορες. Έτσι προσπάθηκαν ν' απεικονίσουν το περίγραμμα των οικογενειών και τα τρόφιμα που καταναλώνου σε μια εβδομάδα, σε αυτά τα τόσο διαφορετικά έθνη του κόσμου. Κάθε οικογένεια φωτογραφήθηκε στην αγορά, στην κουζίνα, στο πλαίσιο της κοινότητάς τους. Διαφορές αλλά και ομοιότητες εμφανείς...

Η οικογένεια Cabañas της Μανίλα περιβάλλεται από φρέσκα φρούτα και λαχανικά που κοστίζουν 7,17 δολάρια την εβδομάδα, ποικιλία φρέσκων ψαριών με κάποια αυγά και κρέας, σε 19,72 ανά εβδομάδα. Υπάρχει, επίσης,   ρύζι και ψωμί. Αλλά, και  μια σειρά από  κουτάκια Coca-Cola συνθέτουν το σκηνικό!. 

Turkey, $145.88

France, $419.95

Canada, $345

Mali, $26.39

India, $39.27

Luxembourg, $465.84

Australia, $376.45

Africa, $1,60

Ecuador, $31,15

Το φαγητό είναι ζήτημα πολιτισμού, νοοτροπίας, ιστορίας αλλά και οινομίας. Η διαφορετικότητα στις διατροφικές συνήθειες των λαών και των πολιτισμών είναι δεδομένη. Σήμερα, που η παγκοσμιοποίηση, ο μαζικός τουρισμός, και η γιγάντια βιομηχανία μεταποίησης αγροτικών προϊόντων έχουν γεμίσει ράφια των σούπερ μάρκετ και κατ, επέκταση στο τραπέζι μας...

Σήμερα, που 923 εκατομμύρια άνθρωποι στον πλανήτη γη υποσιτίζονται..

Η συνενοχή

2010-05-07T13:32:00.002+03:00

(...) Πως όσοι ασκούν συνειδητά πολιτική βία είναι διαφόρων διαβαθμίσεων νεοναζί. Πως η ανοχή και η σιωπή μας απέναντι στην πολιτική βία και τον τρόμο που σπέρνει είναι συνενοχή.

Μα οι υπόλοιποι (όσοι δεν πιστεύουμε στη βία, όσοι δε θρησκευόμαστε με αυτήν) τι θα κάνουμε; Θα μείνουμε να βλέπουμε μια ακόμη δοξολογία του επικείμενου φόνου να γίνεται συνήθεια, συγκατάβαση, κοινωνικός θεσμός; Πέρα από την όποια οπτική μας για τη ζωή, πέρα από την όποια ιδεολογία μας, πέρα από τις προφανείς ή δυσδιάκριτες διαφορές μας (που εντέλει δίνουν περιεχόμενο στη ζωή), δε θα εκφράσουμε καθαρά και ρητά την αντίθεσή μας σε τούτη την πολιτική βία; Θα προσκυνήσουμε το τέρας επειδή μάς μοιάζει; Θα γίνουμε συνένοχοι διά της σιωπής μας, διά της εκκωφαντικής μας μούγγας; Θα τους φοβηθούμε επειδή σκοτώνουν;

Το ερώτημα είναι ανοιχτό για τον καθένα μας – και στον κόσμο τής διαρκώς ερχόμενης βίας ποτέ δεν είναι αργά: ελπίζω τώρα να μιλήσουν λίγο περισσότεροι, να τοποθετηθούν ενάντια στους λογής διαβαθμίσεων νεοναζί, να αντισταθούν στη φονική σιωπή μας, στην παναθεματισμένη μούγγα μας… Το λέω ειλικρινά: ελπίζω να μη φοβηθούν το τέρας και να μιλήσουν.

Ωστόσο, μπορεί κανείς να σκεφτεί πως το πιο πάνω ερώτημα (θα τους φοβηθούμε επειδή σκοτώνουν;) είναι υπερβολικά γενικό για τα μέτρα του – πως θα ήθελε ένα ερώτημα ειδικό, προσωπικό, έξω από σχήματα κοινωνικής ευθύνης και μουγγής συνενοχής. Παρόλο που θεωρώ πως κάθε ερώτημα είναι προσωπικό (και κυρίως το ερώτημα για το πότε σιωπά κανείς, πότε φοβάται και πότε μιλά), θα επιχειρήσω να συμμεριστώ τη σκέψη ετούτου του φανταστικού αναγνώστη – θα προσπαθήσω να σχηματίσω ένα ερώτημα προσωπικότερο, δικό του...

Η Αγγελική Παπαθανασοπούλου, μία από τους τρεις καμένους, ήταν έγκυος τεσσάρων μηνών. Μονομιάς όλοι παρατηρήσαμε πως γεννήθηκε ένα ζήτημα εκφραστικής ορθότητας: μιλάμε για τρεις ή για τέσσερις νεκρούς; Άραγε ήτανε ένας ακόμη νεκρός το αγέννητο μωρό – ή μήπως όχι; Τι θα μπορούσαμε να σκεφτούμε γι’ αυτό; Θα ήταν αγόρι ή κορίτσι, θα έπαιζε τα παιδικά καλοκαίρια του στη θάλασσα, θα ανέβαινε στη νεροτσουλήθρα του Λούνα Παρκ, θα έβγαζε τις πίστες στο Nintendo; Θα πήγαινε στο γήπεδο, θα ήταν καλή ή μέτρια μαθήτρια, θα κάπνιζε στα κρυφά στις τουαλέτες του σχολείου; Θα γινόταν μπασκετμπολίστας, μαθηματικός, δασκάλα, νοσοκόμα, κομμώτρια; Αν πέρναγε στο πανεπιστήμιο, θα ήταν σπασίκλας ή θα έκανε συνελεύσεις στα γρασίδια; Θα ερωτευόταν, θα απελπιζόταν από έρωτα, θα έκανε δικά του (ή δικά της) παιδιά; Θα περνούσε τις νύχτες του ακούγοντας το Παπάκι του Άσιμου ή θα χόρευε το Greenfields σώμα με σώμα; Άραγε, πριν να γεράσει, θα πρόφταινε να δακρύσει έστω σε ένα δειλινό ακούγοντας τη Σερενάτα του Σούμπερτ;

Οι υποθέσεις μπορούν να συνεχιστούν, σαν κήπος με διακλαδωτά μονοπάτια. Ωστόσο το προσωπικό ερώτημα θαρρώ πως έχει ήδη αναδυθεί – κι ο φανταστικός αναγνώστης το επιλέγει εφόσον το θέλει και το απαντάει μόνος του:

Σε συνδέει κάτι με εκείνο το νεκρό έμβρυο της 5^ης Μαΐου του 2010; Είναι δική σου απώλεια το αγέννητο παιδί που κάηκε μες στην κοιλιά της μάνας του στον πρώτο όροφο της Marfin;

Θα τους φοβηθούμε επειδή σκοτώνουν;

Θανάσης Τριαρίδης

Kίνδυνο και απόγνωση...

2010-05-06T10:55:00.008+03:00

Συγκλονιστική, σύμφωνα με πληροφορίες, είναι η κατάθεση μάρτυρα, ο οποίος περιέγραψε πως την ώρα που η φωτιά εξαπλωνόταν και οι νεαροί επιχειρούσαν να σπάσουν την πρόσοψη του υποκαταστήματος, κάποιοι υπάλληλοι έκλεισαν την πόρτα για να αποτρέψουν ενδεχόμενη εισβολή τους. Μέσα σε αυτό το σκηνικό πανικού και τρόμου η κίνηση των τριών να βρουν διέξοδο ανεβαίνοντας τις σκάλες αποδείχτηκε μοιραία. Με τον εισαγγελέα παρόντα από την πρώτη στιγμή, πριν ακόμα φθάσει ο ιατροδικαστής, τα τρία πτώματα βρέθηκαν σε συνθήκες που μαρτυρούν κίνδυνο και απόγνωση...
Από την "Καθημερινή"

Veda Hallowes,Triste

Το θέμα είναι τώρα τι λες...

2010-05-03T08:20:00.000+03:00

Marsden Hartley

Από το 1998, όταν ο τότε πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης μιλώντας στο Εθνικό Συμβούλιο του ΠΑΣΟΚ εισήγαγε τον όρο του "απασχολήσιμου", δίνοντας αναλώσιμη διάσταση στον εργαζόμενο, η εργατική τάξη στην Ελλάδα, που είχε αρχίσει βαθμιαία να αλλάζει ταυτότητα, μπήκε οριστικά σε φάση συνεχούς κατακερματισμού. Λίγα χρόνια νωρίτερα και συγκεκριμένα στα μέσα του '90, η ηγεσία του συνδικαλιστικού κινήματος, που ήταν ήδη κομματικά ελεγχόμενη, ταυτίστηκε με εμφατικό τρόπο με την κυβέρνηση των "εκσυγχρονιστών". Ο τότε πρόεδρος της ΓΣΕΕ, Χρ. Πρωτόπαπας, μεταπήδησε από την προεδρία της Εργατικής Συνομοσπονδίας στο υπουργικό συμβούλιο της πρώτης κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ, ενώ ένας ικανός αριθμός συναδέλφων του από τον ιδιωτικό και το δημόσιο τομέα εγκατέλειπαν σχεδόν μαζικά τα συνδικάτα για να γίνουν βουλευτές των δύο μεγάλων κομμάτων...

Τα δύο αυτά γεγονότα, μαζί με τη βαθμιαία διεθνοποίηση της οικονομίας την τελευταία δεκαπενταετία, έπαιξαν σοβαρό ρόλο στην σημερινή εικόνα αποδυνάμωσης, αλλά και απαξίωσης του συνδικαλιστικού κινήματος στα μάτια των εργαζομένων:

*Σήμερα περισσότεροι από 1 στους 3 εργαζόμενους δεν εργάζεται με όρους "σταθερής εργασίας" και του κλασικού 8ώρου που άρχισε να γίνεται 12ωρο από τη δεκαετία του '90, ενώ η αλματώδης ανάπτυξη του τριτογενή τομέα της οικονομίας, σε βάρος της βιομηχανίας και της γεωργίας, έφερε νέες μορφές εργασίας που χαρακτηρίστηκαν ως "ευέλικτες", σύμφωνα με το "προοδευτικό" πρόσημο στην εποχή του εκσυγχρονισμού.

Η ανάπτυξη της ευέλικτης εργασίας, που θεωρείται σήμερα συνώνυμο της επισφάλειας και αφορά περισσότερους από 1.000.000 εργαζόμενους, οι οποίοι κατά κανόνα εργάζονται στερούμενοι όλων των βασικών δικαιωμάτων (σύμβαση, ασφάλιση, άδειες), διαμόρφωσε το σύγχρονο προλεταριάτο, που σήμερα είναι κατά κανόνα εκτός συνδικάτων, ενισχύοντας με τον τρόπο αυτό το φαινόμενο της απομαζικοποίησης. Στα συνδικάτα παρέμειναν, και πάλι όμως με φθίνουσα συμμετοχή, οι εργαζόμενοι στις ΔΕΚΟ και τον στενό δημόσιο τομέα, αν και, από το 2002, τα κύματα των συμβασιούχων διαμόρφωσαν και εκεί μια νέα εικόνα. Είναι χαρακτηριστικό ότι σήμερα αριθμούν περί τους 300.000 οι ψευδο-απασχολούμενοι που εμφανίζονται ως «ελεύθεροι επαγγελματίες», ενώ παρέχουν εξαρτημένη εργασία με δελτίο παροχής υπηρεσιών, και φυσικά δεν απολαμβάνουν τα νόμιμα δικαιώματα των μισθωτών (μισθό, άδειες, δώρα, αποζημίωση) ούτε ασφαλίζονται στο ΙΚΑ, αλλά στον ΟΑΕΕ (πρώην ΤΕΒΕ). Επίσης, στους 200.000 ανέρχεται ο αριθμός όσων έχουν ενταχθεί σε καθεστώς «μερικής απασχόλησης», ενώ παρέχουν εργασία πλήρους ωραρίου. Στην πλειονότητά τους καταληστεύονται από τη μη καταβολή υπερωριών, επιδομάτων, αδειών, δώρων εορτών και εξαιρούνται από τα βαρέα. Τέλος, περισσότεροι από 200.000 είναι οι "αόρατοι" εργαζόμενοι, που εργάζονται με ανασφάλιστη εργασία και περί τους 350.000 υπολογίζονταν μέχρι πρόσφατα οι συμβασιούχοι.

Συνδικάτα: Από την κομματικοποίηση, στην απαξίωση...και επιστροφή στη βάση

Ανδρέας Πετρόπουλος και Δάφνη Σφέτσα

"Η Αυγή", 2/5/2010

Marsden Hartley

Madame-Putli, μια νύχτα τρένο

2010-05-01T08:08:00.001+03:00

H madame Tutli Putli μας συμπαρασύρει στο περίεργο ταξίδι της.Το video των οι Chris Lavis και Maciek Szczerbowsk ήταν υποψήφιο για Όσκαρ το 2007. Οι κινηματογραφιστές έζησαν για δυο εβδομάδες στο τρένο συλλέγοντας ιστορίες.
Φορτωμένη με όλα τα επίγεια αγαθά της και τα φαντάσματα του παρελθόντος της ταξιδεύει μόνη της. Ένα υπαρξιακό ταξίδι κινουμένων σχεδίων.

A dream within a dream

2010-04-30T07:32:00.001+03:00

Νίκος Κρυωνίδης, Ζωγραφική 1994
  
Είν' όλα όσα βλέπουμε σ' αυτόν εδώ τον κόσμο

Ένα όνειρο ατέλειωτο κρυμμένο μέσα στ' άλο;

Edgar Allan Poe
A dream within a dream, 1849
"Ποίηση και φαντασία"
μτφ. Κώστας Ουράνης
Πλέθρον

Ο Νίκος Κρυωνίδης γεννήθηκε στην Ξάνθη το 1963 και από το 1980 μέχρι το 1987 σπούδασε αρχιτεκτονική στην Αρχιτεκτονική Σχολή του Πανεπιστημίου της Θεσσαλονίκης. Ζει και εργάζεται στη Θεσσαλονίκη και στην Αθήνα. Ξεκίνησε να παρουσιάζει τα έργα του (ζωγραφική, κατασκευές και εγκαταστάσεις) από το 1988. Έχει πραγματοποιήσει δεκατρείς ατομικές στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη και έχει συμμετάσχει σε δεκατέσσερις ομαδικές εκθέσεις στην Ελλάδα και στην Ισπανία.
Στο ζωγραφικό του έργο, χειρονομιακό και αφηρημένο, συγκλίνουν ο έλεγχος και η ελευθερία της γραμμής, το ηθελημένο και το τυχαίο, ενώ κυριαρχεί η αέναη μεταλλαγή της ύλης. Συντάσσει το εικαστικό του λεξιλόγιο με ρυθμικές διατάξεις, διαδοχές και αντιθέσεις συνδυάζοντας την τρυφερότητα της γραφής με την αμεσότητα και τη βίαιη χρήση του χρώματος, φανερώνοντας έτσι τις εκλεκτικές συγγένειες με το έργο του Cy Twombly.
Η απρόοπτη μεταμόρφωση του οικείου καθημερινού αντικειμένου, αλλά και ερωτήματα σχετικά με τη μορφή που έχει πάρει ο σύγχρονος πολιτισμός τον απασχολούν στις εγκαταστάσεις και στις κατασκευές του. Συγκεκριμένα, διερευνά με χιούμορ και ευρηματικότητα τα δεδομένα του σύγχρονου πολιτισμού σε συνδυασμό με τις μνήμες της παιδικής ηλικίας αλλά και με αναφορές στη συλλογική μνήμη. Με ντανταϊστικό πνεύμα συναθροίζει οbjets trouves (μικρά ζώα, πλαστικά παιγνίδια, κ.ά.) και αντικείμενα της καθημερινής ζωής (κλειδιά, δισκέτες, εισιτήρια κ.ά.). Στο μικρόκοσμο που δημιουργεί, ο κυνισμός συνυπάρχει με την παιδική αθωότητα και το συχνά καυστικό χιούμορ με τη σκληρή, μερικές φορές, πραγματικότητα του δυτικού πολιτισμού.

Noir Desire - Le Vent Nous Portera

2010-04-29T07:59:00.002+03:00

Οι Noir Désir (Σκοτεινή Επιθυμία) είναι ένα δημοφιλές γαλλικό ροκ συγκρότημα, ανενεργό τα τελευταία χρόνια μετά από μια τραγική τροπή στη ζωή του τραγουδιστή τους Bertrand Cantat

Η μνήμη του χρόνου, the corners of my mind

2010-04-28T07:40:00.001+03:00

Πού πάει το παρόν, όταν γίνεται παρελθόν και πού είναι το παρελθόν?
Wittgenstein

Ο άνθρωπος αντιλαμβάνεται τον χρόνο με δυο τρόπους, γραμμικά και κυκλικά, και οι δυο εμπεριέχονται στην ανθρώπινη εμπειρία. Γραμμική είναι η πορεία της ζωής από τη γέννηση ως τον θάνατο. Κυκλική η εναλλαγή της μέρας, της νύχτας και των εποχών...

what's too painful to remember

we simply choose to forget

Στο στόμιο που χάσκει

2010-04-27T07:45:00.002+03:00

Alfred Georges Regne

Ερμηνεία

Καθόντουσαν στο πάρκο. Φύσηξε ένα ανεπαίσθητο ρεύμα αέρα. Πέσανε από ψηλά γλιστρώντας δυο τρία μικρά λευκά φτερά.

Είπε εκείνος:

"Θα'ναι από τις δεκοχτούρες".

Εκείνη, που καθόταν δίπλα του, χαμογέλασε,

"Όχι", είπε, "μάλλον μόλις πέρασε ένας άγγελος".

Εισήγηση

Είπε και με κοίταξε με νόημα: "Το τραγικό σήμερα δεν βρίσκεται στη θεοδικία, όπως στην αρχαία τραγωδία, αλλά στη σιωπή, στην απόλυτη σιωπή. Τότε που δεν υπάρχει καμιά απάντηση".

Απόδραση

Είχα παρατηρήσει πως όλες οι αποδράσεις γίνονταν ανοίγοντας λαγούμια στη γη.

Τώρα έβλεπα πως γλίτωνα μόνον αν έσκαβα τον ουρανό. Εκείνον τον ουρανό,

που έλεγε κι ο ποιητής Μίλτος Σαχτούρης.

Αναζήτηση

Την αναζητούσε δέκα χρόνια. Τέλος την αναγνώρισε ένα βράδυ, όταν εκείνη, με μια άφταστη χάρη, λύγισε τα γόνατα για να σηκώσει ένα βιβλίο

Πρόδρομος Μάρκογλου
Κείμενα μακράς πνοής

Κέδρος 2009

Ο Πρόδρομος Χ. Μάρκογλου γεννήθηκε το 1935 στην Καβάλα. Οι γονείς του ήταν πρόσφυγες από την Καππαδοκία και τον Πόντο. Το 1944 χτυπήθηκε από γερμανική χειροβομβίδα και έχασε το αριστερό του χέρι. Σπούδασε στην Ανώτατη Σχολή Οικονομικών και Εμπορικών Επιστημών Αθηνών. Εργάζεται σε διάφορες ιδιωτικές επιχειρήσεις. Από το 1971 ζει στη Θεσσαλονίκη. Πρωτοεμφανίστηκε στα γράμματα στην Καβάλα, το 1962, με την ποιητική συλλογή "Έγκλειστοι". Ακολούθησαν οι ποιητικές συλλογές "Χωροστάθμηση", Καβάλα, 1965, "Τα κύματα και οι φωνές", Θεσσαλονίκη, 1971, "Το δόντι της πέτρας", Θεσσαλονίκη, 1975, "Συνοπτική διαδικασία", Θεσσαλονίκη, 1980, "Έσχατη υπόσχεση (1958-1978)", εκδ. Παρατηρητής, Θεσσαλονίκη, 1984, "Πάροδος Μοναστηρίου", εκδ. Στιγμή, Αθήνα, 1989, "Σημειώσεις για ποιήματα που δε γράφτηκαν", εκδ. Χειρόγραφα, Θεσσαλονίκη, 1993, "Έσχατη υπόσχεση (1958-1992)", εκδ. Νεφέλη, Αθήνα, 1996, "Ονείρων κοινοκτημοσύνη", εκδ. Νεφέλη, Αθήνα, 2002, και τα πεζά "Ο χώρος της Ιωάννας και ο χρόνος του Ιωάννη", εκδ. Εγνατία, Θεσσαλονίκη, 1980, "Σταθερή απώλεια", διηγήματα, εκδ. Καστανιώτη, Αθήνα, 1992, "Σπαράγματα", νουβέλα, εκδ. Νεφέλη, Αθήνα, 1997, "Διέφυγε το μοιραίον", διηγήματα, εκδ. Νεφέλη, Αθήνα, 2003, "Καταδολίευση", μυθιστόρημα, εκδ. Κέδρος, 2006. Εργασίες του έχουν δημοσιευθεί σε εφημερίδες, περιοδικά και ανθολογίες. Επίσης έργα του έχουν μεταφραστεί στα αγγλικά, γαλλικά, γερμανικά, ρωσικά, ιταλικά, πολωνικά, ρουμανικά. Είναι μέλος της Εταιρείας Λογοτεχνών Θεσσαλονίκης και ιδρυτικό μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων. Τιμήθηκε με Κρατικό Βραβείο Διηγήματος το 1998, για το βιβλίο του "Σπαράγματα".

Επεισόδιο

Το σπίτι ήταν ανάμεσα στο καρβουνάδικο και στη γωνιά της στενής γέφυρας πάνω από το χείμαρο που κατεβαίνει από τους βορεινούς λόφους της πόλης. Σπίτι ξύλινο, σε καλή κατάσταση, δίπατο, από τον καιρό της Τουρκίας. Σφαλισμένα τα παντζούρια. Ενα πεύκο πίσω από το σπίτι και ένα λιγνό πλατάνι, που έβγαινε μέσα από το ρέμα, ρίχναν τον ίσκιο τους πάνω στα κεραμίδια καθώς το φεγγάρι, σχεδόν γεμάτο, φώτιζε απέναντι από το σπίτι, στην άλλη όχθη, καπναποθήκες.
Ένα παλιό Μερσεντές ήρθε από τον δρόμο του Αγίου Παύλου. Κατέβηκαν τρεις. Στάθηκαν για λίγο στη γωνιά απέναντι από το σπίτι, μετά ο ένας πήγε και στάθηκε στη γωνιά του καρβουνάδικου κι ύστερα από νόημα των άλλων πέρασε από ένα διπλανό τοίχο και πήγε πίσω από το σπίτι. Το σπίτι κατάκλειστο φάνταζε έρημο. Ο άλλος έφτασε στη γέφυρα, στάθηκε στη γωνιά της καπναποθήκης πάνω από το ρέμα. Αυτός που έμεινε κοίταζε επίμονα το σπίτι, από το δρόμο που πάει για τον Προφήτη Ηλία πέρασαν άνθρωποι, αυτός γύρισε την πλάτη του κι έκανε πως κάτι ψάχνει στο αυτοκίνητο. Ο άλλος του έκανε νόημα πως ο πρώτος είχε τη θέση του πίσω από το σπίτι. Τότε με αργά βήματα προχώρησε, στο χέρι κρατούσε περίστροφο. Το φεγγάρι στον ουρανό λιωμένος ασβέστης. Χτύπησε το επιθύριο χεράκι της πόρτας και έκανε λίγο πίσω, καμμιά κίνηση μέσα στο σπίτι, χτύπησε με κλωτσιά αυτή τη φορά την πόρτα, ψυχή, απομακρύνθηκε λίγο και ξαναχτύπησε πάλι με κλωτσιά πιο δυνατά αυτή τη φορά. Η πόρτα ήταν έτοιμη να γκρεμίσει, όταν φάνηκε στο βάθος, από το παράθυρο της πόρτας, ένα αμυδρό φως, αλλά την ίδια στιγμή αυτός που στέκονταν στη γωνιά του καπνομάγαζου φώναξε "πήδηξε στο ρέμα". Κάποιος από ένα μικρό χαμηλό παράθυρο του σπιτιού πήδηξε με ορμή στα νερά και τα σκουπίδια. Αμέσως αυτός που φώναξε πιάστηκε από τα σιδερένια κάγκελα της γέφυρας κι άρχισε να κατεβαίνει στο ρέμα. Ο κυνηγημένος ήδη έτρεχε γρήγορα πατώντας σε μέρη που θα 'πρεπε να γνώριζε καλά. Ο άλλος που ήταν στο πίσω μέρος του σπιτιού, περνώντας ένα τοιχάκι, μπήκε στο ρέμα. Αυτός που χτυπούσε θέλοντας να παραβιάσει την πόρτα μόλις άκουσε πως κάποιος πήδηξε στο ρέμα, έτρεξε στην άλλη πλευρά της γέφυρας, προσπαθούσε να δει τι γίνεται, φωνάζοντας "σταματήστε τον". Στο άσπρο φως φαίνονταν καθαρά ο άνθρωπος που έτρεχε μέσ' στο ρέμα, "γαμημένε θα πεθάνεις" φώναξε και πυροβόλησε από τη γέφυρα. Ο κυνηγημένος εξακολουθούσε να τρέχει. Κάτω από τη γέφυρα φάνηκαν τώρα οι δικοί του, αυτός από τη γέφυρα πέρασε στο διπλανό δρομάκι, μέσα από κάτι ροδιές, τρέχοντας να τον προλάβει σε μια άλλη γέφυρα λίγο πιο κάτω, δίπλα στον παλιό καμένο κινηματογράφο ΠΑΤΕ. Ο κυνηγημένος έτρεχε με δύναμη, πίσω του άκουγε τους άλλους και έναν ακόμη πυροβολισμό, έπρεπε κάπου να χωθεί, έτρεχε κι έπρεπε να πάρει μιαν απόφαση, τα πόδια του γυμνά δε θα τον βοηθούσαν για πολύ ακόμη, μέσα σε σκουπίδια και χαλίκια και ντενεκέδες, όμως δεν είχε πολλές επιλογές, ή θ' ανέβαινε έξω από το ρέμα από κάτι πέτρινα σκαλοπάτια στον κήπο της ταβέρνας του Ανθήλαου, στη γέφυρα απέναντι από τον ΠΑΤΕ ή παρά κάτω, αλλά μακριά, κοντά στα μπορτέλα. Του έμενε η πρώτη έξοδος. Ο άλλος, που έκοψε δρόμο μέσ' από τις ροδιές, έφτασε στη γέφυρα την ώρα που αυτός βρίσκονταν ήδη στην κορυφή της σκάλας, μακριά έρχονταν τρέχοντας μέσα στο ρέμα οι άλλοι, πυροβόλησε, αυτός που ήταν στη σκάλα χάθηκε πίσω από κάτι δέντρα του κήπου. Ο άλλος που πυροβόλησε έτρεξε στην ταβέρνα, μπήκε μέσα και πέρασε στην πίσω πλευρά, άνοιξε την τζαμωτή πόρτα του βάθους και βγήκε στον κήπο. Ο ταβερνιάρης και κανα - δυό πελάτες πάγωσαν με την παρουσία του Χίτη. Τον βρήκε πεσμένο στη μέση της μικρής αυλής. Την αυλή την κλείναν δυο τοίχοι από καπναποθήκες και το ρέμα με τις ροδιές. Πλησίασε, άκουσε ένα μουγκρητό, με δύναμη τούδωσε μια κλωτσιά στο κεφάλι, ο πεσμένος φορούσε παλιό μπαλωμένο πουκάμισο, χακί παντελόνι που τόχε δεμένο στη μέση του με σχοινί κι ήταν ξυπόλητος. Τα χέρια του, οι παλάμες, σαν πλατανόφυλλα. Στο πεζούλι από την πλευρά της σκάλας φάνηκαν τα κεφάλια των άλλων που βγαίναν από το ρέμα, λαχανιασμένοι, τους έριξε μια ματιά και άδειασε τις υπόλοιπες σφαίρες στο κεφάλι του πεσμένου.
Έκανε ένα-δυό, βήματα πίσω, σήκωσε το δεξί του πόδι και σκούπισε το παπούτσι του στην γάμπα του αριστερού του ποδιού. Έκανε νόημα να τον πάρουν. Γύρισε και βγήκε έξω.

Δημοσιευμένο στο περιοδικό ΑΝΤΙ 98/1978

Ο Πρόδρομος Μάρκογλου ανήκει στη δεύτερη μεταπολεμική γενιά λογοτεχνών. Αυτή που, στην πλειονότητά της, παρουσιάστηκε τη δεκαετία του 60 και είναι η αμέσως μεταγενέστερη της πρώτης μεταπολεμικής. Γεννήθηκε το 1935 στην Καβάλα, όπου έζησε τα παιδικά και εφηβικά του χρόνια. Στις φλέβες του, όπως φαίνεται και από το επίθετό του, ρέει προσφυγικό αίμα. Οι εμπειρίες της γενέτειράς του, τα δύσκολα μεταπολεμικά χρόνια (κατοχή, εμφύλιος, μετεμφυλιακή πολιτική κατάσταση), έχουν παίξει βασικό ρόλο στη διαμόρφωση του έργου του.
Στα γράμματα παρουσιάστηκε το 1962 με την ποιητική συλλογή Έγκλειστοι, την οποία ακολούθησαν μέχρι σήμερα άλλες έξι συλλογές. Σταθμό στην ποιητική του ανέλιξη αποτέλεσε η συλλογή Τα κύματα και οι φωνές. Ολόκληρη η ποιητική του δουλειά κυκλοφόρησε σε επίτομη έκδοση το 1996 με τίτλο Έσχατη υπόσχεση. Το 1980 δημοσίευσε το πεζό Ο χώρος της Ιωάννας και ο χρόνος του Ιωάννη. Έκτοτε έβγαλε άλλα δύο πεζά, τα Σταθερή απώλεια και Σπαράγματα. Το τελευταίο τιμήθηκε με το κρατικό βραβείο διηγήματος. Αν και ξεκίνησε ως ποιητής και αργότερα επιδόθηκε στην πεζογραφία, δεν ανήκει στις περιπτώσεις εκείνων των λογοτεχνών (Ταχτσής, Ιωάννου, Καζαντζής) που εγκατέλειψαν νωρίς την ποίηση για να αφοσιωθούν μόνο στην πεζογραφία. Ο Μάρκογλου δεν εγκατέλειψε την ποίηση, η οποία μπορεί να θεωρηθεί ως κύριο έργο του, για να ασχοληθεί με την πεζογραφία. Απλώς από μια χρονική στιγμή και μετά καλλιέργησε εξίσου και τα δύο είδη.
Όπως αρκετοί από τους συνομήλικούς του λογοτέχνες, ο Μάρκογλου βλέπει τα πράγματα από αριστερή οπτική γωνία. Όχι με την έννοια της ορθόδοξης αριστερής ιερολογίας, αλλά με την έννοια ενός προσωπικού αριστερού ανθρωπισμού. Στον προσανατολισμό αυτό σημαντικό ρόλο έπαιξαν, οι εμπειρίες της νεότητάς του στο γενέθλιο τόπο. Για τούτο, τόσο στην ποίηση, όσο και στην πεζογραφία, σταθερό σημείο προσανατολισμού είναι εκείνα τα χρόνια. Ο συγγραφέας θυμάται. Θυμάται, κρίνει και εκθέτει διαμαρτυρόμενος. Είναι μια λογοτεχνία πικρή, όπου η μνήμη δίνει το κύριο υλικό, ενώ το παρόν συμμετέχει αντιστικτικά. Πρέπει να θυμίσω ότι η Καβάλα υπήρξε ένα από τα κυριότερα καπνοπαραγωγικά κέντρα της Ελλάδας, με εργατικό πληθυσμό και συναφείς κοινωνικές αντιθέσεις και συγκρούσεις. Κι ο Μάρκογλου, όπως θα περίμενε κανείς, τάχτηκε με το μέρος των αδικημένων. Έτσι, γενικότερα, το εμπειρικό βάθρο του έργου του έχει να κάνει με τα δύσκολα μεταπολεμικά χρόνια, την προσφυγιά και τις κοινωνικές συνθήκες στο γενέθλιο τόπο. Αναλογικά δηλαδή με ό,τι περίπου αποτέλεσε αντικείμενο προβληματισμού για το μεγαλύτερο μέρος των συνομήλικων του λογοτεχνών.
Αναφορικά με τη μορφή των ποιητικών κειμένων είναι χαρακτηριστικό ότι, αν και είναι έντονος ο εποχιακός και κοινωνικός προσανατολισμός, δεν παρουσιάζουν αξιόλογη θεματική και νοηματική ενότητα. Ο κανόνας είναι το ποιητικό αντικείμενο να παρουσιάζεται κατά τρόπο αποσπασματικό και με αρκετή αφαίρεση. Πράγμα που σημαίνει ότι έχουμε κάθε φορά πολυπρισματική αναφορά στον εκάστοτε ποιητικό στόχο. Είναι αξιοπρόσεχτο επίσης το γεγονός ότι λόγος είναι εξαιρετικά γυμνός από κοσμητικά στοιχεία. Τόσο γυμνός που να έχουμε ποιήματα χωρίς να περιέχουν ούτε ένα επίθετο, ενώ αντίθετα κυριαρχεί το ρήμα και το ουσιαστικό. Ας προστεθεί ακόμη ο λιτός, αιχμηρός και ταυτόχρονα στοχαστικός χαρακτήρας αυτού του λόγου.
Λιτή και συμπυκνωμένη είναι επίσης η γραφή του Μάρκογλου και στα πεζά του. Στο πρώτο, ένα λυρικό κομψοτέχνημα, προέχει η συνειρμική δομή, στο δεύτερο η κλασική θεματική ανάπτυξη, ενώ στο τρίτο έχουμε συγκερασμό των δύο τεχνικών. Πάντως γενικότερα στα πεζά κείμενα ο λόγος δεν είναι τόσο ασκητικός όσο είναι στα ποιητικά.

Γιώργος Αράγης
Κριτικός λογοτεχνίας

Απροσδόκητο παράθυρο

Σ' αυτήν τη μαύρη πληγή
μην περιμένεις να δεις φαντάσματα.
Από το απροσδόκητο αυτό παράθυρο
ο ήλιος μεγαλώνει τα ηλιοτρόπια,
αυξάνει τη χλόη στις βουνοπλαγιές
όπως τα τρυφερά μαλλιά σου.

Στο στόμιο που χάσκει
ανοιξιάτικες μαργαρίτες διαμοιράζουν τα ιμάτιά τους.

Πλησίασε Ιωάννα
τα κουρασμένα από τη περιπλάνηση βήματά σου,
φώναξε, στη μαύρη πληγή, τ' όνομά μου να κιθαρίσει
στους αρχαίους σταλακτίτες τής προσμονής.
Λίγο ακόμη.
Λίγο ακόμη και θα δεις τον έναστρο ουρανό,
στο απροσδόκητο μαύρο παράθυρο,
με τους γαλαξίες
των παιδικών σου ελπίδων.

Οκτώβρης 1958 - Απρίλης 1962
Από τη συλλογή Έγκλειστοι (1962)

Alfred Georges Regne

Η συνείδηση του σώματος

2010-04-26T12:43:00.003+03:00

Kasimir Malevich Woman Torso

Το σώμα, το αντικείμενο, η εκδήλωση τού εαυτού. Υποκείμενο, φορέας νοητικών καταστάσεων που εμψυχώνεται από συμπεριφορές.

Αισθάνομαι το σώμα μου ως τόπο των αισθήσεων και των εμπειριών που ζω σε πρώτο πρόσωπο. Σ' αυτές τις εμπειρίες πρωτοστατούν οι πράξεις, καθώς κατάγοναι από τον εαυτό και το σώμα είναι τόπος που εκδηλώνονται.

Το να αισθάνεσαι αυτουργός των ενεργειών σου και να τις αποδίδεις εις εαυτόν ενισχύει την αίσθηση κατοχής του σώματος.

Kasimir Malevich, Nederlands

Δρόμος αντοχής για έλληνες υπερπρωταθλητές!!!

2010-04-24T15:16:00.003+03:00

Η επυρσοκρότηση μπορεί να καταλήξει σε αυτοχειριασμό ή αυτοτραυματισμό, θα το νιώσουμε· μπορεί όμως να εκληφθεί και σαν πιστολιά του αφέτη, σαν σινιάλο για εκκίνηση. Βεβαίως μπορεί να σημαίνει και τα δύο: ο πυροβολών αφέτης τραυματίζεται καίρια και οι δρομείς ξεχύνονται στην κούρσα.

Ποια είναι η κούρσα; Ποιοι οι δρομείς; Ποιο το τέρμα και ποιο το έπαθλο; Κούρσα είναι η Ζωή Μετά Το ΔΝΤ, μετά την πτώχευση. Δρομείς, οι Ελληνες, όλοι ή σχεδόν όλοι. Τέρμα και έπαθλο η διάσωση της κοινωνίας και της χώρας.

Είπαμε, σύμφωνα με ένα σενάριο, ο αφέτης αυτοτραυματίζεται, εξουδετερώνεται. Πράγματι, το πολιτικό σύστημα που οδήγησε τη χώρα σε αυτό το σημείο, παρότι προσπαθεί ακόμη να διατηρήσει κάποια εξουσία, υπό το φως των ραγδαίων εξελίξεων φαίνεται να εξουδετερώνεται: εφεξής χάνει τον έλεγχο των κινήσεων, χάνει τη δυνατότητα πολιτικών πρωτοβουλιών, και πολύ σύντομα, καθώς ο πολιτικός χρόνος πια έχει πυκνώσει πρωτόγνωρα, θα χάσει την ανοχή του κοινωνικού σώματος, θα χάσει και τα τελευταία ίχνη πολιτικής νομιμοποίησης.

Nίκος Γ. Ξυδάκης

Ξαναβρίσκοντας την πατρίδα

Jean Echenoz "Δρόμος αντοχής", μτφ. Αχιλλέας Κυριακίδης, εκδ. Πόλις, 2010

Ο συγγραφέας αφηγείται τη ζωή του τσέχου δρομέα μεγάλων αποστάσεων Εμίλ Ζάτοπεκ.Ο Ζάτοπεκ, που γεννήθηκε στη Μοραβία το 1922 και πέθανε στην Πράγα το 2000, άρχισε να ασκείται στους δρόμους αντοχής στη διάρκεια της ναζιστικής κατοχής και, αρχής γενομένης το 1948, εξελίχθηκε σε παγκόσμια δόξα του στίβου (5.000 μέτρα, 10.000 μέτρα,μαραθώνιος), με αποκορύφωμα της σταδιοδρομίας του τους Ολυμπιακούς Αγώνες του Ελσίνκι (1952), όπου κατέκτησε τρία χρυσά μετάλλια. 

Ο Εμίλ αναγνωρίζεται ως πρωταθλητής κόσμου και -εδώ ανανεώνεται δραματικά το ενδιαφέρον(!)- ως «φαινόμενο του υπαρκτού σοσιαλισμού».    

Οι Αρχές τον υπολογίζουν ως «πολιτικό κεφάλαιο», και φοβούνται ότι, σε μια από τις εξόδους του από τη χώρα, ο «άνθρωπος-ατμομηχανή» μπορεί να ζητήσει άσυλο στη «ρυπαρή μεριά των ιμπεριαλιστικών δυνάμεων».

Το 1957 τον βρήκε αξιωματικό του τσεχοσλοβακικού στρατού, μέλος του Κομμουνιστικού Κόμματος και υπάλληλο του Υπουργείου Αμύνης. 

Ενώ τον καλούν στο Λος Άντζελες, η στρατιωτική επιτροπή του απαγορεύει την έξοδο από τη χώρα.

Ταγματάρχης πλέον, υποχρεούται να αποβεί φερέφωνο. Αναγκάζεται να αποφανθεί χλευαστικά ή υποτιμητικά για πολλές χώρες του «υπαρκτού ιμπεριαλισμού» και έτσι του απαγορεύεταιη είσοδος στη Γαλλία και αλλού.

Δεν θα πάψει να τρέχει -ακόμη και μαραθώνιο- και να κερδίζει μετάλλια, έστω και αν η ηλικία τον εμποδίζει, μόνο που η ταυτότητά του έχει μεταλλαγεί ουσιαστικά. Η αθλητική του οντότητα έχει επισκιαστεί από την πολιτική εκμετάλλευση.

Μετά την καταστολή της "Άνοιξης της Πράγας", εξαιτίας του ότι είχε ταχθεί ανοιχτά στο πλευρό του Αλεξάντερ Ντούμπτσεκ, τον απέταξαν απ' τον στρατό, τον διέγραψαν από το Κόμμα, τον εξανάγκασαν να κάνει την αυτοκριτική του, και διορίζεται αποθηκάριος στα ορυχεία ουρανίου κοντά στα γερμανικά σύνορα και μετά οδοκαθαριστής, την ίδια εποχή που ο Ντούμπτσεκ γίνεται κηπουρός!

Στην Ψωροκώσταινα ή μάλλον... στην παράγκα του Καραγκιόζη

2010-04-24T07:45:00.003+03:00

H υπαγωγή της χώρας σε διεθνή οικονομική και κοινωνική κηδεμονία, ένα και πλέον αιώνα αργότερα από την προηγούμενη που είχε όμως επιβλήθεί στην «Ψωροκώσταινα» του 19ου αιώνα, αποτελεί ένα γεγονός με ιστορική σημασία και σοβαρότατες πολιτικές προεκτάσεις. Ολόκληρο το οικοδόμημα που στήθηκε μετά την μεταπολίτευση του 1974 και είχε ως στρατηγικό όραμα τον εξευρωπαισμό της χώρας κατέρρευσε με την χθεσινή προσφυγή της κυβέρνησης στον μηχανισμό στήριξης της Ευρωπαικής Ενωσης και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου.

(...)

Οχι μόνο δεν διώχθηκε ποινικά κανένας από τους υπεύθυνους των μεγάλων σκανδάλων ή της λεηλασίας του δημοσίου αλλά αντίθετα οι περισσότεροι βρίσκονται ακόμη στις θέσεις που κατείχαν , εξακολουθώντας να διοικούν με τις ίδιες διεφθαρμένες πρακτικές. Το αίτημα για την τιμωρία των ενόχων αγνοήθηκε, με την κυβέρνηση να αγνοεί με την σειρά της ότι ,όπως κάθε τραγωδία, έτσι και αυτή που ζουν οι Ελληνες τους τελευταίους μήνες απαιτεί μια κάθαρση: έτσι η κυβέρνηση καπάρωσε μια θέση στο βωμό της μελλοντικής κάθαρσης που κάποια στιγμή θα αποτελέσει παλλαική απαίτηση.

(...)

Η χρεωκοπία ολόκληρου του μεταπολιτευτικού πολιτικού συστήματος δημιουργεί σήμερα ένα κενό το οποίο, ελλείψει αξιόπιστης λύσης , θα ενισχύσει τα άκρα του πολιτικού φάσματος και τις ακραίες πρακτικές που συχνά ακολουθούν. Θα πρέπει να αναμένεται πολιτική και κοινωνική βία, η οποία θα τροφοδοτηθεί από την αναμένόμενη οικονομική και κοινωνική εξαθλίωση, την παροιμοιώδη αναλγησία του ΔΝΤ καθώς και από την απελπισία μιας κοινωνίας και εκατοντάδων χιλιάδων νέων που δεν έχουν να ελπίζουν σε τίποτα. Σε αυτό το νέο σκηνικό, η κυβέρνηση δείχνει καταδικασμένη να αντιδρά όπως τις τελευταίες εβδομάδες: να σύρεται από τις εξελίξεις αντί να τις διαμορφώνει.

Στέλιος Κούλογλου

Τέλος ανοχής

Στὴν Ἑλλάδα σήμερα, άν χτυπήσουν τὴν πόρτα, μὴν ἀνοίξεις...

2010-04-21T07:57:00.001+03:00

Ἀγωνίες

Ἂν χτυπήσουν τὴν πόρτα, μὴν ἀνοίξεις.
Ὅσο καὶ νὰ χτυποῦν.
Πρέπει νὰ πιστέψουν πὼς τὸ σπίτι
εἶναι ἀδειανό.
Δὲν θὰ τὴ σπάσουν. Μὴ φοβᾶσαι.
Ἂν τὴ σπάσουν,
θὰ ξέρουμε πὼς μᾶς πρόδωσαν.
Οὔτε κ᾿ ἐγὼ τὸ πιστεύω.
Ναί, θὰ πυροβολήσω ἂν μποῦνε.
Ἐσὺ δοκίμασε νὰ φύγεις.
θὰ μπορέσεις.
Γιὰ μᾶς θἆναι. Τόση ὥρα
τριγυρίζουν τὸ σπίτι.
Κύταξε ἀπ᾿ τ᾿ ἄλλο παραθύρι.
Μὰ πρόσεχε.
Ναί, βλέπω. Χτυπᾶνε ἀπέναντι.
Μίλα σιγότερα.
Ἀκοῦς; Φασαρία; Τί νὰ γίνεται;
Κάποιον πιάσανε. Εἶναι γέρος.
Τὸν χτυπᾶνε τὰ σκυλιά.
Ἄτιμοι.
Πόσους θὰ πιάσετε; θὰ μείνουν
ὅσοι χρειάζονται καὶ περσότεροι.
θὰ μείνουν καὶ δὲν θὰ σταυρώσουν
τὰ χέρια.

Στὴν Ἑλλάδα σήμερα

(Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης)
Σβησμένη φλόγα, ποὺ πάντα καίει
Σκέπασμα τάφου χωρὶς νεκρούς.
Μάτια κλαμένα ποὺ κοιτᾶνε
Σκέψεις κρυμμένες σὲ
Προσκαλοῦν.
Πίστη κι ἐλπίδα χαροπαλεύουν
Πνεῦμα κι ἀλήθεια στὶς φυλακές.
Ἅγιες προσπάθειες ναυαγισμένες
Φωνὲς ἀνθρώπων σὲ προσκαλοῦν.
Σπόρος ὀργῆς πέφτει στὸ χῶμα
Μήνυμα πάλης τρέφει φτερά
Σπίθα φεγγίζει μέσ᾿ στὸ σκοτάδι
Νέοι ἀγῶνες σὲ προσκαλοῦν.

Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, Web of Debt...

2010-04-18T10:47:00.010+03:00

«Πουλήσατε την ψυχή μας στο διάβολο!» φώναζαν τα Χριστούγεννα οι λετονοί διαδηλωτές, όπου το ΔΝΤ έχει επιβάλει περικοπές στους δημόσιους υπαλλήλους έως και 60%, σε μισθούς που ήταν ήδη κάτω από 300 ευρώ. Η Λετονία δέχθηκε οικονομική βοήθεια από το ΔΝΤ τον Δεκέμβριο του 2008. Μέσα σ' αυτό το διάστημα το ΑΕΠ κατέρρευσε κατά 18%, η ανεργία εκτινάχθηκε στο 22,6% (το '07 ήταν μόλις 5,6%), ενώ είναι τέτοια η οργή του κόσμου, που στις σφυγμομετρήσεις για τις επερχόμενες εκλογές κανένα κόμμα δεν συγκεντρώνει το 5% για να μπει στη Βουλή!

Ολέθριες είναι οι παρεμβάσεις του ΔΝΤ στις άλλες «ευεργετούμενες» χώρες, Ουκρανία, Ρουμανία και Ουγγαρία. Τον Οκτώβριο ο διευθυντής του ΔΝΤ, Ντομινίκ Στρος Καν, ήταν το τελευταίο παραλίγο «θύμα ρίψης παπουτσιού» από οργισμένο φοιτητή σε πανεπιστήμιο της Κωνσταντινούπολης. Η Τουρκία, που είχε λάβει οικονομική βοήθεια στην κρίση του 2000, διαπραγματεύεται νέο δάνειο από το ΔΝΤ - αν και, παρόλο που ακολούθησε τις οδηγίες του, δεν έχει ανακάμψει από την οικονομική κρίση...

Αφροδίτη Πολίτη, Περιοδικό Έψιλον (ημερομηνία δημοσίευσης 28.02.2010) Αναδημοσίευση απο newstime

Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) είναι ένας διεθνής οργανισμός ο οποίος επιβλέπει το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα παρακολουθώντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες και τα ισοζύγια πληρωμών προσφέροντας οικονομική και τεχνική βοήθεια όταν του ζητηθεί. ΤΟ ΔΝΤ ιδρύθηκε στις 27-12-1945 στην Ουάσιγκτον, εγκρίθηκε το καταστατικό του, ως μία σύμπραξη των ΗΠΑ και της Δυτικής Ευρώπης. Την 1η Μαρτίου του 1947 ξεκίνησε η λειτουργία του, με πρώτο διευθυντή τον βέλγο Καμίγ Γκιτ. Η ίδρυση του αποφασίστηκε στη Συνδιάσκεψη του Μπρέτον Γουτζ στις 22 Ιουλίου του 1944. Αρχιτέκτονες της δημιουργίας του ήταν ο διεθνούς φήμης άγγλος οικονομολόγος Τζον Μέιναρντ Κέινς, υπέρμαχος της κρατικής παρέμβασης στην οικονομία, και ο βοηθός υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Χάρι Γουάιτ. Η δημιουργία του υπάκουσε στην ανάγκη για τη μεταπολεμική ανασυγκρότηση του κόσμου.

Κύριος σκοπός του εν λόγω οργανισμού είναι η προώθηση της διεθνούς νομισματικής συνεργασίας μεταξύ των κρατών-μελών με ισόρροπη ανάπτυξη του διεθνούς εμπορίου. και την ενίσχυση χωρών μελών του με δάνεια εφ όσον τηρούν τις αρχές του οι οποίες συνοψίζονται στα εξής: μείωση των δημοσίων δαπανών, μείωση του πληθωρισμού, απόλυτη ελευθερία των αγορών, ιδιωτικοποίηση της ενέργειας, των τηλεπικοινωνιών, της ύδρευσης, ακόμη και της παιδείας και την εξυγίανση όλων των επιχειρήσεων με κύριο μοχλό τις απολύσεις

Για τον σκοπό αυτό προωθούνται συγκεκριμένα μέτρα, ή όποτε κρίνεται αναγκαίο αποφασίζονται ιδιαίτερα μέτρα,

Μέλη του είναι 185 κράτη με δικαίωμα ψήφου αλλά στην ουσία ελέγχεται από τις ΗΠΑ, την Ιαπωνία, την Γαλλία την Γερμανία και την Μεγάλη Βρετανία, που αναλογικά έχουν τα μεγαλύτερα ποσοστά ψήφων και επιρροής.
Ανώτατο διοικητικό όργανο του ΔΝΤ είναι το λεγόμενο «Συμβούλιο των Διοικητών» στο οποίο εκπροσωπείται κάθε κράτος μέλος μ΄ ένα Διοικητή και έναν αναπληρωματικό για πέντε συνεχή έτη. Το Συμβούλιο αυτό συνέρχεται μία φορά ετησίως στη λεγόμενη "Τακτική Σύνοδο". Κατά τη διάρκεια της συνόδου αυτής εγκρίνονται τα πεπραγμένα του Οργανισμού, εκλέγονται νέοι διευθυντές, ενώ λαμβάνονται διάφορες αποφάσεις όπως π.χ. τυχόν αλλαγή ισοτιμιών, περί εισόδου νέων μελών, κ.λπ.

Ο Διοικητικός Διευθυντής του Συμβουλίου προΐσταται του Εκτελεστικού Συμβουλίου καθώς και όλου του προσωπικού του Οργανισμού.

Το Εκτελεστικό Συμβούλιο ασχολείται κυρίως με θέματα τρέχουσας φύσεως του Οργανισμού αφού για τα σημαντικότερα επιλαμβάνεται αυτό τούτο το Συμβούλιο των Διοικητών.

Η Ευρώπη διατηρεί ισχυρή εκπροσώπηση στο Ταμείο και ανέκαθεν επέλεγε τον επικεφαλής του. Μάλιστα οι περισσότερες αναδυόμενες αγορές (στην Ασία, τη Λατινική Αμερική και την Αφρική) διαμαρτύρονται για υπερ-εκπροσώπηση της Ευρώπης και υπέρμετρη παρέμβαση στον τρόπο λειτουργίας του.

Οι πόροι του ΔΝΤ προέρχονται από τα ποσά που καταβάλλουν τα μέλη του, τα οποία υπολογίζονται ανάλογα με τις επιδόσεις των οικονομιών τους και τη θέση τους στην παγκόσμια οικονομία.

Με βάση αυτή την αναλογία προσδιορίζονται και τα αντίστοιχα ποσά που μπορεί να αντλήσει κάθε χώρα όποτε το επιθυμεί (ειδικά τραβηκτικά δικαιώματα). Επιπλέον, η αναλογία αυτή καθορίζει τη δύναμη ψήφου που διαθέτει κάθε μέλος στη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Έτσι, οι ΗΠΑ που αποτελούν την κορυφαία οικονομική δύναμη διαθέτουν τη μεγαλύτερη αναλογία (18%), η οποία μεταφράζεται και σε ανάλογο ποσοστό ψήφων. Για την ΕΕ η αναλογία αυτή είναι περίπου 30%.

Τα τελευταία χρόνια συνδέθηκε με την υπερβολικά σκληρή δημοσιονομική λιτότητα, την ακραία έλλειψη πολιτικής ευαισθησίας και -από την περίοδο της ασιατικής χρηματοπιστωτικής κρίσης του 1997-1998- με ένα έντονο στίγμα.

Χώρες δανείζονταν από το ΔΝΤ μόνο υπό μεγάλη πίεση, όταν κάθε άλλη λύση είχε αποτύχει- και όταν πολύ απλά δεν υπήρχε κανένας άλλος τρόπος να πληρώσουν για αναγκαίες εισαγωγές.

Οπως επισημαίνουν οι Eric Toussaint και Damien Millet, από την Επιτροπή για τη Διαγραφή του Παγκόσμιου Χρέους (CADTM), «στην πραγματικότητα οι πολιτικές του ΔΝΤ αντιτίθενται στις προθέσεις του. Αντίθετα με ό,τι δηλώνει, το ΔΝΤ δεν δίνει καμία προτεραιότητα στην πλήρη απασχόληση, είτε πρόκειται για τις αναπτυγμένες χώρες είτε για τον αναπτυσσόμενο κόσμο. Υπό την επιρροή του υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ και την υποστήριξη άλλων βιομηχανικών χωρών, το ΔΝΤ δρα ως κύριος πολιτικός και οικονομικός παράγοντας, υπαγορεύοντας στις χρεωμένες χώρες τη στρατηγική που θα ακολουθήσουν. Δεν διστάζει να κάνει κατάχρηση της εξουσίας του. Η επιτήρηση, η οικονομική βοήθεια και η τεχνογνωσία είναι -υποτίθεται- οι τρεις τομείς παρέμβασης του, όταν όμως κάποιος δει την πλήρη εικόνα, το αποτέλεσμα πλησιάζει την πλήρη καταστροφή».
Οι παραπάνω αναλυτές, αλλά και διακεκριμένοι οικονομολόγοι, υπογραμμίζουν πως το ΔΝΤ και οι οδηγίες των εμπειρογνωμόνων του δεν προέβλεψαν καμία από τις μεγαλύτερες κρίσεις των τελευταίων χρόνων, ορισμένοι, μάλιστα, θεωρούν ότι τις έκαναν χειρότερες: «Το ΔΝΤ ισχυρίζεται ότι το τέλος της ύφεσης επιβεβαίωσε τις προβλέψεις του. Αυτό είναι βλακώδες. Ολες οι υφέσεις τελειώνουν κάποτε. Το μόνο που κατάφερε το ΔΝΤ είναι να κάνει την κρίση στην Ασία βαθύτερη, διαρκέστερη και πιο επώδυνη» έγραφε ο Joseph Stiglitz για την προηγούμενη παγκόσμια ύφεση του «χάρτινου τίγρη» της ΝΑ. Ασίας...

Οι παρεμβάσεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου

Ασιατική κρίση (1997-1998: ΧΡΕΟΚΟΠΙΑ) Την ώρα που το ντόμινο της ασιατικής κρίσης απειλεί να φτάσει μέχρι την Ιαπωνία, το ΔΝΤ δίνει δάνεια 55 δισ. δολαρίων στην Κορέα, 17 δισ. στην Ταϊλάνδη και 23 δισ. στην Ινδονησία. Είναι η μεγαλύτερη μέχρι στιγμής διάσωση του ΔΝΤ και συνοδεύεται από το πρόγραμμα που έμεινε γνωστό ως SAP (structural adjustment policies), μέσω του οποίου επιβάλλονται μέτρα λιτότητας όπως η περικοπή των κρατικών δαπανών, η αύξηση των επιτοκίων, η αναδιάρθρωση του χρηματοοικονομικού συστήματος, η ανάκληση αποφάσεων για την προστασία του εμπορίου και η ρευστοποίηση αφερέγγυων επιχειρήσεων. Τα προγράμματα προκαλούν σημαντική υποτίμηση των νομισμάτων, κύμα χρεοκοπιών, δραματική απώλεια θέσεων εργασίας και αύξηση των τιμών στα είδη καθημερινής κρίσης, πυροδοτώντας κοινωνική αναταραχή και βίαιες εκδηλώσεις.

Αργεντινή (1999-2001: ΧΡΕΟΚΟΠΙΑ) Στα τέλη του 2000 και υπό την απειλή χρεοκοπίας, εξασφαλίζει δάνειο 40 δισ. δολαρίων από το ΔΝΤ. Η διαχείριση της κρίσης εκ μέρους του οργανισμού θεωρείται αποτυχημένη, κυρίως γιατί επέβαλε τους ίδιους όρους λιτότητας που είχαν χρησιμοποιηθεί και κατά την ασιατική κρίση του ’97. Το 2001 η χώρα δεν αποφεύγει τη χρεοκοπία και το τραπεζικό της σύστημα καταρρέει. Ακολουθούν τρία χρόνια επώδυνης οικονομικής συρρίκνωσης και πολιτικής κρίσης. Με την αποπληρωμή μεγάλου μέρους των δανείων, το 2006, η Αργεντινή κάνει το πρώτο βήμα για την ανάκτηση της οικονομικής της ανεξαρτησίας.

Τουρκία (κατ΄ επανάληψη) Αποτελεί τακτικό «πελάτη» του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, καθώς έχει λάβει κατ’ επανάληψη δάνεια. Μερικά παραδείγματα αποτελούν τα 4 δισ. δολάρια του 1999, τα 7,5 δισ. δολάρια του 2000 και το 3ετές πρόγραμμα των 10 δισ. δολαρίων που συμφωνήθηκε το 2004. Το ΔΝΤ θεωρεί ότι η εμπλοκή του στην οικονομία της Τουρκίας έχει στεφθεί από επιτυχία, όμως, εξαιτίας των αυστηρών όρων που θέτει, αποτελεί «κόκκινο πανί» για τους Τούρκους, με αποτέλεσμα οι διαδηλώσεις διαμαρτυρίας κατά του οργανισμού να αποτελούν συχνό φαινόμενο. Έτσι, ο Erdogan απέφευγε με κάθε τρόπο κατά τη διάρκεια της τελευταίας οικονομικής κρίσης να προσφύγει στο ΔΝΤ, γνωρίζοντας ότι οι απαιτήσεις του οργανισμού για μειώσεις κρατικών δαπανών και αναδιάρθρωση προϋπολογισμού θα στοίχιζαν πολιτικά και μάλιστα σε μία εποχή που η χώρα διένυε προεκλογική περίοδο.

Ισλανδία (2008: ΕΚΒΙΑΣΜΟΣ) Ήταν η πρώτη βιομηχανική χώρα που χρειάστηκε τη διάσωση του ΔΝΤ από τη συμφωνία της Βρετανίας το 1976. Υπό την απειλή χρεοκοπίας, η Ισλανδία πήρε δάνειο 2,4 δισ. δολαρίων. Ο οργανισμός, όμως, καθυστερεί την εκταμίευση των δόσεων σε μια εκβιαστική κίνηση που στοχεύει να πιέσει τη χώρα να αποζημιώσει τη Βρετανία και την Ολλανδία για τα χρήματα που έχασαν οι πολίτες τους στις ισλανδικές τράπεζες. Παράλληλα, επιβάλλει σκληρούς όρους, όπως μείωση κατά 10% των δαπανών όλων των υπουργείων και αύξηση των επιτοκίων.

Ουκρανία (2008: ΚΡΙΣΗ) Εν μέσω προβλημάτων ρευστότητας λόγω της κρίσης του 2008, πήρε δάνειο 16,5 δισ. δολαρίων. Όμως, οι απαιτήσεις του ΔΝΤ για περικοπές δαπανών, πωλήσεις τραπεζών και ενίσχυση του χρηματοοικονομικού συστήματος ενέτειναν την πολιτική κρίση της χώρας. Βλέποντας ότι οι όροι του δεν ακολουθούνται, το ΔΝΤ πάγωσε τη συνεργασία του.

Ουγγαρία (2008) Η αύξηση των επιτοκίων, η κατάργηση του 13ου μισθού στο δημόσιο, η μείωση της 13ης σύνταξης και η περικοπή των δαπανών των υπουργείων ήταν μερικοί από τους όρους που έθεσε το ΔΝΤ για το δάνειο των 25 δισ. δολαρίων.

Λευκορωσία (2008: ΥΠΟΤΙΜΗΣΗ) Για το ασυνήθιστα μεγάλο (για τα δεδομένα της χώρας) δάνειο των 2,5 δισ. δολαρίων, συμφώνησε να προχωρήσει στην υποτίμηση του νομίσματος κατά 20% και να παγώσει τους μισθούς.

Λετονία (2008: ΑΔΙΕΞΟΔΟ) ΔΝΤ και ΕΕ αποφάσισαν να στηρίξουν από κοινού τη χώρα κατά την κρίση του 2008, με ένα δάνειο 1,7 δισ. δολαρίων. Ενώ οι κινήσεις περικοπής δαπανών ικανοποίησαν τους Ευρωπαίους, το ΔΝΤ θεώρησε ότι η Λετονία δεν επιδεικνύει επαρκή πολιτική βούληση, με αποτέλεσμα να επιβάλει αυστηρότερους όρους. Το ρήγμα ανάμεσα σε ΔΝΤ και ΕΕ προκάλεσε καθυστερήσεις στην εκταμίευση των δόσεων.

Πακιστάν (2008: ΑΔΙΕΞΟΔΟ) Εξασφάλισε δάνειο 7,6 δισ. δολαρίων. Ως αντάλλαγμα αναγκάστηκε να αναστείλει τις επιδοτήσεις σε ενέργεια, πετρέλαιο και λιπάσματα, να μειώσει τις κρατικές δαπάνες, να αυξήσει τους φόρους και τα επιτόκια.

Σερβία (2009: ΑΝΕΡΓΙΑ) Χρειάστηκε δάνειο 3 δισ. ευρώ για να ξεπεράσει την κρίση του 2008. Για να το εξασφαλίσει συμφώνησε σε σκληρούς όρους, όπως η απώλεια του 1/5 των 70.000 θέσεων εργασίας του δημοσίου τομέα και το πάγωμα των μισθών.

Ρουμανία (2009: ΚΡΙΣΗ) Οι όροι λιτότητας που επέβαλε το ΔΝΤ για το δάνειο των 20 δισ. ευρώ, το 2009, έριξαν την κυβέρνηση της Ρουμανίας, προκαλώντας την αναστολή της εκταμίευσης των δόσεων. Η ροή της χρηματοδότησης φαίνεται να αποκαθίσταται, καθώς η νέα κυβέρνηση ενέκρινε μέτρα όπως η σύνδεση των συντάξεων με τον πληθωρισμό, έναντι του μέσου όρου των μισθών.

Σρι Λάνκα (2009: ΑΝΕΡΓΙΑ) Αν και οι διαπραγματεύσεις των δύο πλευρών είχαν πολλά σκαμπανεβάσματα, το ΔΝΤ συμφώνησε να δώσει δάνειο 2,5 δισ. δολαρίων στη Σρι Λάνκα για να αντιμετωπίσει την τελευταία οικονομική κρίση και να ανοικοδομήσει τη χώρα μετά τη λήξη του εμφυλίου πολέμου.

Μεξικό (1995: ΦΤΩΧΕΙΑ 50%) Το ΔΝΤ συνεργάστηκε με το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ για το δάνειο των 30 δισ. δολαρίων που έδωσε το 1995. Ως αποτέλεσμα των μεταρρυθμίσεων που επέβαλε, ο αριθμός των Μεξικανών που ζούσαν κάτω από το όριο της φτώχειας ξεπέρασε το 50% και ο κατώτατος μισθός μειώθηκε κατά 20%.

Ρωσία (κατ΄ επανάληψη) Το ιστορικό του ΔΝΤ στη Ρωσία δεν είναι το καλύτερο. Η χώρα έλαβε δάνεια τουλάχιστον 20 δισ. δολαρίων από το 1992 έως το 1996 και άλλα 41,5 δισ. δολάρια το 2008, όμως, δεν προχώρησε ποτέ στις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις. Λανθασμένες οικονομικές πολιτικές και κακοδιαχείριση (αφού αρκετά δισ. από τα δάνεια εκλάπησαν), οδήγησαν στη χρεοκοπία.

Βραζιλία (1998, 2002: ΑΝΕΡΓΙΑ) Έλαβε 41,5 δισ. δολάρια το 1998 και άλλα 30 δισ. δολάρια το 2002. Το ΔΝΤ ζήτησε από τη Βραζιλία να εμφανίσει πλεονασματικό προϋπολογισμό, κάτι που σήμαινε χρόνια περικοπών στις δαπάνες και τις θέσεις εργασίας του δημοσίου.

Βρετανία (1976) Η κατάρρευση της στερλίνας έναντι του δολαρίου το 1976 έριξε τη Βρετανία σε μία οικονομική και πολιτική κίνηση. Η κυβέρνηση των Εργατικών προχώρησε στην ταπεινωτική κίνηση της προσφυγής στο ΔΝΤ (που μέχρι τότε βοηθούσε οικονομικά μόνο χώρες του τρίτου κόσμου) και ζήτησε δάνειο 2,3 δισ. στερλινών. Το τίμημα ήταν βαρύ, καθώς το ΔΝΤ απαίτησε από το Λονδίνο επώδυνες περικοπές κρατικών δαπανών.

Το γάλα της θλίψης

2010-04-17T00:04:00.001+03:00

Το «το γάλα της θλίψης» είναι η μελαγχολία που μεταφέρθηκε στη Φαούστα από το μητρικό γάλα. Είναι μια νοσηρή κατάσταση που προσβάλλει στο Περού τις γυναίκες που κακοποιήθηκαν ή βιάσθηκαν στα χρόνια της τρομοκρατίας. Η μητέρα της έζησε την εποχή του εμφυλίου πολέμου του Περού κι όταν ζούσε στα βουνά ήταν έγγυος στην Φαούστα . Αν και η περίοδος αυτή έληξε, η Φαούστα την αναβιώνει καθημερινά. Ο ξαφνικός θάνατος της μητέρας της την φέρνει αντιμέτωπη με τις φοβίες της, αλλά και το μυστικό που έχει κρύβει μέσα στο σώμα της. Μια πατάτα που βγάζει ρίζες στον κόλπο της, ασπίδα προστασίας, έτσι ώστε να μην τολμήσει κανείς να την αγγίξει. Το Γάλα της θλίψης, μια αλληγορία, που μιλά για την αναζήτηση γιατρειάς και το ταξίδι απ’ το φόβο προς την ελευθερία.

Την ταινία διατρέχουν, σε μεγάλο μέρος, οι παραδόσεις και οι θρύλοι του Περού. Γάμοι, κηδείες κλπ παραπέμπουν σε στοιχεία ντοκμαντέρ.

Κέρδισε την Χρυσή Άρκτο στο Φεστιβάλ του Βερολίνου (2009).

Περουβιανή ταινία σε σκηνοθεσία Κλόντια Γιόσα

Η Κλόντια Γιόσα γεννήθηκε το 1976 στο Περού. Σπούδασε Επικοινωνία στο πανεπιστήμιο της Λίμα και απέκτησε master στον κινηματογράφο και το τηλεοπτικό σενάριο στη Μαδρίτη. Στη συνέχεια ξεκίνησε να δουλεύει στο χώρο της διαφήμισης και της τηλεόρασης για περουβιανές και ξένες εταιρείες, ώσπου ίδρυσε τη δική της εταιρεία παραγωγής, τη VelaFilms, και το 2006 σκηνοθέτησε την πρώτη της ταινία, με τίτλο “Madeinusa”. Η ταινία κέρδισε περισσότερα από 20 βραβεία σε διάφορα φεστιβάλ διεθνώς. Η Γιόσα ζει πλέον στη Βαρκελώνη.

Οι ανοιξιάτικες πινελιές του Roberto Lombardi

2010-04-15T14:53:00.001+03:00

Ζήτα – Μι

2010-04-13T09:17:00.003+03:00

«Αγαπημένοι μας φίλοι και φίλες, στις 20 Μαίου του 2010 θα βρείτε ένα άδειο Ζήτα-Μι. Μετά από πολλή σκέψη και συναισθηματική φόρτιση αποφασίσαμε ότι ήρθε η ώρα να κλείσει ο 40χρονος κύκλος ενός ιστορικού καταστήματος. Το «Ζήτα-Μι» πέρασε στα χέρια μας από τον Παύλο και τη Μίνα Ζάννα. Γνωρίζαμε ότι ήταν ήδη ένα σύμβολο για τη γενιά του ΄60. Κλασσική μουσική και τζαζ , οι ποιητές και οι κινηματογραφόφιλοι , τα περιοδικά, οι συζητήσεις, οι συναντήσεις, τα καλά σχολεία, οι ωραίοι έφηβοι και οι ωραίες έφηβες, το πάθος που χαρακτήρισε τη γενιά των κινημάτων, το Ζήτα- Μι της Αριστοτέλους. Τρεις γενιές θα μπορούσαν πράγματι να πουν ‘Ναι, ήμασταν όλοι εδώ’. Κι αυτό το γεγονός θέλουμε να το ζήσουμε όλοι μαζί. Να κλείσουμε όλοι μαζί το Ζήτα-Μι που αγαπήσαμε, να κλείσει ο κύκλος όπως άρχισε. Με μια ιδέα. Άδειο από αντικείμενα αλλά γεμάτο από τους ανθρώπους που το στήριξαν».

Η πρώτη γκαλερί της Θεσσαλονίκης, «Ζήτα-Μι», μετά από 40 χρόνια λειτουργίας, ολοκληρώνει τον κύκλο λειτουργίας της. Η γκαλερί του Παύλου Ζάννα και Α. Μαυροκορδάτου, άνοιξε τις πύλες της στο κοινό το 1955 ως κατάστημα- έκθεσης και εμπορίας των γραφομηχανών «Ολιβέτι» αλλά και ειδικών δίσκων κλασσικής και τζάζ μουσικής, στο ισόγειο της οδού Αριστοτέλους 3, βάζοντας τα θεμέλια για τη διάδοση της μοντέρνας τέχνης στην πόλη. Το σχεδιασμό της πινακίδας ανέλαβε και υλοποίησε ο ζωγράφος - καθηγητής Νίκος Σαχίνης ενώ αυτόν του εσωτερικού χώρου της γκαλερί - ο καθηγητής τότε της αρχιτεκτονικής και μετέπειτα πρύτανης του ΑΠΘ κ. Δημήτρης Φατούρος.

Η σύζυγος του Παύλου Ζάννα - η πιανίστρια Μίνα Ζάννα προσέθεσε στο κατάστημα είδη λαϊκής τέχνης και κεραμικά.

To 1968 ο Παύλος Ζάννας συνελήφθη για τη συμμετοχή του στην αντιστασιακή οργάνωση "Δημοκρατική Άμυνα" και καταδικάστηκε σε φυλάκιση 10 1/2 ετών μαζί με τους Στ. Nέστορα, Γ. Σιπητάνο, Σ. Δέδε, A. Mαλτσίδη και K. Πύρζα.Η γνωστή ως «δίκη των έξι»

Το 1970 η Μίνα Ζάννα, συνεργάστηκε με τις αδερφές Μάρω Λάγια και Κατερίνα Καμάρα και για τρία χρόνια η γκαλερί έγινε στέκι αντιστασιακών εικαστικών, λογοτεχνών και φιλότεχνων.

Οι καλλιτέχνες που εκθέτουν- Σπύρος Βασιλείου, Λουκάς Βενετούλιας, Νίκος Σαχίνης Γιώργος Ζογγολόπουλος, Χρήστος Λεφάκης , Παναγιώτης Τέτσης, Παύλος Βασιλειάδης, Αλέξανδρος Ισαρης , Αλέξης Ακριθάκης αλλά και οι Μανώλης Αναγνωστάκης και Κλείτος Κύρου κ.α -ουσιαστικά «συστήνονται» στο κοινό της Θεσσαλονίκης. Η γκαλερί προτείνει καλλιτέχνες και ρεύματα, σοκάρει και ουσιαστικά «συστήνει» τη σύγχρονη τέχνη στην πόλη. Ταυτόχρονα η γκαλερί γίνεται ο χώρος στον οποίο συλλαμβάνεται η ιδέα της δημιουργίας - είναι ουσιαστικά ο πρόγονος του Μακεδονικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης.

Το 1993, η «Ζήτα-Μι» μεταφέρεται λίγο ανατολικότερα, στην οδό Προξένου Κορομηλά 1, όπου στεγάζεται μέχρι σήμερα.

Τα καφέ κουτάκια , οι καφέ κορδέλες και το καφέ στρατσόχαρτο - σήματα κατατεθέντα του «καταστήματος» που «τύλιξαν» επί 55 χρόνια πίνακες, χειροποίητα κοσμήματα, πήλινα, λαμπάδες της λαμπρής, μικρά γλυπτά , υφαντά, κεντήματα και παλιές δαντέλες βρίσκονται ακόμα σε χιλιάδες σπίτια, στις μνήμες χιλιάδων ανθρώπων που πέρασαν κάποτε κάτω από το λογότυπο «Ζήτα-Μι» της πινακίδας του - δημιούργημα του ζωγράφου Νίκου Σαχίνη στην οδό Αριστοτέλους (Απ το 1955) κι ύστερα (τα τελευταία 27 χρόνια) στην οδό του Προξένου Κορομηλά της Θεσσαλονίκης στον αριθμό 1.

Anthony and the Johnsons, i am a bird girl

2010-04-12T11:38:00.001+03:00

i am a bird girl,
i am a bird girl, i am a bird girl now.
i've got my heart here in my hands
i've got my heart, here in my hands now.
i've been searching for my wings,
i've been searching for my wings some time.
i'm gonna be born
gonna be born into soon the sky
i'm gonna be born into soon the sky.

'cause i'm a bird girl
and the bird girls go to heaven,
i'm a bird girl
and the bird girls can fly,
bird girls can fly,
bird girls can fly,
bird girls can fly,
bird girls can fly.

Ο Αντονι Χέγκαρτι γεννήθηκε το 1971 στο Σάσεξ της Βρετανίας, έζησε για λίγο στο Αμστερνταμ, μετακόμισε με την οικογένειά του στο Σαν Χοσέ της Καλιφόρνιας και, από το 1990, κόλλησε στη Νέα Υόρκη, αρχικά με τη θεατρική κολεκτίβα Blacklips, κατόπιν με τους Johnsons. Επισήμως, το συγκρότημα θεωρείται ανακάλυψη του Λου Ριντ, στην πραγματικότητα όμως ήταν ο Ντέιβιντ Τίμπετ των πειραματικών Current 93 που κυκλοφόρησε στην εταιρεία του το ομώνυμό τους άλμπουμ, το 1998. Ο δίσκος έγινε μεγάλη επιτυχία όταν επανακυκλοφόρησε, έξι χρόνια αργότερα, αφότου ο Αντονι άρχισε να συνεργάζεται με τον Ριντ. Δεν ήταν όμως ο υψηλός προστάτης ο μοναδικός λόγος που η μουσική του Αντονι τράβηξε την προσοχή του κοινού.

Antony & the Johnsons

Γιάννης Κολοβός

"Η Καθημερινή" 19/06/2009

αλά Αργεντινή

2010-04-11T19:40:00.004+03:00

Η νουβέλα του Ταμπαρόφσκι γράφτηκε στο Μπουένος Άιρες μετά την παταγώδη αποτυχία των σχεδίων του Νομισματικού Ταμείου που οδήγησαν την Αργεντινή στην κατάρρευση. Η οικονομική κρίση υποβάθμισε τους μεσοαστούς και τους μετέτρεψε σε μια νέα τάξη νεόπτωχων. Οι νεόπτωχοι παίρνουν χαμηλούς μισθούς, ανάλογους των παραδοσιακά φτωχών στρωμάτων, αλλά δεν εννοούν να εγκαταλείψουν εξόδους, διασκεδάσεις, ακριβά ρούχα και γενικά τις μεσοαστικές τους προσδοκίες. Ο Ντάμι, ως κοινωνιολόγος της αγοράς, γνωρίζει καλά τις καταναλωτικές συνήθειες της μεσαίας τάξης που μπορούν να αποφέρουν κέρδος. Αυτή τη γνώση θα εκμεταλλευόταν για να καταξιωθεί επαγγελματικά αν το σώμα του δεν ασθενούσε ανεξήγητα και κατ’ εξακολούθηση.

Η μικρή, (ευφυώς πολιτική) νουβέλα του Ταμπαρόφσκι συνδυάζει χιούμορ και πολυμάθεια. Ο Ταμπαρόφσκι εκπροσωπεί τη νέα δυναμική γενιά λογοτεχνών της Αργεντινής που κληρονόμησε από τους γίγαντες της λατινοαμερικάνικης λογοτεχνίας τη συνήθεια να αποδομεί τις παραδοσιακές αφηγηματικές τεχνικές. Με τη μέθοδο της «παρέκβασης», εισάγει στον αφηγηματικό ιστό θεωρίες κοινωνιολογίας, ψυχολογίας, πολιτικής φιλοσοφίας, μια ισχυρή θεωρητική βάση που ωστόσο δεν βοηθά τον ήρωα να ερμηνεύσει την παθολογική του περίπτωση.

Ο Ταμπαρόφσκι δημιουργεί ένα χαρακτήρα παγκόσμιο και άμεσα αναγνωρίσιμο σε μια νουβέλα που σήμερα μοιάζει σχεδόν προφητική. Ο Ντάμι ζει δίπλα μας, αν όχι μέσα μας, και εν μέσω οικονομικής κρίσης είναι πιο «ασθενής» από ποτέ.

Αυτό που για τον ίδιο ήταν πάθηση για τους άλλους ήταν πληροφορία, ένα στοιχείο με ξεκάθαρη ανταλλακτική αξία, υλικό που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί εναντίον του. Γιατί ασθένεια σημαίνει αδυναμία ελέγχου, αδυναμία άσκησης εξουσίας άρα και επαγγελματικής ανέλιξης. Κι αν η καριέρα ισοδυναμεί με τη ζωή τότε απόλυση και θάνατος είναι ακριβώς το ίδιο πράγμα.

Ο Ντάμι θέλει να κάνει καριέρα. Όλα τα υπόλοιπα του φαίνονται αδιάφορα αν όχι θλιβερά. Όμως τελευταία απειλείται από ένα παράξενο σύνδρομο: ένα βήμα πριν την επαγγελματική καταξίωση ένα πλήθος απίστευτων ασθενειών τον ακινητοποιεί. Το σώμα του αντιστέκεται πεισματικά σε κάθε φιλοδοξία. Και ο Ντάμι από ανερχόμενος κοινωνιολόγος της αγοράς καταλήγει να επαναλαμβάνει τις αποτυχίες του. Η κατάστασή μοιάζει μάλλον με άσχημο παιχνίδι της μοίρας παρά με πραγματική ασθένεια.

Η οικονομική κρίση υποβάθμισε τους μεσοαστούς σε μια νέα τάξη νεόπτωχων. Οι νεόπτωχοι παίρνουν χαμηλούς μισθούς, ανάλογους των παραδοσιακά φτωχών στρωμάτων, αλλά δεν εννοούν να εγκαταλείψουν το βιοτικό τους επίπεδο, τις διασκεδάσεις, τα ακριβά ρούχα και γενικά τις μεσοαστικές τους προσδοκίες. Ο Ντάμι, ως κοινωνιολόγος της αγοράς, γνωρίζει καλά τις καταναλωτικές συνήθειες της μεσαίας τάξης που μπορούν να αποφέρουν κέρδος. Σε αυτή τη γνώση στηρίζεται για να κάνει καριέρα. Οτιδήποτε εκτός της καριέρας τού φαίνεται αδιάφορο, αν όχι θλιβερό. Όμως, τελευταία, απειλείται από ένα παράξενο σύνδρομο: ένα βήμα πριν φτάσει στην επαγγελματική καταξίωση, ένα πλήθος απίστευτων ασθενειών τον ακινητοποιεί. Το σώμα του αντιστέκεται πεισματικά σε κάθε φιλοδοξία. Η κατάστασή του μοιάζει μάλλον με κακόβουλο αστείο της μοίρας παρά με πραγματική ασθένεια. Γιατί, αν η καριέρα ισοδυναμεί με τη ζωή, τότε απόλυση και θάνατος είναι ακριβώς το ίδιο πράγμα.

Ο Νταμιάν Ταμπαρόφσκι, γεννήθηκε το 1967 στο Μπουένος Άιρες. Σπούδασε πολιτικές επιστήμες οτο Παρίσι (Εcole des Hautes Etudes en Sciences Sociales) και εμφανίστηκε στα γράμματα το 1992 με το μυθιστόρημα "Fotos Movidas". Ακολούθησε η έκδοση άλλων πέντε μυθιστορημάτων ("Coney Island", "Bingo", "Kafka de vacaciones", "La expectativa", "Las Hernias"), καθώς και του δοκιμίου "Literatura de izquierda" (Λογοτεχνία τις αριστεράς), που τάραξε τα νερά στο χώρο της λογοτεχνικής κριτικής στη χώρα του. Είναι ακόμα συγγραφέας μιας ανέκδοτης μελέτης για τον Marcel Duchamp και μεταφραστής αρκετών σύγχρονων ποιητών και πεζογράφων. Σήμερα εργάζεται ως μεταφραστής και διευθυντής της λογοτεχνικής σειράς των εκδόσεων Interzona, ενώ αρθρογραφεί σε εφημερίδες και περιοδικά. Βιβλία του έχουν μεταφραστεί στα αγγλικά, τα γαλλικά, τα ρωσικά και τα πορτογαλικά.

Μέσα από μιανευρωτική αφήγηση γεμάτη παρεκβάσεις, Η ιατρική αυτοβιογραφία πλέκει μια μεταφορά της σύγχρονης εργασιακής παράνοιας, όπου η ανεργία, η ασθένεια και κάθε είδος αδράνειας εν γένει γίνονται μορφές συμβολικού θανάτου.

.... Πολιτικό με όλη τη σημασία της λέξης και το μυθιστόρημά του. Περιγράφει την πληβειοποίηση της μεσαίας τάξης, που λαμβάνει χώρα σήμερα σε ολόκληρο τον ανεπτυγμένο κόσμο και τη σχολιάζει ο Νίκος Ξυδάκης στα τελευταία του άρθρα. Τη μετεξέλιξη δηλαδή του μικροαστού σε νεόπτωχο: πρώτα χάνεται η αποταμιευτική ικανότητα, στη συνέχεια οι έξοδοι, ακολουθούν τα ρούχα και τα συναφή, τέλος υποβαθμίζεται η ποιότητα των τροφίμων που αγοράζει. Τελευταίο κάστρο, η πρόσβαση στην ιδιωτική υγεία. Μετά την άλωσή του, το χάος. Το κυριότερο όμως είναι ότι ο Ταμπαρόφσκι περιγράφει την κατάσταση αυτή μέσα από έναν άνθρωπο αναίσθητο και γι’ αυτό άτρωτο, έναν νάρκισσο περιωπής, ενσάρκωση του ατομικισμού από τη μια, αφού «ο κόσμος είναι ένα κενό που γεμίζει μόνο με την προέκταση του ατομικού εγώ» -ένα εγώ που ο συγγραφέας υπονομεύει τεχνηέντως αρνούμενος την τυπική πρωτοπρόσωπη αφήγηση της αυτοβιογραφίας-, και της αλλοτρίωσης, της αποξένωσης από την άλλη. Ο Ντάμι δεν έχει καμία σχέση με το περιβάλλον, ούτε καν με την τάξη του, ούτε με τον ίδιο του τον εαυτό. Απωθώντας τα πάντα, σωματοποιεί τα πάντα και αρρωσταίνοντας έρχεται αντιμέτωπος με τον αληθινό κόσμο, που δεν έχει θέση για τους αδύναμους. Η αρρώστια τον εμποδίζει να δουλέψει, να επιτύχει, να αναγνωριστεί, να κυριαρχήσει, αλλά ευτυχώς το μέλλον διαρκεί πολύ....

Η μετεξέλιξη της μικροαστικής τάξης

Τιτίκα Δημητρούλια

11/4/2010 "Η Καθημερινή"

Η κρίση της Αργεντινής (1999-2002) υπήρξε η πλέον πρόσφατη "μεγάλη" κρίση, η οποία έλαβε μεγάλη δημοσιότητα από τα ΜΜΕ και που καταγράφηκε στα ιστορικά βιβλία σαν αρνητικό παράδειγμα της "αγριότητας" των μέτρων που επέβαλε το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.  ..

Η κρίση της χώρας αυτής, είχε τα ίδια χαρακτηριστικά και αιτίες που είχαν όλες οι κρίσεις χωρών: αδύνατο εμπορικό ισοζύγιο, νόμισμα της χώρας "δεμένο" με κάποιο άλλο ισχυρότερο νόμισμα και ανίκανη -και συχνά διεφθαρμένη- πολιτική διοίκηση.

Η παρακμή της Αργεντινής οφείλεται σε σπατάλες του δημόσιου τομέα. Στην αποδιάρθρωση του εκπαιδευτικού της συστήματος. Στην έλλειψη κέντρων έρευνας υψηλού επιπέδου. Πριν απ' όλα, όμως, οφείλεται στην κυριαρχία νεοφιλελεύθερων δογμάτων στην οικονομία της, ακόμα και όταν κυβερνούσαν λαϊκίστικα κινήματα. Ολα αυτά την οδήγησαν σε βαθιά κρίση που αντιμετωπίστηκε με δανεισμό από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και μέτρα, ανάλογα με εκείνα που έλαβε πρόσφατα η Ελλάδα. Η υλοποίησή τους οδήγησε την Αργεντινή σε μακροχρόνια ύφεση.

Ν. Κοτζιάς: Η Ελλάδα μετά την κρίση: Αργεντινή ή Βραζιλία;

Marina Abramovic, το «πάσχον σώμα»

2010-04-09T10:16:00.005+03:00

Η Μαρίνα Αμπράμοβιτς, γεννημένη στο Βελιγράδι το 1946, είναι η σημαντικότερη καλλιτέχνης της Περφόρμανς σε ολόκληρο τον κόσμο.

Το αγαπημένο της θέμα: ο πόνος, η σκληρότητα, η στέρηση, η αγωνία, ο κίνδυνος, το φλέρτ με το θάνατο, η ζωή στα άκρα. Μοναδικό εργαλείο της το σώμα της και τα όριά του. Από τις αρχές της δεκαετίας του '70 που ξεκίνησε έχει υποβάλλει τον εαυτό της σε σωματικές, συναισθηματικές, ψυχικές, και πνευματικές δοκιμασίες, έχει αυτομαστιγωθεί, έχει χαρακωθεί με μαχαίρι, έχει πάρει ψυχοφάρμακα, ξάπλωσε ανάμεσα σε φλόγες μέχρι που λιποθύμησε από τον καπνό, ξάπλωσε γυμνή πάνω σε πάγο μέχρι να χρειαστεί ιατρική επέμβαση, άφησε να την τυλίξουν πύθωνες, ξάπλωσε ανάμεσα σε σκορπιούς, περπάτησε 2.500 χλμ κατά μήκος του Σινικού Τείχους, βούρτσισε τα μαλλιά της με μια μεταλλική βούρτσα μέχρι να ματώσει, ούρλιαξε μέχρι αφωνίας... Όλα αυτά παρουσία θεατών, που καλούσε για συμμετοχή και πειραματισμούς. Το κοινό αντιδρούσε ποικιλότροπα...
Για τις ανάγκες της «Rhythm 0» (1974) στάθηκε για έξι ώρες ακίνητη, εκτεθειμένη σε θεατές που είχαν την ευκαιρία να επιλέξουν ανάμεσα σε 72 διαφορετικά εργαλεία και να τα χρησιμοποιήσουν επάνω της όπως τους έκανε κέφι. Εκείνοι ήταν αρχικά διστακτικοί, αλλά σταδιακά άρχισαν να συμμετέχουν. Κάποιοι δεν δίστασαν λοιπόν να της σκίσουν τα ρούχα, να τη χαρακώσουν στο στήθος, να τη σημαδέψουν με όπλο.

Στόχος της η εξερεύνηση ακραίων-μοναδικών καταστάσεων συναισθηματικής και πνευματικής εμπειρίας, που, μέσα από την υπεροχή της πνευματικής αντοχής απέναντι στο σωματικό πόνο, οδηγεί, τόσο την ίδια, όσο και το κοινό της, στην κάθαρση. Έλεγχος του σώματος από το πνεύμα, η «πνευματικοποίηση» του σώματος και, τελικά, η ισορροπία.

Οι περισσότερες από τις περφόρμανς της θέτουν σε κίνδυνο για την σωματική της ακεραιότητα - ακόμη και την ίδια της τη ζωή. Οδηγεί το σώμα της στα όρια της αντοχής του, πιστεύοντας ότι ο πόνος απελευθερώνει από το φόβο του θανάτου. Από τα κορυφαία της έργα ήταν το «Βαλκανικό Μπαρόκ» με το οποίο κέρδισε την ύψιστη διάκριση στην Μπιενάλε της Βενετίας.

Σε μια τετράγωνη αίθουσα στον πρώτο όροφο του Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης της Ν.Υ. κάθεται σ' ένα κάθισμα όσες ώρες μένει ανοιχτό το Μουσείο, επί τρεις μήνες που θα διαρκέσει η έκθεση, κάθεται και περιμένει...

Ο επισκέπτης μπορεί να καθίσει απέναντί της και να μείνει όση ώρα αντέχει . Ωστόσο, κανείς δεν αντέχει για πολύ να την κοιτά στα μάτια. Οι περισσότεροι φεύγουν γρήγορα, κάποιοι κλαίνε, λες και αυτή η γυναίκα, εκτός από πρωθιέρεια της σύγχρονης τέχνης και των performances, είναι και μια ιέρεια της ζωής που επιβάλλει σκέψεις, ανοίγματα ψυχής, καταστάσεις συναισθηματικές.

Η ίδια δεν θα μετακινηθεί από το κάθισμά της, το οποίο έχει κατασκευαστεί ώστε να περιέχει και τουαλέτα έως τις 31 Μαΐου, που λήγει η έκθεση.

«Δεν αγαπώ τον πόνο καθόλου. Ο λόγος που μπήκα σε αυτή τη διαδικασία δεν ήταν για να ευχαριστηθώ, αλλά για να βρεθώ στο σημείο που η απελευθέρωση από τον πόνο σε μυεί στο νόημα και στον πλούτο του πνευματικού κόσμου».

Figli di Madre Ignota

2010-04-08T11:49:00.002+03:00

Figli di Madre Ignota, οκταμελής μπάντα από το Μιλάνο που παίζει βαλκανική μουσική. Το όνομα τους σημαίνει «παιδιά αγνώστου μητρός». Με αυτό τον τίτλο χαρακτήριζαν επίσημα στην Ιταλία τα ορφανά παιδιά των οποίων οι μητέρες δεν μπορούσαν ή δεν ήθελαν να τα αναγνωρίσουν. Με το όνομά τους δηλώνουν ότι έχουν χαθεί οι ρίζες στη μουσική.

Και δεν έχουμε τέρμα...

2010-03-18T13:08:00.000+02:00

Ιλαροτραγικό... γκροτέσκο

2010-02-28T16:53:00.001+02:00

Στη στοά Μοδιάνο

2010-02-27T13:56:00.000+02:00

Πίσω από τις μυρωδιές των εδώδιμων προϊόντων. Πάνω από τα καταστήματα. Ανάμεσα στους ήχους της εμπορικής κίνησης ή ενός περιπλανώμενου κρουστού. Η Κεντρική Στοά στέκει ψηλά, στο εσωτερικό μπαλκόνι της Αγοράς Μοδιάνο, και διαπιστώνει το πέρασμα σε μιαν άλλη εποχή. Η αγορά τού Μοδιάνο αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας της Θεσσαλονίκης.

Κινδυνεύει με κατεδάφιση η αγορά Μοδιάνο; Η ερώτηση ως επιστέγασμα καταγγελίας περί «μυστικής συμφωνίας» και «αντιπαροχής» της ιστορικής αγοράς της Θεσσαλονίκης αναρτήθηκε στα μπλογκ, αναμεταδόθηκε και, την περασμένη εβδομάδα, έφθασε ώς τη Βουλή ζητώντας απαντήσεις από πέντε υπουργούς.

Το «επιχειρηματικό» σενάριο για την πασίγνωστη αγορά τροφίμων της Θεσσαλονίκης έφεραν στο προσκήνιο καταστηματάρχες και εμποροϋπάλληλοι, καταγγέλλοντας διαπραγματεύσεις της Κτηματικής Εταιρείας Δημοσίου, στην οποία ανήκει το 43%, να παραχωρήσει το ποσοστό της σε κατασκευαστική εταιρεία με σκοπό την πλήρη ανακατασκευή και εκμετάλλευση για 20 και πλέον έτη. Η συμφωνία, υποστηρίζουν, βρίσκεται στο τελικό στάδιο και τις επόμενες εβδομάδες θα αρχίσουν να αποστέλλονται οι ειδοποιήσεις για έξωση περίπου 50 μικρών επιχειρήσεων… Δεν υπάρχει Θεσσαλονικιός αλλά και επισκέπτης αυτής της πόλης που να αμφισβητεί την ιστορική, λειτουργική και αισθητική της αξία. Χτισμένη στις αρχές του περασμένου αιώνα, στο πιο κομβικό σημείο μέσα σ' ένα πλέγμα αγορών (Καπάνι, Βλάβη, Βατικιώτη) αποτελούσε το πιο ζωντανό εμπορικό κομμάτι στον πυρήνα της ιστορικής Θεσσαλονίκης. Η αίγλη και η φήμη της ώς τη δεκαετία του '90 δεν οφείλονταν μόνο στα εκλεκτά της προϊόντα. Ανάμεσα στη σαρδέλα και στο αρνάκι γάλακτος, στα βότανα και τα μπαχάρια, τα τυριά και τα φρέσκα ζαρζαβατικά των μικρών καταστημάτων, ξεφύτρωσαν ουζερί, ψητοπωλεία και μπαρ που συνέτειναν στο μύθο της «ερωτικής» Θεσσαλονίκης. Στέκι για διανοούμενους, πολιτικούς, δημοσιογράφους και επισκέπτες, ιδίως Αθηναίους, πλην όμως, όπως επισημαίνει ο Πάνος Θεοδωρίδης, «δεν υπήρχε περίπτωση, εκτός από σουτζουκάκια, γουστόζικα αστεία και γύφτικα τουμπερλέκια, να αγοράσει κάποιος την αθερίνα από τη Μοδιάνο».

Η υγρασία, η φθορά, η άνθηση των πολυκαταστημάτων στα δυτικά της πόλης έφεραν την παρακμή. Σαράντα από τα 140 καταστήματα λειτουργούν σήμερα και η ανακαίνισή της είναι περισσότερο από αναγκαία. Για κατεδάφιση δεν τίθεται θέμα, επιβεβαιώνει το Επαγγελματικό Επιμελητήριο. Ως διατηρητέο κτίσμα με ιδιαίτερο αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον (αετωματική πρόσοψη και γυάλινη στέγη) καθορίζει ακόμη και τη χρήση της (μικρά καταστήματα). Το ερώτημα ωστόσο που προκύπτει είναι ποιο σχέδιο ανακατασκευής θα ζωντανέψει τη σκεπαστή αγορά, σ' ένα ήδη προβληματικό κέντρο (μποτιλιάρισμα, χωρίς πάρκινγκ) που συνέβαλε στην εμπορική της απαξίωση; Φέρνοντας στο κέντρο ένα ακόμη mall ή διατηρώντας την ταυτότητα και τις διαφοροποιήσεις της μέσα στο ευρύτερο ιστορικό κέντρο;

Γιώτα Μυρτσιώτη , Η επιβίωση της Αγοράς Μοδιάνο στη Θεσσαλονίκη που αλλάζει

Η Καθημερινή 27/2/2010

Το 1922, οι αδελφοί Μοδιάνο ξεκινούν την κατασκευή μιας κεντρικής στοάς τροφίμων στον πιο σημαντικό εμπορικό άξονα, που ακολουθεί αρχιτεκτονικά το μοντέλο μιας ανάλογης αγοράς του Παρισιού. Οκτώ χρόνια αργότερα η αγορά είναι έτοιμη να δεχτεί τους καταναλωτές και η παράλληλη διαδρομή της στην ιστορική πορεία της πόλης ξεκινά. Προϊόν της ανοικοδόμησης μετά την πυρκαγιά του '17, μάρτυρας του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και των μετέπειτα ιστορικών εξελίξεων, η εικόνα της σήμερα απέχει πολύ από την αρχική οργάνωση του 1930, διατηρεί όμως τις μνήμες μιας άλλης Θεσσαλονίκης.

Καλύπτει τμήμα του οικοδομικού τετραγώνου μεταξύ των οδών Αριστοτέλους, Ερμού, Κομνηνών και Βασ. Ηρακλείου. Είναι ένα απλό ορθογώνιο κτίσμα με αετωματική πρόσοψη που σκεπάζεται με γυάλινη στέγη. Το συνολικό συγκρότημα διασχίζεται από πέντε στοές, κατά μήκος των οποίων διατάσσονται μικρά εν σειρά καταστήματα τροφίμων.Ένας αριθμός από αυτά τα καταστήματα λειτουργεί ακόμη με την αρχική χρήση, ένας άλλος έχει μετατραπεί σε καταστήματα εστίασης (ταβέρνες, μπαρ, εστιατόρια) και ορισμένα, όχι λίγα, έχουν κλείσει αναμένοντας την αναβίωση μέσα από μια «νέα χρήση». Χτισμένη με τον εντυπωσιακό «ευρωπαϊκό» τρόπο των οργανωμένων αγορών, διαθέτει ενδιαφέρουσα εσωτερική «ρυμοτομία», πατάρια περιμετρικά στον κεντρικό χώρο και πολλές εξόδους.

Το ρεπορτάζ για τη «νέκρα» στην αγορά Μοδιάνο, από το φύλλο (24/12/1946) του «Συμφιλιωτή»

Μοδιάνο, Απόδειξις, προπολεμική, αχρησιμοποίητη, διαστάσεις 27Χ14

Eίναι από τους λίγους χώρους μέσα στην πόλη, και με τις άλλες παραδοσιακές αγορές, που διατηρεί κάτι από την εποχή της μικρασιατικής καταστροφής και το κύμα μετανάστευσης συνδυάζοντας το με την σύγχρονη Ευρωπαική ιστορία της Θεσσαλονίκης.. Όλες αυτές οι Αγορές που δίνουν ένα μοναδικό χαρακτήρα στο ιστορικό κέντρο της πόλης πρέπει να διατηρήσουν με οποιοδήποτε κόστος τον χαρακτήρα τους.

Κραυγή (*)

2010-02-26T10:12:00.001+02:00

Κραυγή, Edvard Munch

Αν ένα παιδί μεγαλώσει μέσα στη φτώχεια, το γεγονός αυτό μπορεί να διαμορφώσει σε σημαντικό βαθμό τη νευροβιολογία του, επηρεάζοντας καθοριστικά τη συμπεριφορά του, την υγεία του και την πορεία του αργότερα στη ζωή ως ενήλικος, σύμφωνα με μια νέα επιστημονική έρευνα.

Οι ερευνητές του πανεπιστημίου της Βρετανικής Κολομβίας στο Βανκούβερ, υπό τον Τόμας Μπόις, όπως ανέφεραν στη σχετική παρουσίαση στο συνέδριο της Αμερικανικής Ένωσης για την Προώθηση της Επιστήμης, σύμφωνα με το Γαλλικό Πρακτορείο, διαπίστωσαν ότι υπάρχει μια “βιολογία της δυστυχίας” στους ενήλικους εκείνους που έζησαν φτωχικά παιδικά χρόνια, ιδίως πριν την ηλικία των πέντε ετών.

Σύμφωνα με τη νέα μελέτη, η πρώιμη παιδική ηλικία αποτελεί “κρίσιμη περίοδο για τη διαμόρφωση της αρχιτεκτονικής του εγκεφάλου, η οποία, με τη σειρά της, καθορίζει την μελλοντική νοητική, κοινωνική και συναισθηματική ευημερία των παιδιών”. Όπως διαπιστώθηκε, τα παιδιά που μεγαλώνουν σε ένα μειονεκτικό κοινωνικο-οικονομικό περιβάλλον, έχουν αργότερα δυσανάλογη επίπεδα ευαισθησίας στο στρες, κάτι που φαίνεται τόσο από το επίπεδο των ορμονών τους, όσο και από τις νευροαπεικονιστικές μελέτες του εγκεφάλου τους.

Νευροεπιστήμονες βρήκαν πως παιδιά που μεγαλώνουν σε πολύ φτωχές οικογένειες με χαμηλή θέση στην κοινωνία, παράγουν σε βλαβερά επίπεδα τις τοξικές εκείνες στρεσογόνες ορμόνες, κάτι που υπονομεύει τη νευρολογική τους κατάσταση. Με δεδομένο αυτό, υποστηρίζουν ότι στο συγκεκριμένο πεδίο η επίπτωση της φτώχειας είναι χειρότερη ακόμα και από τον υποσιτισμό ή την έκθεση σε βλαβερές περιβαλλοντικές τοξίνες. Οι έρευνες μάλιστα αυτές δεν έγιναν σε ένα αλλά σε πολλά πανεπιστήμια των ΗΠΑ ταυτόχρονα, και οι νευροεπιστήμονες υπογραμμίζουν ότι η «μεγάλη επιβάρυνση» καταγράφεται στα παιδιά ηλικίας από έξι μηνών έως και τριών ετών.

«Οι σοβαρότερες επιπτώσεις εντοπίζονται στην ανάπτυξη της γλώσσας και της μνήμης», δήλωσε η Μάρθα Φάρεϊ, διευθύντρια του Κέντρου Γνωσιακών Νευροεπιστημών του Πανεπιστημίου της Πενσιλβάνια.

Οι ερευνητές μελέτησαν πάνω από 1.500 άτομα, γεννημένα μεταξύ 1968 και 1975, σε σχέση με το οικογενειακό εισόδημά τους όταν ήσαν παιδιά, το μετέπειτα μορφωτικό τους επίπεδο, τα κατοπινά κοινωνικά επιτεύγματά τους και την καριέρα τους, την υγεία τους, τις τάσεις εγκληματικότητας κλπ. Διαπίστωσαν “εντυπωσιακές διαφορές” στην τροπή που πήραν οι ζωές των παιδιών όταν ενηλικιώθηκαν, ανάλογα με το αν είχαν ζήσει φτωχικά ή άνετα μέχρι την ηλικία των έξι ετών.

Τα φτωχά παιδιά έκαναν τουλάχιστον δύο λιγότερα χρόνια εκπαίδευσης, εργάζονταν 451 ώρες λιγότερες μέσα στον χρόνο και έβγαζαν ως ενήλικοι λιγότερα από τα μισά σε σχέση με τους συνομηλίκους τους που ως παιδιά δεν είχαν γνωρίσει οικονομικά προβλήματα. Είχαν επίσης υπερδιπλάσια πιθανότητα να εμφανίσουν κάποιο πρόβλημα υγείας, είχαν σαφώς μεγαλύτερο άγχος και ακόμα είχαν, κατά μέσο όρο, μεγαλύτερο βάρος. Τέλος, είχαν διπλάσια πιθανότητα να συλληφθούν για κάποιο αδίκημα.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, “οι οικονομικές συνθήκες στην πρώιμη παιδική ηλικία έχουν πολύ μεγάλη σημασία για την κατοπινή επιτυχία στην αγορά εργασίας”. Όπως είπαν, η ενίσχυση του εισοδήματος των οικογενειών που έχουν παιδιά κάτω των πέντε ετών, μπορεί να επιδράσει θετικά, εκτός άλλων παραγόντων, στη νευροβιολογία και τελικά στη μελλοντική ευημερία των παιδιών αυτών.

Ο καθηγητής του πανεπιστημίου Χάρβαρντ Τζακ Στόνκοφ δήλωσε ότι η νέα μελέτη παρέχει “μια θαυμάσια ευκαιρία να μάθουμε περισσότερα για τη βιολογία της κακοτυχίας, πράγμα που θα μας βοηθήσει να αναπτύξουμε νέες ιδέες και να κάνουμε νέες παρεμβάσεις για να μετριάσουμε τις συνέπειες της δυστυχίας”.

«Ολα τα μετέπειτα κοινωνικά προβλήματα στη ζωή ενός ανθρώπου έχουν βάση σε εκείνα τα πρώτα χρόνια», υποστήριξε με τη σειρά του ο Τζον Σόνκοφ, διευθυντής του Κέντρου Παιδικής Ανάπτυξης του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ. «Οι πολιτικοί θα πρέπει να τα λάβουν πολύ σοβαρά υπ’ όψιν τους αυτά. Οσο πιο γρήγορα επέμβεις για να ανασχέσεις τα αποτελέσματα της φτώχειας, τόσο καλύτερα αποτελέσματα έχεις αφού, καθώς το παιδί μεγαλώνει, ο εγκέφαλος αρχίζει να χάνει την πλαστικότητά του» συμπληρώνει ο ίδιος. Επισήμανε ακόμα ότι, σύμφωνα με όλες τις μετρήσεις, τα παιδιά των κατώτερων τάξεων υποφέρουν από υψηλότερα επίπεδα ορμονών στρες σε σύγκριση με τα παιδιά της μεσαίας ή της ανώτερης και βεβαίως της ανώτατης τάξης.
Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι αφενός δεν πραγματοποιούνται αρκετές συνάψεις μεταξύ των εγκεφαλικών νευρικών κυττάρων ενώ επηρεάζεται ακόμα και η κυκλοφορία του αίματος, στοιχείο απαραίτητο για τη σωστή του λειτουργία. «Κυριολεκτικά η φτώχεια παρεμποδίζει την αρχιτεκτονική του εγκεφάλου», καταλήγει.

ΕΚΘΕΣΗ UNICEF: ΠΑΙΔΙΑ ΚΑΙ ΦΤΩΧΕΙΑ

Το δυσβάστακτο εξωτερικό χρέος των Λιγότερο Ανεπτυγμένων Χωρών συμβάλει αποφασιστικά στην αναχαίτιση της προόδου που κάνουν ως προς την εξασφάλιση των δικαιωμάτων των παιδιών.
Από τις 41 υπερχρεωμένες φτωχές χώρες του κόσμου οι 30 είναι στην κατηγορία των Λ.Αν.Χ. Αυτές οι χώρες συνήθως δαπανούν σημαντικά λιγότερο στις βασικές κοινωνικές υπηρεσίες από όσο για την εξυπηρέτηση του εξωτερικού χρέους.
Οι περισσότερες Λ.Αν.Χ. είναι απίθανο να πετύχουν το σύνολο των στόχων που τέθηκαν για τη διεθνή ανάπτυξη μέχρι το 2015 χωρίς επιπλέον χρηματοδότηση και επιπλέον για τις χώρες αυτές η επένδυση στα παιδιά είναι ιδιαίτερης βαρύτητας για 5 βασικούς λόγους:

Το 2000, το 49% του πληθυσμού τους ήταν κάτω των 18 ετών και ο ετήσιος ρυθμός αύξησης πληθυσμού είναι σχεδόν διπλάσιος από τον παγκόσμιο μέσο όρο. Οι Λ.Αν.Χ. αντιπροσωπεύουν το 1/10 του παγκόσμιου πληθυσμού αλλά είναι υπεύθυνες για το 1/5 του ετήσιου αριθμού γεννήσεων παγκοσμίως - υπολογίζεται ότι 24 εκατομμύρια βρέφη γεννιούνται κάθε χρόνο, τα περισσότερα σε φτωχές οικογένειες. ’ρα η αντιμετώπιση της παιδικής φτώχειας είναι η αφετηρία για την αντιμετώπιση της φτώχειας γενικότερα.
Η φροντίδα στην πρώιμη παιδική ηλικία προσφέρει μια κρίσιμη ευκαιρία για την διανοητική, φυσική και συναισθηματική ανάπτυξη των ανθρώπων. Οι επιπτώσεις από την απώλεια αυτής της μοναδικής ευκαιρίας είναι μη αντιστρέψιμες.
Το παιδιά που μεγαλώνουν στη φτώχεια, χωρίς προνόμια, καλή υγεία, μόρφωση, ευκαιρίες, θα μεγαλώσουν και τα ίδια φτωχά παιδιά, διαιωνίζοντας τη φτώχεια και στις επόμενες γενιές.
Τα παιδιά είναι πιο ευάλωτα στη φτώχεια και πληρώνουν δυσανάλογο τίμημα για το ότι γεννήθηκαν φτωχά. Επίσης εξαρτώνται αποκλειστικά από τους μεγάλους για να φροντίσουν για το μέλλον τους. Ένας αξιόπιστος δείκτης της ανάπτυξης μιας χώρας είναι το πώς αντιμετωπίζει τα πιο ανίσχυρα μέλη της. ’ρα αποτελεί ηθική επιταγή για κάθε κράτος να μειώσει το βάρος που επωμίζονται τα παιδιά.
Ένας πέμπτος και ουσιαστικής σημασίας λόγος, είναι ότι η επένδυση στα παιδιά δεν είναι απλώς μια επιλογή. Η Σύμβαση των Δικαιωμάτων του Παιδιού, επικυρωμένη από 191 χώρες, υποχρεώνει τις χώρες να εξασφαλίσουν στα παιδιά τα δικαιώματα που καθορίζει. Σ' αυτά συμπεριλαμβάνεται το δικαίωμα στην καλή υγεία, τη διατροφή, την εκπαίδευση και ένα ικανοποιητικό επίπεδο διαβίωσης.

Περίπου το 14% των εθνικών προϋπολογισμών των Λ.Αν.Χ. πηγαίνουν στις αμυντικές δαπάνες και 20-30% στην εξυπηρέτηση του χρέους. Σε αντίθεση οι δαπάνες για την υγεία και την εκπαίδευση είναι 5% και 13% αντίστοιχα.

Το χάσμα της ανισότητας στο εισόδημα μεταξύ των χωρών διευρύνθηκε μεταξύ του 1990 και του 1999. Τα δύο τρίτα των Λ.Αν.Χ. ή υστερούν σε σύγκριση με τις άλλες αναπτυσσόμενες χώρες ή παρουσιάζουν μια απόλυτη επιδείνωση στο επίπεδο του μέσου εισοδήματος. Αυτό επιβαρύνει την μειονεκτική θέση των Λ.Αν.Χ. των οποίων το τρέχον κατά κεφαλή μέσο εισόδημα είναι μόνο το 1/5 του μέσου όρου για όλες τις αναπτυσσόμενες χώρες (261 έναντι 1344 δολαρίων το 1999).

Οι πιο πολλοί αναλυτές συμφωνούν πως οι ανισότητες στο εισόδημα οξύνουν τη φτώχεια. Μια ταχεία οικονομική ανάπτυξη, ακόμα και σε συνδυασμό με αύξηση των κοινωνικών δαπανών, μπορεί να μην σταθεί αρκετό να καταπολεμηθεί η φτώχεια σε χώρες με μεγάλες ανισότητες. Τέτοιες χώρες μπορεί να χρειάζονται το διπλάσιο ρυθμό ανάπτυξης από ότι άλλες με μικρές ανισότητες για να μειώσουν τη φτώχεια στο μισό μέχρι το 2015.

Οι αναπτυσσόμενες χώρες δαπανούν κατά μέσο όρο 12%-14% του προϋπολογισμού τους σε βασικές κοινωνικές υπηρεσίες και κατά την ίδια στιγμή το αντίστοιχο μερίδιο της Επίσημης Αναπτυξιακής Βοήθειας μετά βίας φθάνει το 11%. Ένας από τους κύριους λόγους για αυτή την ελλιπή επένδυση στα παιδιά είναι το εξουθενωτικό βάρος του εξωτερικού χρέους.

Μέχρι το 1998 οι Λ.Αν.Χ. χρωστούσαν 150,4 δισεκατομμύρια δολάρια σε εξωτερικό χρέος - ποσό που χονδρικά ισοδυναμεί με το συνολικό τους ετήσιο ΑΕΠ. Αυτό το ποσό είναι άνισα κατανεμημένο με 6 χώρες μονάχα να χρωστούν το μισό από αυτό: Αγκόλα, Μπαγκλαντές, Ζαίρ, Αιθιοπία, Μοζαμβίκη και Σουδάν.

Η εξυπηρέτηση του χρέους έχει ιδιαίτερα βαριές επιπτώσεις στις φτωχές χώρες. Στο Τσαντ, το Μάλι, τη Μοζαμβίκη και το Νίγηρα για παράδειγμα, άνω του 20% των κρατικών εσόδων πηγαίνει στις υποχρεώσεις αυτές. Το Μαλάουι, η Τανζανία και η Ζάμπια διαθέτουν αντίστοιχα πάνω από το 30%. Ακόμα και η εξωτερική βοήθεια δεν γλιτώνει από τις απαιτήσεις του εξωτερικού χρέους. Στα μέσα του '90 υπολογίζεται ότι το 40% της εξωτερικής βοήθειας χρησιμοποιούνταν για την αποπληρωμή του διεθνούς εξωτερικού χρέους.

(*)Η Κραυγή (Νορβηγικά: Skrik, 1893 και 1910) είναι μία σειρά από εξπρεσιονιστικούς ζωγραφικούς πίνακες του Νορβηγού Έντβαρτ Μουνκ (Edvard Munch), που απεικονίζει μια αγωνιούσα μορφή με φόντο ουρανό σε χρώμα κόκκινο του αίματος. Θεωρείται από μερικούς πως συμβολίζει το ανθρώπινο είδος κάτω από τη συντριβή του υπαρξιακού τρόμου. Το τοπίο στο υπόβαθρο είναι το Οσλοφγιόρντ, όπως αυτό φαίνεται από το λόφο του Έκεμπεργκ (Ekeberg), στο Όσλο (τότε Κριστιάνια) της Νορβηγίας.

«Προλετάριοι όλων των χωρών ενωθείτε!»

2010-02-21T16:28:00.005+02:00

Το Μανιφέστο του Κομμουνιστικού Κόμματος ή Κομμουνιστικό Μανιφέστο (γερμανικά: Das Manifest der Kommunistischen Partei) γράφτηκε από τους Καρλ Μαρξ και Φρειδερίκου Ένγκελς, από τα τέλη του 1847 μέχρι τις αρχές του 1848, κατ' εντολή της Κομμουνιστικής Λίγκας για να αποτελέσει το πρόγραμμά της, ενώ δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στις 21 Φεβρουαρίου 1848, λίγες ημέρες πριν την Φεβρουαριανή Επανάσταση στο Παρίσι . Ένα από τα πιο πολυδιαβασμένα βιβλία σε όλο τον κόσμο, μαζί με την Αγία Γραφή, το Κοράνι και το Κόκκινο Βιβλιαράκι του Μάο.

Ήταν παραγγελία της «Κομμουνιστικής Λίγκας» στους δύο θεωρητικούς της κομμουνιστικής ιδέας, ενόψει του συνεδρίου της στο Λονδίνο. Το «Μανιφέστο» προτείνει ένα σχέδιο δράσης για την προλεταριακή επανάσταση, που θ' ανατρέψει τον καπιταλισμό και τελικά θα φέρει την αταξική κοινωνία. Το βιβλιαράκι αυτό αναφέρει για την επιβολή του προοδευτικού φόρου, την κατάργηση της ιδιοκτησίας και την εθνικοποίηση των μέσων παραγωγής, ως βήματα για την επιβολή του κομμουνισμού. 

Ο πρώτος μεταφραστής στα ελληνικά του Κομμουνιστικού Μανιφέστου ήταν ο Κωνσταντίνος Χατζόπουλος, έλληνας διανοούμενος πρωτοπόρος δημοτικιστής που είχε ασπαστεί τον Μαρξισμό κατά την διάρκεια των σπουδών του στην Γερμανία. Παίρνοντας στα χέρια του το γερμανικό κείμενο, ο Χατζόπουλος έκανε μια επιλογή και τη μετέφρασε στη δημοτική. Η μετάφρασή του δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα "Εργάτης" του Βόλου το  1908 υπό τον τίτλο "Προκήρυξη του Κοινωνιστικού Κόμματος" και με το ψευδώνυμο Π. Βασιλικός. Αργότερα (1913) η ίδια μετάφραση εκδόθηκε σε μπροσούρα από το Σοσιαλιστικό Κέντρο Αθηνών με τον τίτλο "Το Κοινωνιστικό Μανιφέστο" με ένα μικρό πρόλογο του μεταφραστή με το πραγματικό του όνομα αυτή τη φορά. 

Πρόλογος στη γερμανική έκδοση του 1872

Η "Ένωση των Κομμουνιστών", μια διεθνής εργατική Ένωση, που στις τότε συνθήκες μπορούσε φυσικά να είναι μονάχα μυστική, στο Συνέδριο που έγινε στο Λονδίνο το Νοέμβρη του 1847, ανέθεσε στους υποφαινόμενους να συντάξουν ένα διεξοδικό θεωρητικό και πρακτικό πρόγραμμα του κόμματος, που προοριζόταν για δημοσίευση. Έτσι γεννήθηκε το παρακάτω "Μανιφέστο" που το χειρόγραφο του ταξίδεψε στο Λονδίνο για να τυπωθεί, λίγες βδομάδες πριν από την επανάσταση του Φλεβάρη. Δημοσιεύτηκε πρώτα στα γερμανικά και τυπώθηκε τουλάχιστον σε δώδεκα διαφορετικές εκδόσεις σ' αυτή τη γλώσσα, στη Γερμανία, την Αγγλία και την Αμερική. Στα αγγλικά, για πρώτη φορά κυκλοφόρησε το 1850 στο Λονδίνο, στον Κόκκινο Δημοκράτη, μεταφρασμένο από τη δεσποινίδα Έλεν Μάκφαρλεϊν και το l871 βγήκε στην Αμερική τουλάχιστο σε τρεις διαφορετικές μεταφράσεις. Στα γαλλικά βγήκε για πρώτη φορά στο Παρίσι, λίγο πριν από την εξέγερση τον Ιούνη του 1848, και τελευταία δημοσιεύτηκε στο Σοσιαλιστή της Νέας Υόρκης. Ετοιμάζεται τώρα μια άλλη μετάφραση. Στα πολωνικά βγήκε στο Λονδίνο λίγο μετά την πρώτη γερμανική έκδοση. Στα ρωσικά βγήκε στη Γενεύη στη δεκαετία του 1860-70. Και στα δανικά μεταφράστηκε επίσης αμέσως μετά την έκδοσή του. 

Όσο πολύ κι αν έχουν αλλάξει οι συνθήκες στα τελευταία είκοσι πέντε χρόνια, οι γενικές αρχές που εκτέθηκαν σ' αυτό το "Μανιφέστο" διατηρούν σε γενικές γραμμές και σήμερα όλη τους την ορθότητα. Μερικά σημεία θα μπορούσαν εδώ κι εκεί να διορθωθούν. Η πρακτική εφαρμογή αυτών των αρχών, εξηγεί το ίδιο το "Μανιφέστο", θα εξαρτηθεί παντού και πάντα από τις υπάρχουσες ιστορικές συνθήκες και γι' αυτό δεν αποδίδεται καθόλου ιδιαίτερη σημασία στα επαναστατικά μέτρα, που προτείνονται το τέλος του ΙΙ μέρους. Αυτό το μέρος θα το παρουσιάζαμε σήμερα από πολλές απόψεις διαφορετικά. Μπρος στην τεράστια ανάπτυξη της μεγάλης βιομηχανίας στα τελευταία είκοσι πέντε χρόνια και στην κομματική οργάνωση της εργατικής τάξης που προοδεύει μαζί της, μπρος στην πρακτική πείρα, πρώτα της επανάστασης του Φλεβάρη, και πολύ περισσότερο ακόμα της Κομμούνας του Παρισιού, όπου για πρώτη φορά το προλεταριάτο κράτησε την πολιτική εξουσία δύο ολόκληρους μήνες, το πρόγραμμα αυτό πάλιωσε σε μερικά σημεία. Η Κομμούνα, ιδίως, απέδειξε ότι δεν μπορεί "η εργατική τάξη να πάρει στα χέρια της την έτοιμη κρατική μηχανή και να τη βάλει σε κίνηση για τους δικούς της σκοπούς" (Βλέπε τον "Εμφύλιο πόλεμο στη Γαλλία, έκκληση του Γενικού Συμβουλίου της Διεθνούς Ένωσης των Εργατών", γερμανική έκδοση, σελ.19, όπου αναπτύσσεται πιο διεξοδικά). Ακόμα, είναι αυτονόητο ότι, για σήμερα, η κριτική της σοσιαλιστικής φιλολογίας παρουσιάζει κενά, γιατί σταματάει ως το 1847 και ότι οι παρατηρήσεις για τη στάση των κομμουνιστών απέναντι στα διάφορα κόμματα της αντιπολίτευσης (IV μέρος) κι αν ακόμα και σήμερα είναι ακριβείς στις γενικές γραμμές τους, έχουν ωστόσο παλιώσει στις λεπτομέρειές τους και μόνο για το γεγονός ότι άλλαξε ολοκληρωτικά η πολιτική κατάσταση και η ιστορική εξέλιξη εξαφάνισε από το πρόσωπο της γης τα πιο πολλά κόμματα που απαριθμούνται εκεί. 

Ωστόσο το "Μανιφέστο" είναι ένα ιστορικό ντοκουμέντο που δεν έχουμε πια το δικαίωμα να το αλλάξουμε. Μπορεί μια μεταγενέστερη έκδοση να βγει συνοδευμένη από μια εισαγωγή, που θα γεφυρώσει την απόσταση από το 1847 ως τα σήμερα. Τούτη η ανατύπωση μας ήρθε τόσο αναπάντεχα, που δεν μας δίνει τον καιρό για μια τέτοια δουλειά.  

Λονδίνο, 24 του Ιούνη 1872 

Καρλ Μαρξ, Φρίντριχ Ένγκελς 

Από εδώ: http://www.scribd.com/doc/14390066/- 

Της ημέρας

2010-02-14T19:09:00.000+02:00

Κολοκυθο"μαγειρέματα"

2010-02-11T13:17:00.012+02:00

Οι πιο πολλοί πιστεύουν ότι η κολοκύθα ήρθε από την Αμερική μετά την ανακαλύψή της. Υπάρχει , όμως, και η άποψη ότι η καταγωγή της είναι από την Αφρική. Πάντως, κάποιες ποικιλίες πρέπει να ήταν γνωστές και στην αρχαία Ελλάδα, γιατί σε κείμενα συναντάμε τις λέξεις «σικύα» και «ινδική κολοκύθη». Ωστόσο, οι αρχαιότεροι σπόροι κολοκύθας έχουν βρεθεί στο Μεξικό και χρονολογούνται από το 7000-6000 π.Χ.

Στη Βόρειο Αμερική η κολοκύθα ήταν από τις βασικές τροφές των Ινδιάνων. Οι πρώτοι αποικείς έμαθαν από τους Ινδιάνους να καλλιεργούν την κολοκύθα η οποία, μαζί με την πατάτα και την ντομάτα, ήταν από τα πρώτα σημαντικά λαχανικά μετά την ανακάλυψη της Αμερικής. Σύμφωνα με άλλες πηγές, οι πρώτοι που καλλιέργησαν την κολοκύθα ήταν οι Ετρούσκοι ή ακόμα νωρίτερα οι Φοίνικες θαλασσοπόροι. Τόσο ο Διοσκουρίδης όσο και ο Πλίνιος αναφέρουν ότι η κολοκύθα είναι «η φρεσκάδα της ανθρώπινης ζωής, το βάλσαμο για κάθε δυσκολία». Η παράδοση θέλει πάντως την κολοκύθα να στολίζει τα σπίτια ως ένδειξη ευτυχίας, ευημερίας και καλοτυχίας. Οι Αιγύπτιοι, οι Ρωμαίοι, οι Ινδοί, οι Αραβες, οι Αφρικανοί, όλοι τους είχαν ιδιαίτερες σχέσεις μες τις κολοκύθες και τις ποικιλίες της. Και οι χρήσεις δεν ήταν μόνο διατροφικές. Μ' αυτήν έφτιαχναν στεγανά δοχεία για το λάδι, το κρασί, το γάλα, τα δημητριακά. Εφτιαχναν πιάτα, μπολ, κουτάλια, ακόμα και μουσικά όργανα, όπως οι λατινοαμερικάνικες μαράκες. Ο Λατίνος ποιητής Μάρκος Βαλέριος Μαρτιάλης (40 π.Χ.-104 π.Χ.) που έζησε και πέθανε στην Ισπανία, κορόιδευε έναν αμφιτρύωνα που έβαζε κολοκύθα σε κάθε φαγητό: «Ο Καικίλιος τις κολοκύθες μπουκιές τις κάνει χίλιες. Τις τρώει για ορεκτικό, τις βάζει και στις σούπες, τις φέρνει σαν κύριο φαγητό, τις κάνει γαρνιτούρες». Λες και ήξερε ότι εκατοντάδες χρόνια μετά η κολοκύθα θα ήταν ένα από τα βασικότερα υλικά του γκουρμέ οπλοστασίου μας.

Το λαχανικό αυτό δεν ήταν σε ιδιαίτερη εκτίμηση και για αιώνες το θεωρούσαν κατάλληλο μόνο για τις κατώτερες τάξεις. Οταν έγινε γνωστή στην Ευρώπη έκανε εντύπωση περισσότερο για τη μορφή της παρά για τη χρήση της σάρκας της. Μονάχα σε δύσκολες περιόδους, όπως λιμοί και πόλεμοι, η κατανάλωσή της έφτασε στα ύψη. Στη συνέχεια άρχισαν να μελετούν, από επιστημονικής άποψης, τις φαρμακευτικές της χρήσεις. Τη χρησιμοποιούσαν ως αντιφλεγμονώδες ενώ παράλληλα θεωρούσαν ότι οι σπόροι της κολοκύθας είχαν αναφροδισιακές ιδιότητες και μπορούσαν να κατευνάσουν κάθε σεξουαλική υπερβολή... Επίσης συνιστούσαν την κολοκύθα για τις πανάδες αλλά και για τα τσιμπήματα φιδιών.

Πότε μοιάζει με μεγάλο πορτοκαλί μπουκάλι, πότε έχει μακρύ-μακρύ λαιμό, πότε είναι σαν τεράστια σταγόνα και πότε στρογγυλή, πιεσμένη στους πόλους, σαν αυτή που, με το μαγικό άγγιγμα, έγινε άμαξα για τη Σταχτοπούτα.

Κι άλλοι γνωστοί ήρωες όπως, ο Jack pumpkinhead, ένας φανταστικός ήρωας τού "Μάγου τού Οζ" που δεν φημίζεται για τη νοημοσύνη του, καθώς έχει κεφάλι κολοκύθας... (κοινώς "ο κολοκύθας"...)

ή ακόμη και το γνωστό κλασικό παραμύθι τού Tolstoi " Η πελώρια κολοκύθα"

Επίσης, το Halloween, η γιορτή του δυτικού κόσμου που γιορτάζεται την νύχτα της 31ης Οκτωβρίου, κατά την οποία τα μικρά παιδιά μεταμφιέζονται, κατά κανόνα σε κάτι "τρομαχτικό" και επισκέπτονται σπίτια μαζεύοντας γλυκά, το γνωστό "trick or treat". Η γιορτή αυτή μπορεί να ταυτιστεί με τις Αποκριές, όμως διαφοροποιείται κατά πολύ από αυτές μιάς και το Halloween έχει περισσότερο "μυστικιστική" χροιά.

Η ρίζα της λέξης αυτής προέρχεται από το All-hallow-even και δηλώνει την παραμονή (eve) της γιορτής των Αγίων Πάντων (All Hallows Day - All Saints Day). Το Halloween συνδέεται με την υπερφυσική δραστηριότητα. Πολλές πολιτιστικές παραδόσεις θεωρούν την ημέρα αυτή ως μία από τις ελάχιστες μέρες που μπορεί να επιτευχθεί επαφή με τον κόσμο των πνευμάτων καθώς και ότι είναι η μέρα που η μαγεία, και γενικότερα οποιαδήποτε δραστηριότητα που έχει να κάνει με το υπερφυσικό, είναι στο ζενίθ. Σήμα κατατεθέν επίσης της γιορτής αυτής είναι τα φαναράκια φτιαγμένα από πραγματικές κολοκύθες πάνω στις οποίες υπάρχουν χαραγμένα ανθρώπινα χαρακτηριστικά, άλλοτε πιο χιουμοριστικά και άλλοτε πιο τρομαχτικά.

Το έθιμο της κολοκύθας έχει ρίζες από παλιούς Ιρλανδικούς μύθους σύμφωνα με τους οποίους ένας τεμπέλης αλλά πανέξυπνος αγρότης (Τζακ) που κατάφερε να ξεγελάσει και να παγιδεύσει τον Διάβολο με έναν σταυρό. Ο Τζακ αρνήθηκε να απελευθερώσει τον Διάβολο μέχρι να καταλήξουν σε κάποια συμφωνία. Ο Τζακ δέχτηκε να τον απελευθερώσει με την προυπόθεση ότι όταν πεθάνει, ο Διάβολος να μην τον αφήσει να μπει στην Κόλαση. Πεθαίνοντας λοιπόν ο Τζακ ,η συμφωνία τηρήθηκε και έτσι δεν μπορούσε να πάει στην κόλαση. Από τότε, ο Τζακ φτιάχνει αυτά τα φανάρια από κολοκύθα, βάζει ένα κερί μέσα τους και περιπλανιέται σε όλα τα μήκη και πλάτη της γης για να βρει ένα μέρος να αναπαυθεί.

Όπως και να είναι το χειμωνιάτικο αυτό λαχανικό, με την υπόγλυκη γεύση, μπορεί να ταιριάξει με πολλά υλικά, με ζάχαρη και μπαχαρικά ή με αλάτι και τυριά, με αποτέλεσμα δεκάδες νόστιμα φαγητά. Από σούπες και πουρέ μέχρι λαδερά και πίτες και από ριζότο μέχρι μαγειρευτά με κρέατα, κόκκινα και λευκά. Ακόμα και σε ομελέτα μπορούμε να τη χρησιμοποιήσουμε! Χαμηλές οι θερμίδες της (μόνο 15 στα 100 γρ.), αλλά με πολλές βιταμίνες: Α, Β καροτίνη και C. Επίσης κάλιο, ασβέστιο, φώσφορο και φυτικές ίνες είναι τα στοιχεία, που την κάνουν πολύτιμη για τη διατροφή μας.

Κολοκυθοκεφτέδες με δυόσμο

450 γρ. φρέσκια κολοκύθα, ξεφλουδισμένη και ξεσποριασμένη
Αλάτι, όσο χρειάζεται
1 μεγάλο κρεμμύδι, ψιλοκομμένο
2 κ.γ. δυόσμο
1 φλιτζ. αλεύρι
Πιπέρι
Ελαιόλαδο για το τηγάνισμα
Κομματιάζουμε την κολοκύθα. Τη βάζουμε σε σουρωτήρι, ανακατεύουμε με αλάτι και τοποθετούμε πάνω ένα βαρύ πιάτο. Αφήνουμε την κολοκύθα να στραγγίσει για 1 ώρα τουλάχιστον. Πιέζουμε χούφτες χούφτες την κολοκύθα για να βγάλει τυχόν νερό και τη βάζουμε σε ένα μπολ.

Προσθέτουμε το κρεμμύδι, τον δυόσμο, και 1/2 φλιτζ. αλεύρι. Καρυκεύουμε με αλάτι και λίγο πιπέρι. Ανακατεύουμε καλά. Προσθέτουμε περισσότερο αλεύρι εάν χρειάζεται.
Σε ένα μεγάλο βαρύ τηγάνι, ζεσταίνουμε περίπου 2,5 εκ. ελαιόλαδο μέχρι να κάψει. Με ένα κουτάλι ρίχνουμε χυλό και τηγανίζουμε αρκετούς κεφτέδες τη φορά, γυρίζοντάς τους μια φορά με σπάτουλα ώστε να ροδίσουν και από τις δύο πλευρές. Τους βγάζουμε με μια τρυπητή κουτάλα και τους στραγγίζουμε σε χαρτί κουζίνας. Επαναλαμβάνουμε τη διαδικασία μέχρι να τελειώσει ο χυλός, προσθέτοντας λάδι εάν χρειαστεί. Σερβίρουμε τους κολοκυθοκεφτέδες ζεστούς.

Πουρές κολοκύθας

Τρυπάμε μια κολοκύθα δύο κιλών και την ψήνουμε ολόκληρη στον φούρνο σε θερμοκρασία 180 βαθμών Κελσίου, ώσπου να τρυπιέται εύκολα με ένα μυτερό μαχαίρι μέχρι την κοιλότητα με τους σπόρους1 με 1 1/2 ώρα.

Τις μεγαλύτερες κολοκύθες, τις κόβουμε στη μέση ή σε κομμάτια και τα ψήνουμε με την κομμένη πλευρά προς τα κάτω σε ελαφρώς λαδωμένο ταψί. Μια κολοκύθα 4 κιλών δίνει περίπου 8 φλιτζάνια πουρέ.

Όταν η κολοκύθα είναι αρκετά κρύα ώστε να μπορούμε να την πιάσουμε, αφαιρούμε τη φλούδα, την κόβουμε στη μέση, βγάζουμε τους σπόρους και τις ίνες και λειώνουμε τη μαλακή σάρκα σε πρες πουρέ ή πολυμηχάνημα. Εάν ο πουρές είναι νερουλός, τον μαγειρεύουμε σε μέτρια φωτιά ώσπου να απορροφηθούν τα υγρά του. Αυτό είναι ένα σημαντικό βήμα, γιατί ο στεγνός πουρές δουλεύεται καλύτερα όταν τον συνδυάζουμε με υλικά όπως αυγά, γάλα, ζάχαρη και αλεύρι.

Κολοκυθόσουπα

750 gr. κολοκύθα, καθαρισμένη, κομμένη σε μικρά κομμάτια
1 μεγάλο ξερό κρεμμύδι κομμένο σε κυβάκια
4 μεσαία καρότα
1 πατάτα
σελινόριζα
2½ φλιτζ. τσαγιού γάλα
3 κουτ. σούπας ελαιόλαδο
2 κουτ. σούπας φρέσκο τζίντζερ, τριμμένο, ή 1 κουτ. σούπας σκόνη
1 κουτ. γλυκού κάρι σε σκόνη
1 πρέζα φρεσκοτριμμένο μοσχοκάρυδο
αλάτι, φρεσκοτριμμένο μαύρο πιπέρι
Διαδικασία

Ζεσταίνουμε το λάδι σε μια μεγάλη κατσαρόλα. Προσθέτουμε το κρεμμύδι, το τζίντζερ, το κάρι και το μοσχοκάρυδο.

Σοτάρουμε για 2 λεπτά ανακατεύοντας με μια ξύλινη κουτάλα. Στη συνέχεια προσθέτουμε την κολοκύθα τα καρότα, την πατάτα και την σελινόριζα ανακατεύουμε και σοτάρουμε σε δυνατή φωτιά για ακόμη 2 - 3 λεπτά. Προσθέτουμε το γάλα, ανακατεύουμε και συμπληρώνουμε χλιαρό νερό μέχρι να σκεπαστούν καλά τα υλικά.

Αφήνουμε τη σούπα να κοχλάσει και χαμηλώνουμε τη φωτιά για να μη φουσκώσει το γάλα και χυθεί. Βράζουμε μέχρι να μαλακώσουν εντελώς η κολοκύθα και τα καρότα. Απομακρύνουμε την κατσαρόλα από τη φωτιά και πολτοποιούμε λίγα-λίγα τα υλικά στον κάδο του μπλέντερ, προσθέτοντας κάθε φορά και λίγο υγρό από την κατσαρόλα. Αν είναι πολύ πηχτή η σούπα, προσθέτουμε λίγο από το υγρό που κρατήσαμε στην άκρη (ή βραστό νεράκι), ανακατεύουμε και αφήνουμε τη σούπα να πάρει μια βράση. Αν είναι πολύ αραιή, τη βράζουμε μέχρι να αποκτήσει την πυκνότητα που θέλουμε.

Τέλος, προσθέτουμε αλάτι και φρεσκοτριμμένο πιπέρι και δοκιμάζουμε. Σερβίρουμε σε μπολάκια και γαρνίρουμε με φρεσκοτηγανισμένους σε λίγο λάδι κύβους ψωμιού (κρουτόν).

Η ιστορία της σούπας είναι τόσο παλιά που ξεκινά σχεδόν από τότε που ξεκινά και η ιστορία της μαγειρικής. Από τότε που ο άνθρωπος ανακάλυψε τη φωτιά και άρχισε να ζεσταίνει κρέας μέσα σε νερό. Οι πρώτες αναφορές ξεκινούν από τη λίθινη εποχή, ενώ οι τοιχογραφίες που έχουν βρεθεί απεικονίζουν τα μέλη της φυλής ή της οικογένειας γύρω από την πυρά να πίνουν κατευθείαν από το αυτοσχέδιο σκεύος, διότι βέβαια δεν υπήρχαν κουτάλια. Οι πρώτες σούπες -όπως τις ξέρουμε σήμερα- εμφανίστηκαν το 6000 π.Χ. Η λέξη προέρχεται από το γαλλικό soupe (σουπ) ενώ η ρίζα προέρχεται από το λατινικό suppa.

Στο Μεσαίωνα, σούπα θεωρούνταν ζωμός μέσα στον οποίο έβρεχαν ψωμί ή παξιμάδι, ενώ στα ρωμαϊκά χρόνια καθώς και στη διάρκεια της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, η σούπα κατείχε τη θέση του κυρίως φαγητού τόσο για τους φτωχούς όσο και για τους πλούσιους, εξαιτίας της θρεπτικής της αξίας.

Μοσχάρι με κολοκύθα

500 gr. μοσχάρι σε φέτες
700 gr κολοκύθα, καθαρισμένη
2 μέτρια ξερά κρεμμύδια, καθαρισμένα και κομμένα σε κύβους περίπου 1 εκ.
3 σκελίδες σκόρδου
1/5 φλιτζ. τσαγιού ελαιόλαδο
1/4 φλιτζ. τσαγιού κονιάκ
2 φλιτζ. τσαγιού χυμός πορτοκαλιού
χυμός από 1 λεμόνι
1 γαρίφαλο
1 μικρό ξυλάκι κανέλα
1 φύλλο δάφνης
μοσχοκάρυδο
αλάτι, φρεσκοτριμμένο πιπέρι

Ζεσταίνουμε το λάδι σε μια μεγάλη κατσαρόλα σε δυνατή φωτιά και ρίχνουμε τα κρεμμύδια, τα σκόρδα, το γαρίφαλο, την κανέλα, τη δάφνη, αλάτι και φρεσκοτριμμένο πιπέρι. Σοτάρουμε για περίπου 3 λεπτά. Προσθέτουμε στην κατσαρόλα το κρέας. Το γυρνάμε να πάρει χρώμα από όλες τις πλευρές (για περίπου 6 λεπτά) και σβήνουμε με το κονιάκ. Όταν εξατμιστεί, προσθέτουμε το χυμό λεμονιού, το 1 φλιτζ. τσαγιού χυμό πορτοκαλιού και 1/2 φλιτζάνι νερό. Μόλις τα υγρά πάρουν μια καλή βράση, χαμηλώνουμε τη φωτιά σκεπάζουμε με το καπάκι και σιγοβράζουμε μέχρι να μαλακώσει. το κρέας

Ετοιμάζουμε την κολοκύθα, την κόβουμε σε κομμάτια μήκους 3 εκ.

Όταν το κρέας ετοιμαστεί, δυναμώνουμε τη φωτιά, ρίχνουμε την κολοκύθα, το μοσχοκάρυδο και τον υπόλοιπο χυμό πορτοκαλιού και, όταν πάρει πάλι μια γερή βράση το φαγητό, χαμηλώνουμε τη φωτιά και σιγοβράζουμε με ξεσκέπαστη κατσαρόλα για 15 - 20 λεπτά ακόμα ή μέχρι να μαλακώσει η κολοκύθα και να δέσει η σάλτσα.

Ριζότο με κολοκύθα

4 κουτ. ελαιόλαδο
3 φλιτζ. τσαγιού κολοκύθα, κομμένη σε μικρούς κύβους
2 ψιλοκομμένα πράσα
1,5 φλιτζ. ρύζι για ριζότο (αρμπόριο ή καρναρόλε)
1 σφηνάκι κονιάκ
1 λίτρο σπιτικός ζωμός λαχανικών ζεστός ή νερό
1/2 κουτ. γλυκού κόλιανδρος, σε σκόνη
1/4 κουτ. γλυκού τριμμένο μοσχοκάρυδο
1/2 φλιτζ. τσαγιού παρμεζάνα τριμμένη (αν θέλετε)
αλάτι, φρεσκοτριμμένο πιπέρι

Σε μια κατσαρόλα σωτάρουμε τα πράσα με το λάδι μέχρι να εξατμιστούν τα υργά και να ροδίσουν ελαφρά. Ρίχνουμε αλατοπίπερο και το μοσχοκάρυδο, ανακατεύουμε απαλά. Προσθέτουμε την κολοκύθα και το ρύζι σοτάρουμε για 2 λεπτά, ανακατεύοντας, ώσπου οι κόκκοι του να γίνουν διάφανοι. Σβήνουμε με το κονιάκ, ρίχνουμε αλατοπίπερο και χαμηλώνουμε τη φωτιά. Μαγειρεύουμε για 1 λεπτό, μέχρι να εξατμιστεί το αλκοόλ και με την κουτάλα της σούπας αρχίζουμε να ρίχνουμε σε δόσεις τον ζεστό ζωμό , ανακατεύοντας τακτικά ύστερα από κάθε προσθήκη. Κάθε φορά που το υγρό απορροφάται από το ρύζι, ρίχνουμε λίγο ακόμα, ώσπου το ρύζι να μαλακώσει και να χυλώσει (η διαδικασία διαρκεί 20 - 25 λεπτά). Προσθέτουμε τον κόλιανδρο και την παρμεζάνα ,ανακατεύουμε απαλά και μετά 1 λεπτό αποσύρουμε.

Στην κοινωνία των ευπωλήτων

2010-02-08T15:05:00.000+02:00

Μικελάντζελο ντι Λουντοβίκο Μπουοναρότι Σιμόνι

Όπως πάντα, και όπως μάθαμε στον εικοστό αιώνα από μια μακρά σειρά μαθηματικών ανακαλύψεων, από τον Ανρί Πουανκαρέ ώς τον Εντουαρντ Λόρεντς, η πιο μικρή απόκλιση μπορεί να μας ρίξει στην άβυσσο και να μας οδηγήσει στην καταστροφή, έτσι όπως και το πιο μικρό βήμα προς τα μπρος μπορεί να εξαπολύσει μια καταιγίδα και να καταλήξει να προκαλέσει έναν κατακλυσμό. Και αυτό γιατί οι αναγγελίες της ανακάλυψης νησιών που δεν καταγράφονται ούτε στους γεωγραφικούς χάρτες, προσελκύουν συνήθως πλήθη τυχοδιωκτών μεγαλύτερα και από τις ίδιες τις διαστάσεις των παρθένων περιοχών - πλήθη που μέσα σε μια στιγμή θα χρειαστεί να μπορέσουν να τρέξουν γρήγορα στις βάρκες τους, για να απομακρυνθούν από μιαν επικείμενη καταστροφή, με την ελπίδα ότι αυτές οι βάρκες θα είναι ακόμη άθικτες και ασφαλείς. Το ερώτημα που τίθεται είναι επομένως σε ποιο σημείο θα εξαντληθεί ο κατάλογος των περιοχών που μπορούν να αναγορευτούν, με μια δεύτερη διαδικασία, παρθένες και πότε οι (φρενιτιώδεις και επινοητικές) εξερευνήσεις θα πάψουν να προσφέρουν κάποια προσωρινή ανακωχή.

Zygmunt Bauman, Πώς επιβιώνει ο καπιταλισμός, Ελευθεροτυπία 6/2/2010

Claude Oscar Monet

Από τη ζωή ως μαραθώνιο περνάμε έτσι στη ζωή ως καρουζέλ. Μια ζωή δίχως μακροπρόθεσμες επιδιώξεις, δίχως ηθικές δεσμεύσεις ή ανησυχίες, μια ζωή που μόνον ως συρραφή αυτοτελών επεισοδίων θα μπορούσε να περιγραφεί. Μοναχικοί κι αδέσμευτοι πλάνητες στο βασίλειο της ηθικής ευλυγισίας, στέκουμε ανάλγητοι απέναντι στη διαιώνιση της κάθε είδους φτώχειας, δεν αισθανόμαστε καμία ουσιαστική ευθύνη, καμία δέσμευση, καμία υποχρέωση απέναντι στην αδικία, στην ταπείνωση, στην απουσία αξιοπρέπειας. Ωστόσο, για τον Ζίγκμουντ Μπάουμαν, η ηθική μας διάσταση συνταυτίζεται με τη δέσμευσή μας προς τον άλλο: τον συνάνθρωπο, τον συμπολίτη, τον φίλο, τον σύντροφο, τον ξένο. Επιλέγουμε να είμαστε ηθικοί, αναγνωρίζοντας την ευθύνη μας προς τον άλλο, επειδή έχουμε ήδη επιλέξει να είμαστε άνθρωποι. «Σε αυτήν ακριβώς την επιλογή βασίζεται η ανθρώπινή μας αξιοπρέπεια» υποστηρίζει, και σε αυτό ακριβώς το σημείο αναδεικνύεται η σημασία της όποιας ριζοσπαστικής πολιτικής – πολιτικής που επιδιώκει την επαναφορά της ηθικής στη δημόσια σφαίρα.

Zygmunt Bauman, Αναζητώντας ελευθερία με ασφάλεια, Καθημερινή 9/9/2007

Ο Ζίγκμουντ Μπάουμαν γεννήθηκε στην Πολωνία το 1925, από Εβραίους γονείς. Η γερμανική εισβολή θα τον αναγκάσει να καταφύγει στη Σοβιετική Ενωση. Εκεί θα καταταχθεί στον άρτι συγκροτηθέντα πολωνικό στρατό, ο οποίος συμμετέχει υπό σοβιετική διοίκηση στις στρατιωτικές επιχειρήσεις στο ρωσικό μέτωπο. Είναι η εποχή που ονειρεύεται να γίνει φυσικός, επιθυμώντας να λύσει τα μεγάλα μυστήρια του σύμπαντος.

Η επιστροφή στην καθημαγμένη Πολωνία θα μεταβάλει τις προσωπικές του προτεραιότητες. Παρότι ο πόλεμος έχει οδηγήσει την –ήδη χειμαζόμενη προπολεμικά– κοινωνία σε πλήρη αποσύνθεση, από τα συντρίμμια της αναφύεται η ελπίδα ενός αξιοπρεπέστερου μέλλοντος. Η επιτακτική ανάγκη ανασυγκρότησης επιβάλλει την αλλαγή των προσωπικών του στόχων: αντί των μεγάλων μυστηρίων της κοσμολογίας και της φυσικής, «προτεραιότητα τώρα είχε η χώρα μου και το big bang της αναγέννησής της». Η επιλογή της συγκεκριμένης επιστήμης συνιστά προϊόν της πίστης του –την οποία ακόμη και σήμερα φαίνεται, υπό όρους, να διατηρεί– ότι η κοινωνιολογία δύναται να συμβάλει στην αλλαγή του κόσμου: «Η κοινωνιολογία μπορεί να συλλάβει και να καταδείξει τις συνθήκες, υπό τις οποίες οι άνθρωποι μπορούν να ζήσουν, όπως θα έπρεπε να ζουν ως άνθρωποι».

Η ακαδημαϊκή του καριέρα θα ξεκινήσει, με την ανακήρυξή του σε καθηγητή στο Πανεπιστήμιο της Βαρσοβίας, το 1950. Δεκαοκτώ χρόνια αργότερα, η εκδήλωση μιας ευρείας αντισημιτικής κίνησης στην Πολωνία θα τον αναγκάσει να φύγει από τη χώρα. Το 1971, έπειτα από μια δύσκολη περίοδο μετακινήσεων και αστάθειας, θα του δοθεί η έδρα καθηγητή κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Leeds στην Αγγλία. Το 1990, χρονιά που θα του απονεμηθεί το ευρωπαϊκό βραβείο Αμάλφι, ο Ζίγκμουντ Μπάουμαν θα αποχωρήσει τυπικά από την ακαδημαϊκή ζωή. Το συγγραφικό του έργο, ωστόσο, θα συνεχιστεί με αμείωτους ρυθμούς έως και σήμερα.

Τίτλοι στη βάση Βιβλιονέτ

(2009)	Ρευστοί καιροί, Μεταίχμιο
(2008)	Ζωή για κατανάλωση, Πολύτροπον
(2008)	Η παγκοσμιοποίηση του ρατσισμού, Επίκεντρο
(2008)	Περί θανάτου, Νήσος
(2007)	Ρευστός φόβος, Πολύτροπον
(2006)	Ρευστή αγάπη, Βιβλιοπωλείον της Εστίας
(2005)	Σπαταλημένες ζωές, Κατάρτι
(2004)	Η εργασία, ο καταναλωτισμός και οι νεόπτωχοι, Μεταίχμιο
(2004)	Παγκοσμιοποίηση, Πολύτροπον
(2002)	Η μετανεωτερικότητα και τα δεινά της, Ψυχογιός
(1998)	Και πάλι μόνοι, Έρασμος
(1994)	Ο πολιτισμός ως πράξη, Πατάκη

Saudade(* )... Mια νοσταλγική αίσθηση νοσταλγίας

2010-02-04T13:55:00.001+02:00

Φάντο, σημαίνει μοίρα ή πεπρωμένο, είναι ένα είδος μουσικής που εντοπίζεται τη δεκαετία του 1820 στην Πορτογαλία. Η μουσική είναι μελαγχολική, το ίδιοι κι οι στίχοι, που συχνά μιλάνε για τη θάλασσα, για τη ζωή των φτωχών και τον έρωτα. Η μουσική έχει σχέση με την πορτογαλική λέξη saudade, μια λέξη-συναίσθημα, μάλλον, δυσμετάφραστο... Ένα είδος προσμονής, αλλά κι ένα μείγμα νοσταλγίας, λύπης, πόνου, ευτυχίας και αγάπης. Κάποιοι λάτρεις της μουσικής φάντο ισχυρίζονται ότι οι ρίζες της είναι ένα μείγμα της μουσικής των σκλάβων της Αφρικής με την παραδοσιακή μουσική των Πορτογάλων ναυτών και αραβικές επιρροές.

( *)Saudade, σημαίνει τη νοσταλγική επιθυμία για κάποιον ή κάτι που συνιστούσε οικείο μας κομμάτι, αλλά απουσιάζει από το παρόν μας.

Literatura Universalis

κι έτσι "O SONO E O SONHO"

Ad tuum, Domine, tribunal apello (*)

2010-01-30T15:18:00.009+02:00

Υπάρχουν ορισμένα βιβλία, τα οποία αντιμετωπίστηκαν με οργή από τα συντηρητικά κομμάτια μιας κοινωνίας, επειδή «προσέβαλαν» τα ήθη, τις αξίες, το πολιτικό και κοινωνικό status quo, επειδή προκάλεσαν την ηθική. Αλλες πάλι φορές γιατί απλά οι συγγραφείς τους τόλμησαν να γράψουν όσα η κοινωνία δεν μπορούσε καν να φανταστεί ή δεν ήθελε να φανταστεί.

Τα «απαγορευμένα» της λογοτεχνίας, από το TVXS

Ο εραστής της λαίδης Τσάτερλι, D.H.Lawrence

προκάλεσε σκάνδαλο και η κυκλοφορία του απαγορεύτηκε για πολλά χρόνια στην Αγγλία και στις Η.Π.Α. Πρώτη έκδοση στη Φλωρεντία το 1928, αλλά το 1960 επίσημα στη Βρετανία καθώς κυκλοφόρησε από ιδιωτική έκδοση τον Inky Stephensen's Mandrake Press το 1929.

"Μένοντας απαγορευμένο για πολλά χρόνιαστην Αγγλία κυκλοφόρησε τελικά το 1960- το μυθιστόρημα του Λώρενς σχεδόν απορροφήθηκε από τη σκανδαλολογία που το περιέβαλλε και ο ανατρεπτικός έρωτας του θεματικού του πυρήνα κινδύνευσε να χάσει στη συνείδηση των αναγνωστών- και μάλλον όχι μόνον - και την ανατρεπτική του λειτουργία, και τις τυχόν συμβολικές του προεκτάσεις, αλλά και τις εννοιολογικές συνιστώσες που τον «έδεναν» με το αφηγηματικό αλλά και κοινωνικό του περιβάλλον. Η ικμάδα και η ρώμη της διαμαρτυρίας χάθηκαν και ο «Εραστής της Λαίδης Τσάτερλι» συρρικνώθηκε στα μέτρα της σκανδαλολογικής φήμης του, σ΄ ένα τολμηρό ή ηδονοβλεπτικό αφήγημα. Κλισέ που παγιώθηκε όταν στη δεκαετία του ΄80 μεταφέρθηκε στην οθόνη με πρωταγωνίστρια τη Σύλβια Κρίστελ και με όλον τον μετωνυμικό αισθησιασμό μιας Εμμανουέλας!"

Εριφύλη Μαρωνίτη
Τρυφερός να είναι ο πόθος..., "Τα Νέα", 21-4-2007

Το γυμνό γεύμα, William S. Burroughs

Tο 1959 ο Γάλλος εκδότης Zαν Γιροντιάς εκδίδει το βιβλίο σε 10.000 αντίτυπα, και το 1962 εκδίδεται στην Aμερική, όπου όμως, παρά τις 8.000 πωλήσεις, οι υπεύθυνοι του εκδοτικού οίκου Grove Press συλλαμβάνονται και όσα αντίτυπα έχουν απομείνει κατάσχονται από τις Aρχές. Tρία χρόνια αργότερα ξεκινά η περίφημη δίκη του «Γυμνού γεύματος». Aνάμεσα στους μάρτυρες υπεράσπισης ο Nόρμαν Mέιλερ. Στις 7 Iουλίου 1966, το Aνώτατο Δικαστήριο της Mασαχουσέτης αποφασίζει να επιτρέψει την κυκλοφορία του βιβλίου, και με την ιστορική αυτή απόφαση σημειώνεται το τέλος της λογοκρισίας στις HΠA, σε ό,τι αφορά τη λογοτεχνία.
Το 1954 ο Oυίλιαμ Mπάροουζ γράφει το πρώτο σχέδιο του «Γυμνού γεύματος», με τίτλο «Interzone». Bρίσκεται στην Tαγγέρη, εθισμένος στην ηρωίνη, σε κατάσταση πλήρους παρακμής. Tο 1956 εισάγεται σε ειδική κλινική αποτοξίνωσης στο Λονδίνο και λίγο αργότερα, επιστρέφει στην αγαπημένη του Tαγγέρη για να συνεχίσει να επεξεργάζεται το ετερόκλητο, πολυσχιδές υλικό του «Γυμνού γεύματος». Oταν το 1957 δέχεται την επίσκεψη του Γκίνσμπεργκ και άλλων φίλων, στρώνονται όλοι στη δουλειά: μέσα σε δύο μήνες καθαρογράφουν περίπου 200 σελίδες από το μυθιστόρημα. Tον οριστικό τίτλο τον δίνει ο Kέρουακ: «Γυμνό γεύμα... Eκείνη η παγωμένη στιγμή που σταματάς για να κοιτάξεις τι βρίσκεται στην άκρη του πιρουνιού σου». Kαι, βέβαια, αυτό που βλέπεις δεν είναι καθόλου ωραίο.
Tο 1959 ο Γάλλος εκδότης Zαν Γιροντιάς εκδίδει το βιβλίο σε 10.000 αντίτυπα, και το 1962 εκδίδεται στην Aμερική, όπου όμως, παρά τις 8.000 πωλήσεις, οι υπεύθυνοι του εκδοτικού οίκου Grove Press συλλαμβάνονται και όσα αντίτυπα έχουν απομείνει κατάσχονται από τις Aρχές. Tρία χρόνια αργότερα ξεκινά η περίφημη δίκη του «Γυμνού γεύματος». Aνάμεσα στους μάρτυρες υπεράσπισης ο Nόρμαν Mέιλερ. Στις 7 Iουλίου 1966, το Aνώτατο Δικαστήριο της Mασαχουσέτης αποφασίζει να επιτρέψει την κυκλοφορία του βιβλίου, και με την ιστορική αυτή απόφαση σημειώνεται το τέλος της λογοκρισίας στις HΠA, σε ό,τι αφορά τη λογοτεχνία.

http://e-vivlia.blogspot.com/2008/06/william-s-burroughs.html

Φαρενάιτ 451, Ray Bradbury

1984, George Orwell

Το "Φαρενάιτ 451" μαζί με το "1984" του Όργουελ και τον "Θαυμαστό νέο Κόσμο" του Χάξλεϋ, αποτελούν μιαν άτυπη τριλογία που αναφέρεται στον ολοκληρωτισμό ενός μέλλοντος ελεγχόμενου από τα τηλεοπτικά μέσα και μια κατασταλτική πολιτική στο όνομα του "κοινού καλού". Το πρώτο απαγορεύτηκε σε διάφορες Αμερικανικές πολιτείες και σε σχολεία ανά τον κόσμο, ενώ το δεύτερο απαγορεύτηκε στη Σοβιετική Ένωση το 1950, αλλά και στις ΗΠΑ και την Μεγάλη Βρετανία κατά τη διάρκεια της κρίσης των πυραύλων στη Κούβα.

Λολίτα, Vladimir Nabokov

Μπορεί το 1955, όταν εκδόθηκε για πρώτη φορά να απαγορεύτηκε προδωρινά. η αίσθηση όμως που προκάλεσε ήταν τέτοια, ώστε καθιέρωσε τον Ναμπόκοφ ως έναν από τους πιο πρωτότυπους συγγραφείς του 20ού αιώνα.

Μαντάμ Μποβαρύ, Gustave Flaubert

Η δημοσίευση της Μαντάμ Μποβαρύ προκάλεσε σκάνδαλο, γιατί θεωρήθηκε ότι προσέβαλε τα δημόσια ήθη και τη θρησκεία. Στην πραγματικότητα όμως, καταδίκαζε «αθόρυβα» τη διανοητική στασιμότητα και την υποκρισία της αστικής κοινωνίας της εποχής, μεταφέροντας την αίσθηση ενός κόσμου ρηχού, πληκτικού και ματαιόδοξου. Στον Flaubert ασκήθηκε δίωξη, απαγορεύτηκε το έργο του, αλλά αθωόθηκε το 1857

Επικίνδυνες σχέσεις, Pierre Choderlos de Laclos

Οι "Επικίνδυνες σχέσεις" του Pierre Choderlos de Laclos πρωτοεκδόθηκαν στο Παρίσι το 1782. Η κοινωνία αντιμετώπισε το γεγονός ως σκάνδαλο. Η πρώτη έκδοση εξαντλήθηκε σε μερικές μέρες καθώς και επόμενες εκδόσεις. Ένα αντίτυπο, χωρίς τίτλο στο εξώφυλλο, βρέθηκε αργότερα στα προσωπικά υπάρχοντα της Μαρίας Αντουανέττας. Η κυκλοφορία τους επιτράπηκε επί Λουδοβίκου ΙΣΤ' και των διαφόρων επαναστατικών κυβερνήσεων που ακολούθησαν. Απαγορεύτηκε μόνο με την κατηγορία του "επικίνδυνου" το 1825, επί κυβερνήσεως του Καρόλου Ι', μαζί με τα έργα του Βολταίρου, του Ρουσώ, του Μοντεσκιέ και του Μπωμαρσαί.
Η απαγόρευση ίσχυσε ουσιαστικά σ' όλον τον 19ο αιώνα. Δεν είναι παράξενο που μόνο ο Baudelaire, ο "καταραμένος ποιητής", το υποστήριξε, αν και δεν πρόλαβε να ολοκληρώσει τη μελέτη του για το βιβλίο. Οι "Επικίνδυνες σχέσεις" χαρακτηρίστηκαν ως "έργο εξοργιστικής ανηθικότητας", "βιβλίο άξιο θαυμασμού και κατάρας", ο συγγραφέας τους θεωρήθηκε ότι "επειδή σκιαγραφούσε τέρατα, έπρεπε να είναι τέρας ο ίδιος". Στον αιώνα μας το βιβλίο απέκτησε μεγάλη κριτική εκτίμηση και δημοτικότητα, αν και η ιδέα του "κινδύνου" και του σκανδάλου παρέμεινε. Τα τελευταία χρόνια γυρίστηκαν ταινίες -του Roger Vadim το 1959, του Stephen Frears και του Milos Forman το 1988-1989.

Ο Ανατολικογερμανός συγγραφέας Heiner Muller έγραψε το "Κουαρτέτο", θεατρικό έργο με βάση τις "Επικίνδυνες σχέσεις"

Ο ηγεμόνας, Niccolo Machiavelli

Ηγεμών (κατά Μακιαβέλλι): Ενας μονάρχης πρέπει να έχει την φήμη ότι είναι γενναιόδωρος [να έχει την φήμη- όχι να είναι, δηλαδή να δείχνει ότι δίνει συνέχεια γιατί αν όντως δίνει θα κινδυνεύει άμεσα]. Ακόμα ότι πρέπει να είναι πολύ σκληρός όταν τιμωρεί κάποιον, παρά να είναι ελεήμων. Οτι θα πρέπει να μάθει πώς να εξαπατά όταν αυτό εξυπηρετεί τους σκοπούς του. Όταν όμως πρέπει να εξαπατήσει, δεν πρέπει να φαίνεται ότι εξαπατά. Εν αντιθέσει πρέπει πάντα να επιδεικνύει [να δείχνει ότι έχει - όχι απαραίτητα να έχει] πέντε συγκεκριμένες αρετές : έλεος, ειλικρίνεια, ανθρωπιά, ακεραιότητα και θρησκευτικότητα. Τέλος, ότι ο μόνος τρόπος για να μην ανατραπεί , ο ηγεμών, από την εξουσία του, είναι να μην γίνει μισητός.

Ο Πάπας απαγόρευσε το έργο του καθώς συγκρούονταν με τις χριστιανικές πεποιθήσεις ενώ γα αιώνες το έργο του αντιμετωπίστηκε αρνητικά.

Αποχαιρετισμός στα όπλα, Ernest Hemingway

Το 1918 ο Έρνεστ Χέμινγουεϊ πήγε "στον πόλεμο που θα έβαζε τέλος σε όλους τους πολέμους". Κατατάχθηκε ως εθελοντής τραυματιοφορέας στα ασθενοφόρα, τραυματίστηκε και παρασημοφορήθηκε. Από τις εμπειρίες του αυτές γεννήθηκε αυτό το μυθιστόρημα, που πολλοί θεωρούν ως το αριστούργημά του. Σ' αυτό αναπλάθει με τρόπο απόλυτα πειστικό το φόβο, τη συντροφικότητα, το θάρρος του νεαρού Αμερικανού εθελοντή και των ανδρών και γυναικών που γνωρίζει στην Ιταλία.
Πέρα όμως και ανεξάρτητα από τα καθαρά αυτοβιογραφικά στοιχεία που περιέχονται στο βιβλίο του αυτό, το μυθιστόρημα σφύζει από πάθος και συγκλονιστικά συναισθήματα, που βρίσκουν το ιδεώδες σκηνικό τους στην Ιταλία, στα ταραγμένα και αδυσώπητα χρόνια του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου.

Είχε απαγορευθεί σε ορισμένες Αμερικανικές πολιτείες για το λεπτομερές σεξουαλικό περιεχόμενο του αλλά και στην Ιταλία, για την περιγραφή την οποία κάνει σχετικά με την συντριβή και υποχώρηση των ιταλικών στρατευμάτων στην μάχη του Καπορέτο.

Οι 120 μέρες των Σοδόμων, Marquis De Sade

Τη χρονιά του γάμου του φυλακίζεται στη Βενσέν με βασιλική διαταγή, με τη κατηγορία έκλυτων ηθών, για όργια σ' ένα πορνείο. Φυλάκιση που θα εγκαινιάσει μια μακρά σειρά εγκλεισμών σε φυλακές ή άσυλα για φρενοβλαβείς, η οποία θα διαρκέσει 30 από τα 74 χρόνια του βίου του.

Στη φυλακή της Βαστίλης, λίγα χρόνια πριν την έκρηξη της Γαλλικής Επανάστασης, αρχίζει τη συγγραφή των "120 μερών στα Σόδομα" (1785) -όπως το ξέρουμε σήμερα-, πάνω σ' ένα ρολό χαρτί μήκους 12 μέτρων.

Θεωρήθηκε ένα από τα πιο προκλητικά βιβλία της παγκόσμιας λογοτεχνίας, απαγορεύτηκε πολλές φορές.

"Ο τρόπος σκέψης μου είναι το αποτέλεσμα των στοχασμών μου. Είναι κομμάτι της εσώτερης ύπαρξής μου, του τρόπου που είμαι φτιαγμένος. Για το σύστημά μου, το οποίο αποδοκιμάζετε, είναι επίσης η μέγιστη παρηγοριά στη ζωή μου, η πηγή της ευτυχίας μου. Σημαίνει περισσότερα για μένα απ' ότι η ίδια μου η ζωή"

έγραφε ο ίδιος στη σύζυγό του το Νοέμβριο του 1783

Ο τελευταίος πειρασμός, Νίκος Καζαντζάκης

Κατηγορήθηκε ως ιερόσυλος, με βάση αποσπάσματα του Kαπετάν Mιχάλη και ολόκληρου του Τελευταίου Πειρασμού (1953), ο οποίος δεν είχε ακόμα κυκλοφορήσει στην Ελλάδα. Το 1954 η Ιεαρά Σύνοδος με έγγραφό της ζητούσε από την κυβέρνηση την απαγόρευση των βιβλίων του^[. Ο ίδιος ο Καζαντζάκης, απαντώντας στις απειλές της εκκλησίας για τον αφορισμό του, έγραψε σε επιστολή του:

«Μου δώσατε μια κατάρα, Άγιοι Πατέρες, σας δίνω μια ευχή: Σας εύχομαι να 'ναι η συνείδησή σας τόσο καθαρή όσο η δική μου και να 'στε τόσο ηθικοί και θρήσκοι όσο είμαι εγώ».

Τελικά η Εκκλησία της Ελλάδος δεν τόλμησε να προχωρήσει στον αφορισμό του Νίκου Καζαντζάκη, καθώς ήταν αντίθετος σε κάτι τέτοιο ο οικουμενικός πατριάρχης Αθηναγόρας. Η Εκκλησία της Ελλάδας είναι αυτοκέφαλη και υπάγεται στο Οικουμενικό Πατριαρχείο μόνο δογματικά. Επομένως, για τις οποιεσδήποτε ποινές που θα επιβάλλει δε χρειάζεται την έγκριση του Πατριαρχείου. Βέβαια, τελικά δεν αφορίστηκε ο Καζαντζάκης, αλλά η Ιεραρχία της Εκκλησίας της Ελλάδας τον καταράστηκε κι εξακολουθεί να είναι καταραμένος. Επίσης, ο Τελευταίος Πειρασμός καταγράφτηκε και στον Κατάλογο των Απαγορευμένων Βιβλίων της Ρωμαικοκαθολικής εκκλησίας, το καταργηθέν πλέον Index Librorum Prohibitorum. Ο Καζαντζάκης απέστειλε τότε τηλεγράφημα στην Επιτροπή του Index με τη φράση του χριστιανού απολογητή Τερτουλλιανού:

(*)«Ad tuum, Domine, tribunal apello», δηλαδή «στο Δικαστήριό σου, Κύριε, κάνω έφεση»

Πολλά κλασικά έργα θεωρήθηκαν σκανδαλώδη την εποχή όπου κυκλοφόρησαν και απαγορεύτηκαν για αρκετά χρόνια. Τις περισσότερες φορές μάλιστα η λογοτεχνική τους αξία αναγνωριζόταν μετά τον θάνατο του δημιουργού τους. Ο «Οδυσσέας» του Τζέιμς Τζόις απαγορεύτηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες από το 1918 ως το 1933, με την κατηγορία της προσβολής των ηθών. Χρειάστηκε πολύμηνος αγώνας ομάδας δικηγόρων για να αρθεί η απαγόρευση. Το 1929 απαγορεύτηκε στις ΗΠΑ το έργο του Ζαν - Ζακ Ρουσό, «Εξομολογήσεις», με την αιτιολογία ότι ήταν «επιβλαβής προς τη δημόσια ηθική» τα δε φιλοσοφικά έργα του Ρουσό απαγορεύτηκαν το 1935 στη Ρωσία και μερικά από αυτά παρέμειναν επί δεκαετίες στον Κατάλογο Απαγορευμένων Βιβλίων της Καθολικής Εκκλησίας. Το αριστούργημα του Ντ. Χ. Λόρενς «Ο εραστής της Λαίδης Τσάτερλι» αποτέλεσε το αντικείμενο πολλών δικών περί προσβολής των ηθών στη δεκαετία του '60, τόσο στις ΗΠΑ όσο και στη Βρετανία, ενώ το «Φάνι Χιλ» του Τζον Κλέλαντ, ένα από τα πρώτα καθαρά πορνογραφικά μυθιστορήματα, ήταν απαγορευμένο για περισσότερα από 200 χρόνια, άλλοτε ατύπως και άλλοτε επισήμως. Το ανώτατο δικαστήριο των ΗΠΑ απάλλαξε το βιβλίο από τις κατηγορίες περί ασεμνου μόλις το 1966.

Ο κατάλογος είναι εξοργιστικά μακρύς και περιέχει βιβλία όπως οι «Ιστορίες του Καντέρμπουρι» του Τσόσερ, το «Δεκαήμερο» του Βοκκάκιου, το «Χίλιες και μία νύχτες της Αραβίας», την «Αλίκη στη Χώρα των Θαυμάτων» του Λιούις Κάρολ καθώς και πολλά έργα του Σαίξπηρ. Η τελευταία εικοσαετία

Βασίλης Μπάμπουρης Επικίνδυνες ιδέες και σφοδρά πάθη "Το Βήμα"

Pavlova

2010-01-26T13:50:00.004+02:00

Η Anna Pavlovna (Matveïevna) Pavlova υπήρξε κορυφαία Ρωσίδα χορεύτρια. Γεννήθηκε στην Πετρούπολη το 1882 και πέθανε στην Χάγη το 1931, αλλά στο μεταξύ είχε προλάβει να γράψει ιστορία στο σανίδι. Έγινε διάσημη σε όλο τον κόσμο για τη λυρική, ρομαντική της έκφραση και τη γοητεία της πάνω στη σκηνή. Ο Φοκίν χορογράφησε για την Πάβλοβα το Θάνατο του Κύκνου πάνω σε μουσική Σεν Σανς.

Η παγκόσμια ζαχαροπλαστική της έχει αφιερώσει μια γλυκιά κι ανάλαφρη τούρτα, όσο γλυκιά κι ανάλφρη ήταν και η ίδια όταν χόρευε πάνω στις πουέν της. Η πρώτη ιδέα για ένα τιμητικό γλύκισμα φαίνεται να γεννήθηκε στην Αυστραλία, χώρα στην οποία το 1929 η Άννα Πάβλοβα διέπρεψε στο ρόλο του λευκού κύκνου στη «Λίμνη των Κύκνων» του Τσαϊκόφσκι. Η κάτασπρη σαντιγί παρέπεμπε στο χρώμα της στολής της αιθέριας Πάβλοβα ενώ τα κόκκινα ρόδια θύμιζαν τα τριανταφυλλάκια που στόλιζαν το φόρεμα της. Σύμφωνα τώρα με το Larousse Gastronomique η συνταγή δημιουργήθηκε μετά από σχετικό διαγωνισμό που προκήρυξε εφημερίδα της Νέα Ζηλανδίας, αλλά την οριστική εκδοχή της τη χρωστάει στον σεφ Bert Sachse.

Υλικά:
Για την μαρέγκα:

6 ασπράδια αυγών
180 gr ψιλή ζάχαρη
180 gr άχνη ζάχαρη
1 κουταλιά γλυκού λευκό ξύδι
1 βανίλια

Για την κρέμα σαντιγύ:
170 γρ. κρέμα γάλακτος με 35% λιπαρά, χτυπημένη σε σαντιγύ
300 γρ. τυρί κρέμα

Για το γαρνίρισμα
Κόκκινα σπόρια ροδιού από 2 καρπούς
Χτυπήστε τα ασπράδια στο μπολ του μίξερ, σε δυνατή ταχύτητα, μέχρι να ασπρίσουν και να γίνουν σφιχτή μαρέκα. Μόνο τότε προσθέστε κουταλιά κουταλιά τη ζάχαρη, συνεχίζοντας το χτύπημα. Το μίγμα θα αρχίσει να γίνεται πυκνό και γυαλιστερό. Προσθέστε το ξύδι και τη βανίλια. Χτυπήστε λίγο ακόμα. Όταν σταματήσετε το χτύπημα προσθέσθε την άχνη ζάχαρη ανακατεύοντας ελαφρά.
Αδειάστε το μίγμα σε λαμαρίνα του φούρνου, στρωμένη με αντικολλητικό χαρτί, και απλώστε το, με το πίσω μέρος του κουταλιού, σε δίσκο 25 εκ. για να κάνετε τούρτα . Κάντε πιο βαθουλωτό το κέντρο , σαν φωλιά.
Ψήστε 100 λεπτά την σε προθερμασμένο φούρνο στους 110 βαθμούς. Εξωτερικά σχηματίζεται κρούστα . Σβήστε το φούρνο και αφήστε να κρυώσει μέσα στο φούρνο, με κλειστή πόρτα. Σε δύο ώρες θα μπορέσετε να τις ξεκολλήσετε απαλά από το χαρτί και είναι έτοιμη για σερβίρισμα.
Σερβίρισμα:
Σε επίπεδη πιατέλα, βάλτε μια κουταλιά σαντιγύ και ακουμπήστε τη μαρέγκα (για να μην κουνιέται). Απλώστε κυματιστά τη σαντιγύ και τοποθετείστε τα φρούτα.

Sacher-torte, το σύμβολο της βιεννέζικης ζαχαροπλαστικής

2010-01-24T10:37:00.003+02:00

Η ιστορία αρχίζει το 1832, στην αυλή του πρίγκιπα Μέτερνιχ.

Όταν ο δεκαεξάχρονος μαθητευόμενος μάγειρας Φραντς Ζάχερ αντικατέστησε τον σεφ της αυλής που ήταν άρρωστος και δημιούργησε ένα καινούριο γλυκό για τους υψηλούς καλεσμένους του πρίγκιπα.

Το δημιούργημά του, ιδιαίτερα απλό, ενθουσίασε τους προσκεκλημένους. Δύο κομμάτια παντεσπάνι σοκολάτας που ενώνονται με μαρμελάδα βερίκοκο και από πάνω θεϊκό γλάσο σοκολάτας. Η εξάπλωση της φήμης του γλυκού πυροδότησε πολλούς θρύλους.

Ένας       απ`αυτούς λέει ότι η επαγγελματική εξέλιξη του νεαρού Φραντς Ζάχερ τον έφερε       στην αυλή του κόμη φον Εστερχάζι στην Μπρατισλάβα και αργότερα στην Βουδαπέστη,       όπου κι εκεί ενθουσίασε με την πασίγνωστη πια ζαχερτόρτε. 
      Το 1876 ο γιος του δημιουργού, Eduard Sacher, άνοιξε το διάσημο -ομώνυμο πλέον ξενοδοχείο Sacher Hotel στον πεζόδρομο της Kärntner Straße, στην καρδιά       του ιστορικού κέντρου της Βιέννης. Η γυναίκα του Άννα, γνωστή καπνίστρια πούρων, διηύθυνε το ξενοδοχείο από το 1892 έως το 1930. Στα χρόνια της, το ξενοδοχείο έγινε τόπος συνάντησης των πλούσιων και αριστοκρατών που διατηρούσαν παράνομες σχέσεις. Σήμερα είναι ένα διακρικά πολυτελές ξενοδοχείο

Στο καφέ του σερβιριζόταν φυσικά το λατρεμένο       γλυκό. Από το 1934 το ξενοδοχείο πέρασε στην οικογένεια Γκούρτλερ και το μικρό       μαγαζάκι δίπλα στο ξενοδοχείο μετατράπηκε σε αποκλειστικό ναό       της ανάρπαστης ζαχερτόρτε που λειτουργεί μέχρι σήμερα. Η επιτυχία είναι τόσο       μεγάλη, που παραγγελίες έρχονται από όλα τα μέρη της γης. Η συνταγή φυσικά       κρατείται μυστική, παρά τις επίμονες προσπάθειες πολλών ζαχαροπλαστείων να       τη μιμηθούν. Μάλιστα, τα ζαχαροπλαστεία Sacher  και Demel       βρέθηκαν αρκετές φορές στα δικαστήρια, μέχρι το πρώτο να κερδίσει την άδεια       αποκλειστικής χρήσης του τίτλου ζαχερτόρτε. Πέρα από τα συσκευασμένα κουτιά στα οποία πωλείται η ζαχερτόρτε, η απόλαυσή       της (γαρνιρισμένης με άγλυκη σαντιγί) είναι ίσως μεγαλύτερη όταν σερβίρεται με ζεστό βιεννέζικο καφέ στο Cafe Central. 

Τα πρώτα καφέλειτούργησαν στη Βιέννη στα μέσα του 17ου αιώνα, μετά την ήττα των Τούρκων το 1683. Ωστόσο, οι ιστορικοί επιμένουν ότι ο καφές ήταν γνωστός στην πόλη από πολύ παλιότερα. 
 
Τα καφέ πήραν τη μορφή που σήμερα γνωρίζουμε τα τέλη του 18ου αιώνα. Έφτασαν στην ακμή τους στα τέλη του 19ου, όταν σύχναζαν σ' αυτά παρέες ομοϊδεατών πολιτικών, καλλιτεχνών, συγγραφέων, συνθετών, γιατρών και δημοσίων υπαλλήλων.

Η συνταγή

150 γρ. βούτυρο
150 γρ. κουβερτούρα
150 γρ ζάχαρη
150 γρ. αλεύρι + μπέικιν πάουντερ
1 βανίλια
6 αυγά χωρισμένα
1 βαζο μαρμελαδα βερυκο
γλάσο σοκολάτας

Λιώνουμε την κουβερτούρα με το βούτυρο .
Χτυπάμε τα ασπράδια σε πηχτή μαρέγκα και προσθέτουμε τη μισή ζαχαρη.

Χτυπάμε τους κρόκους με την υπόλοιπη ζάχαρη. Προσθέτουμε το μίγμα της κουβερτούρας και το αλεύρι και στο τέλος τη μαρέγκα. Ανακατεύουμε απαλά να ομογενοποιηθεί το μίγμα.
Βάζουμε σε βουτυρωμένη στρογγυλή φόρμα και ψήνουμε στους 180 για περίπου 1 ώρα.
Αφήνουμε να κρυώσει καλά και αναποδογυρίζουμε την φόρμα. Μόλις κρυώσει καλά παίρνουμε ένα μεγάλο μακρύ μαχαίρι και κόβουμε στην μέση.
Ετοιμάζουμε τώρα την γέμιση με 1 βάζο μαρμέλαδα βερίκοκο και 2 κ.γ. κονιάκ τα οποία τα βράζουμε για 2’ σε ένα κατσαρολάκι.
Τελειώνουμε πασπαλίζοντας με αχνη και έτοιμο γλάσο το οποίο το ζεσταίνουμε σε μπεν-μαρι και περιχύνουμε την τούρτα.

http://www.sacher.com/en-original-sacher-tart.htm

transitional

Στάση, τελευταία.

«Τα παιδία δεν παίζει»

«Τα παιδία δεν παίζει» εξαιτίας λογοκρισίας

Δηµήτρης Δανίκας, "Τα Νέα", 29/5/2010

ΣκηνοθεσίαΆγγελης Ανδρικοπούλου & Αργύρη Τσεπελίκα

Les feuilles mortes

Ο δρόμος της Αριστεράς...

Άννα Φραγκουδάκη, "Τέλος μιας εποχής;", "Τα Νέα" 29.5/2010

Rainbow Eyes

Το βράδυ της 22ας Μαΐου 1963

télé- από πολύ μακριά...

Άδοξοι μπάσταρδοι: Η μεγάλη υπερπαραγωγή Ευρωζώνης-ΔΝΤ

“…πτώματα σφαγιασμένων Ελλήνων τους οποίους είχαν απαγάγει από τα σπίτια τους και είχαν σκοτώσει πάνω στους δρόμους”*

Φωτιές στα χέρια του άναβε τ' ακορντεόν

Un pensamiento triste que se baila*

Στο μπαλκόνι...

Σταύρος Θεοδωράκης

Athens Voice, 13/5/2010, τχ. 301

Στο μπαλκόνι...

Hungry Planet

Η συνενοχή

Kίνδυνο και απόγνωση...

Το θέμα είναι τώρα τι λες...

Madame-Putli, μια νύχτα τρένο

A dream within a dream

Noir Desire - Le Vent Nous Portera

Η μνήμη του χρόνου, the corners of my mind

Στο στόμιο που χάσκει

Η συνείδηση του σώματος

Δρόμος αντοχής για έλληνες υπερπρωταθλητές!!!

Jean Echenoz "Δρόμος αντοχής", μτφ. Αχιλλέας Κυριακίδης, εκδ. Πόλις, 2010

Στην Ψωροκώσταινα ή μάλλον... στην παράγκα του Καραγκιόζη

Στὴν Ἑλλάδα σήμερα, άν χτυπήσουν τὴν πόρτα, μὴν ἀνοίξεις...

Ἀγωνίες

Στὴν Ἑλλάδα σήμερα

Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, Web of Debt...

Το γάλα της θλίψης

Οι ανοιξιάτικες πινελιές του Roberto Lombardi

Ζήτα – Μι

Anthony and the Johnsons, i am a bird girl

αλά Αργεντινή

Ν. Κοτζιάς: Η Ελλάδα μετά την κρίση: Αργεντινή ή Βραζιλία;

Marina Abramovic, το «πάσχον σώμα»

Figli di Madre Ignota

Και δεν έχουμε τέρμα...

Ιλαροτραγικό... γκροτέσκο

Στη στοά Μοδιάνο

Κραυγή (*)

ΕΚΘΕΣΗ UNICEF: ΠΑΙΔΙΑ ΚΑΙ ΦΤΩΧΕΙΑ

«Προλετάριοι όλων των χωρών ενωθείτε!»

Της ημέρας

Κολοκυθο"μαγειρέματα"

Στην κοινωνία των ευπωλήτων

Saudade(* )... Mια νοσταλγική αίσθηση νοσταλγίας

Ad tuum, Domine, tribunal apello (*)

Βασίλης Μπάμπουρης Επικίνδυνες ιδέες και σφοδρά πάθη "Το Βήμα"

Pavlova

Sacher-torte, το σύμβολο της βιεννέζικης ζαχαροπλαστικής

Σκηνοθεσία
Άγγελης Ανδρικοπούλου & Αργύρη Τσεπελίκα