Το γλωσσάριο των ανθέων (*)

( *) Τίτλος ποιήματος τού Ν. Εγγονόπουλου από την ποιητική συλλογή «Έλευσις» (1948)- βιβλίο στο οποίο ο τίτλος είναι τυπωμένος χωρίς τόνο, για να έχει διφορούμενη ερμηνεία.

Με παστό κυδώνι

Κοτόπουλο με κυδωνόπαστο

Ένα κοτόπουλο κομμένο σε κομμάτια
200 γρ. κυδωνόπαστο
4 κ.σ. μηλόξυδο
2 σκελίδες σκόρδο
αλάτι, πιπέρι, κανέλα

Διαλύουμε το κυδωνόπαστο με το μηλόξυδο σε χαμηλή φωτιά μέχρι να ομογενοποιηθούν.

Αλατοπιπερώνουμε τα κομμάτια του κοτόπουλου τα τοποθετούμε σε ταψί, προσθέτουμε το σκόρδο, περιχύνουμε με το μείγμα-γλάσο του κυδωνόπαστου και ψήνουμε για μια ώρα σε προθερμασμένο φούρνο στους 210°C. Ενδιάμεσα περιχύνουμε το κοτόπουλο με τα υγρά του. 

Το κυδωνόπαστο υπάρχει έτοιμο στην αγορά, αλλά μπορούμε να το φτιάξουμε και μόνοι μας

1. Καθαρίζουμε και κόβουμε τα 4 κυδώνια σε κύβους
2. Τα βράζουμε, προσθέτοντας 1 ποτήρι νερό, μέχρι να μαλακώσουν
3. Τα πολτοποιούμε και προσθέτουμε για κάθε κούπα πολτό ½ ζάχαρη
4. Το βράζουμε χωρίς να προσθέσουμε νερό ανακατεύοντας με ΞΥΛΙΝΟ κουτάλι, μέχρι να ξεκολλήσει από τα τοιχώματα της κατσαρόλας.
5. Απλώνουμαι το μείγμα σε αντικολλητικό χαρτί και το απλώνουμε
6. Το αφήνουμε να κρυώσει και το κόβουμε

Ο Γάλλος βασιλιάς Φραγκίσκος Α΄ λένε πως αγαπούσε τόσο το κυδωνόπαστο, που κάθε φόρα που γευόταν ένα κομμάτι σχεδόν έκλαιγε από τη χαρά του

εξαιρετικός συνδυαμός με μια πολύχρωμη σαλάτα

πράσινα ωμά λαχανικά
φέτες πορτοκάλι
κρουτόν
ανθότυρο και
λαδι-ξύδι μπαλσάμικο-μέλι

Εναλλαγές σιωπής και πέτρας (*)

ΑΝΑΒΑΣΗ

Τούτη
η στενή ανάμεσα σε τοίχους γραμμένη
άβατη-αληθινή
άνοδος κι επιστροφή
στο φωτεινόκαρδο μέλλον.

Εκεί.

Συλλαβών
μόλοι, θαλασσο-
βαμμένοι, μακριά
στον απέραντο πόντο.

Έπειτα:
σημαδούρες,
λύπης σημαδούρες αράδα
με τα
για μια στιγμή ωραία αναδυόμενα
λαμπυρίσματα της ανάσας –: ήχοι
καμπάνας φωτεινής (ντουμ-,
ντουν-, ουν-,
unde suspirat
cor),
από-
πληρωμένοι, από-
λυτρωμένοι, δικοί μας.

Κάτι ορατό, ακροάσιμο, η
απ-
ελευθερωμένη λέξη-σκηνή.

Μαζί.

Paul Celan

Του κανενός το ρόδο

μτφ. Χρ. Λάζος
Άγρα, 1995 

O Paul Celan υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους ποιητές της γερμανικής γλώσσας και, σύμφωνα με τον George Steiner, μάλλον ο μεγαλύτερος Ευρωπαίος ποιητής της μεταπολεμικής περιόδου (Celan is almost certainly the major European poet of the period after 1945).

Γεννήθηκε το 1920 από Εβραίους γονείς στο Τσέρνοβιτς, μια μικρή πόλη στη γερμανόφωνη Μπουκοβίνα της Ρουμανίας, η οποία κατά τη διάρκεια του πολέμου καταστράφηκε από τους Γερμανούς, οι δε γονείς του εξοντώθηκαν. Ο Τσέλαν στάλθηκε σε στρατόπεδο "υποχρεωτικής εργασίας" μέχρι την κατάληψη της Ρουμανίας από τους Ρώσους, το 1944, μετανάστευσε στο Βουκουρέστι όπου εργάστηκε σαν μεταφραστής και συναναστράφηκε, για λίγο, με τους ρουμάνους σουρεαλιστές, αντιμετωπίζοντας, όμως, προβλήματα με το σταλινικό καθεστώς αναγκάστηκε να διαφύγει στη Βιέννη και μετά στο Παρίσι. Πέρασε τα περισσότερα δημιουργικά χρόνια του στη Γαλλία, όπου έζησε ως ποιητής και ταυτόχρονα λέκτορας της γλωσσολογίας. Δημιουργός πολύγλωσσος, άσκησε με θέρμη μοναδική και το επάγγελμα του μεταφραστή. Μετέφρασε μεταξύ άλλων Σαίξπηρ, Ρεμπώ και Έμιλυ Ντίκινσον.

Το 1952 παντρεύτηκε τη χαράκτρια  Gisèle de Lestrange. Το 1958 τιμήθηκε με το Βραβείο Λογοτεχνίας Βρέμης, και το 1960 το βραβείο Γκέοργκ Μπύχνερ, το μεγαλύτερο λογοτεχνικό βραβείο της Γερμανίας.  Οι σύντομες ομιλίες του που γίνονται σε αυτές τις δύο περιπτώσεις αποτελούν  και τις κύριες "καταθέσεις" του  σχετικά με την ποίησή του.  Κατά τη διάρκεια της ποιητικής καριέρας του δημοσιεύσει επτά ποιητικές συλλογές, και αφήνει αρκετές αδημοσίευτες. 

Ο Τσέλαν αυτοκτόνησε το 1970 σε ηλικία 50 ετών, πέφτοντας στον Σηκουάνα. Άφησε πίσω του ένα πολύ σημαντικό έργο όπου η μοναξιά διαγράφεται ανελέητη.

Τίτλοι στη βάση Βιβλιονέτ

(2008) Αυστριακοί ποιητές του 20ου αιώνα, Λεξίτυπον (2007) Μήκων και μνήμη, Νεφέλη (2007) Ξένη ποίηση του 20ού αιώνα, Ελληνικά Γράμματα (2006) Ο Μεσημβρινός και άλλα πεζά, Άγρα (2001) Περί των γάμων υδραργύρου και θείου, Ύψιλον (1997) Από κατώφλι σε κατώφλι, Δελφίνι (1996) Paul Celan: Στρέττο. Peter Szondi: Μέσα από στενό πέρασμα., Υπερίων (1995) Του κανενός το ρόδο, Άγρα

Τα ποιήματα βρίκονται πάντοτε καθ' οδόν προς ένα ανοιχτό τόπο που μπορεί να κατακτηθεί, ένα Εσύ που μπορεί να προσφωνηθεί, μια πραγματικότητα που μπορεί να ονομαστεί

Paul Celan

(*) Από το κείμενο της Χρυσούλας Αγκυρανοπούλου "Μεταξύ φιλοσοφίας και γλώσσας: Εθνοφιλοσοφική προσέγγιση του Paul Celan από τον Jacques Derrida"



Στη φωτό γλυπτό του  Joan Miro από το ομώνυμο Μουσείο στη Βαρκελώνη

Γλυκό, γεμιστό στριφτάρι

Ζύμη με μαγιά

650 γρ. αλεύρι

1 φακελάκι ξερή μαγιά

5 κ.σ. χλιαρό νερό

300 ml χλιαρό γάλα

3 αβγά

125 γρ. βούτυρο λιωμένο

70 γρ. ζάχαρη

ελάχιστο αλάτι

Γέμιση

150 γρ. χροντοκομμένους χουρμάδες, χωρίς κουκούτσι

150 γρ. πάστα αμυγδάλου

120 γρ. μαρμελάδα πορτοκάλι

1/2 κ.γ. μοσκοκάρυδο

100 γρ. λιωμένο βούτυρο

Ετοιμάζουμε τη ζύμη μαγιάς και την αφήνουμε να φουσκώσει, ώσπου να γίνει διπλάσια.

Ετοιμάζουμε τα υλικά της γέμισης, εκτός από το βούτυρο σ΄ένα μπωλ.

Ανοίγουμε τη ζύμη σε μεγάλο χοντρό φύλλο 30Χ50 εκ. και αλείφουμε με τα 70γρ λιωμένο βούτυρο και στη συνέχεια απλώνουμε τη γέμιση. Τυλίγουμε κατά μήκος, και μετά σχηματίζουμε το στριφτάρι.

Βουτυρώνουμε ένα στρογγυλό ταψί. Τοποθετούμε το στριφτάρι και το αφήνουμε σε ζεστό μέρος να φουσκώσει ακόμη μια φορά για 30 min. Περιχύνουμε με το υπόλοιπο βούτυρο και ψήνουμε στους 180°C 50 min

Όταν κρυώσει πασπαλίζουμε με ζάχαρη άχν.

Tell Her Today

Try to say
you love some one
its hard to say you dont
its hard to learn
to try to trust someone,
its hard to be without.

So if u think u love some one
try, try, try
because
that one maybe your one

So if you love her
think only of her
take the time tell her today

And if Without her
everything is harder
take the time
drop everything
go tell her today

If for every king
you find a queen
the Key keeps them strong

oh if love is a that beats my heart
then maybe
sweet baby
right now

oh
So if you think you love some one
try, try, try
because that one may be your one.
So if you love her,
think only of her,
take the time tell her today.

And when with out her,
everythings harder
take the time
drop everything
tell her today

Μια φυσαρμόνικα

Είσαι στο βάθος και σ' ακούω που τραγουδάς
Είσαι στο βάθος μέσα σου κρυμμένος μένω
Η φυσαρμόνικα που φτάνει ως εμάς
Κρατά στο χέρι της δρεπάνι ακονισμένο.

Όλα τα πράματα που δε θα δω γελούν σαρδώνεια
Λάμπες φθορίου μου φωτίζουνε τον ύπνο
Ο ύπνος κόλαση κι ιδρώτας στα σεντόνια
Σε τρώω με τρως με κηροπήγια στο δείπνο.

Α πόσο οι μέρες με βαραίνουν τις βαραίνω
Με τυρανάνε τα ενθύμια κι ο θυμός
Πόσο στυφό το "Σ' αγαπώ" σε στόμα ξένο
Πόσο σπασμένος των ποιημάτων μου ο ρυθμός.

Αντώνης Φωστιέρης

Η φυσαρμόνικα εφευρέθηκε γύρω στα 1820 στη Γερμανία από έναν ρολογά και μετά μπήκε σε μαζική παραγωγή από τον Ματίας Χόνερ. Ο εφευρέτης της είχε ακούσει το Κινέζικο όργανο «Σεγκ» που σχετιζόταν με τον φλάουτο του Πάνα, και βασιζόμενος σ’ αυτό είχε την ιδιοφυή ιδέα να φτιάξει το μοναδικό πνευστό όργανο που παίζει μονές φωνές και συγχορδία συγχρόνως, όπως το ακορντεόν. Βασικά, η φυσαρμόνικα είναι ένα φυσητό ακορντεόν.

Baharat του Μεξικού

Η γεύση είναι μια από τις δύο μπαχαρικές αισθήσεις. Δεν υφίσταται χωρίς την όσφρηση. Είναι η πιο ενδιαφέρουσα (μετά το σεξ) μορφή επικοινωνίας μεταξύ των λαών.

Νίκος Πλατής

Μπαχαρικό Λεξικό*

Κέδρος, 2003

Με μια κασετίνα μπαχαρικά

από το  dean & deluca της Ν.Υ

Φτιάξαμε "ευφάνταστες" συνταγές

Guacamole

4 ώριμα αβοκάντο ξεφλουδισμένα και πολτοποιημένα χωρίς το κουκούτσι

χυμός 2 λεμονιών
3 ψιλοκομμένα φρέσκα κρεμμύδια
1,5 σκελίδα σκόρδο κοπανιστή
2 πράσινες πιπεριές κομμένες
4 τομάτες ξεφλουδισμένες και κομμένες
1/2 φλυτζανιού φρέσκο κορίανδρο
3 πιπεριές σεράνο σε κονσέρβα
αλάτι - πιπέρι
λίγη ζάχαρη

Βάζουμε στο μπλέντερ τα αβοκάντο μαζί με τα άλλα συστατικά ώσπου να γίνουν μια ομοιόμορφη κρέμα.

Εντσιλάδας με γλυκοπατάτα και σάλτσα πράσινης ντομάτας

12Χ20 εκ. τορτίγιας

Γέμιση γλυκοπατάτας

500 γρ. γλυκοπατάτες βρασμένες και πολτοποιημένες

2 κ.σ. λάδι

1 κρεμμύδι ψιλοκομμένο

3 ψιλοκομμένες πιπεριές σεράνο κονσέρβας

1/3 φλυτ. σουσάμι

1 κ.γ. ρίγανη

1,5 φλυτ. τυρί κίτρινο τριμμένο

αλάτι, πιπέρι

Σάλτσα πράσινης ντομάτας

1 κιλό πράσινα ντοματάκια κονσέρβας στραγγισμένα

1 μέτριο κρεμμύδι ψιλοκομμένο

3 σκελίδες σκόρδο πολτοποιημένες

1/2 φλυτ. φράσκο κορίανδρο

2 κ.σ. λάδι

Ετοιμάζουμε τη γέμιση γλυκοπατάτας. Σ' ένα τηγάνι ζεσταίνουμε το λάδι και γυρίζουμε όλα τα υλικά, εκτός τού τυριού, για 10 min. Στο τέλος προσθέτουμε και τα τυριά.

Μοιράζουμε το μίγμα στις τορτίγιας και τις τυλίγουμε σε ρολά.

Πολτοποιούμε στο μπλέντερ όλα τα υλικά της πράσινης ντομάτας. Τοποθετούμε το 1/3 τού μίγματος στη βάση τού ταψιού, βάζουμε στη σειρά τις γεμισμένες τορτίγιας και καλύπτουμε με την υπόλοιπη σάλτσα. Ψήνουμε σε μέτριο φούρνο για μισή ώρα

Κοτόπουλο με τσίλι και πορτοκάλι

1 ολόκληρο κοτόπουλο

3 λωρίδες πορτοκαλόφλουδα

1 κ.σ. μέντα

2 σκελίδες σκόρδο πολτοποιημένο

1/2 φλυτ. χυμός πορτοκαλιού

3 κ.σ. αλεύρι

1/2 φλυτ. χυμός πορτοκαλιού (επιπλέον)

2 μέτρια πορτοκάλια σε φέτες

1 κ.σ. μέντα.

Σάλτσα τσίλι

2 σκελίδες σκόρδο πολτοποιημένες

1/2 κ.γ. πάπρικα

2 κ.γ. τσίλι σε σκόνη

3 κ.γ. κίμινο

2 κ.γ. κορίανδρος σε σκόνη

2 κ.σ. κέτσαπ

2 κ.σ. τεκίλα

2 κ.σ. χυμό πορτοκαλιού

 

Τρυπάμε το κοτόπουλο σε πολλά σημεία με το πιρούνι. Γεμίζουμε το εωτερικό με την πορτοκαλόφλουδα και τη μέντα και το σκόρδο. Το ψήνουμε σε δυνατό φούρνο για 30 min. Αλείφουμε το κοτόπουλο με τη σάλτσα τσίλι και ψήνουμε σε μέτριο προς δυνατό φούρνο για άλλη μία ώρα. Ενδιάμεσα περιχύνουμε το κοτόπουλο με τα υγρά του.

Βγάζουμε το κοτόπουλο από το ταψί και το διατηρούμε ζεστό. Στραγγίζουμε τη σάλτσα από το ταψί που την δένουμε με το αλεύρι και τον χυμό πορτοκαλιού σε κατσαρολάκι. Στο τέλος προσθέτουμε τα πορτοκάλια και τη μέντα

Τάρτα σοκολάτας με πορτοκάλι

Βάση

• 175 γρ. βούτυρο ξεπαγωμένο (μισό πακέτο)
• 2 φλ. τσαγιού αλεύρι για όλες τις χρήσεις
• 1/2 φλ. τσαγιού ζάχαρη
• 1/2 κουτ. γλυκού μπέικιν πάουντερ
• 1 κουτ. γλυκού κανέλλα
• 1 κουτ. γλυκού ξύσμα πορτοκαλιού
• 1 κουτ. σούπας κονιάκ

Ετοιμάζουμε γλυκιά βάση τάρτας και την ψήνουμε για 15 min σε προθερμασμένο φούρνο.

Για την κρέμα σοκολάτας:

• 300 γρ. κουβερτούρα
• 200 ml. κρέμα γάλακτος με χαμηλά λιπαρά

Ζεσταίνουμε σε κατσαρολάκι την κρέμα γάλακτος και προσθέτουμε την κουβερτούρα. Ανακατεύουμε μέχρι να λιώσει εντελώς και αδειάζουμε το μίγμα στην τάρτα. Ψήνουμε στο φούρνο για 15 min.

Κρέμα πορτοκάλι 

2 κ.σ. ξύσμα πορτοκάλι

1,5 φλυτ. ζάχαρη

6 κ.σ. κορν φλάουρ

2 φλυτ. φρέσκο χυμό πορτοκαλιού

Σε κατσαρολάκι και σιγανή φωτιά ανακατεύουμε όλα τα υλικά μέχρι να πήξει η κρέμα. Τοποθετούμε πάνω από την τάρτα με τη σοκολάτα και βάζουμε στο ψυγείο.

Και φυσικά margarita

 

• 60 ml Τεκίλα
• 2 κ.σ. τριπλ σεκ
• 2 κ.σ. φρέσκο χυμό λάιμ
• 1 κ.γ. απλό σιρόπι (δες υποσημείωση)
• 1 φλ. παγάκια

1. Βάζουμε όλα τα συστατικά σε ένα μπλέντερ.
   
2. βρέχουμε λίγο το χείλος του τα βάζουμε σε χοντρό αλάτι (ώστε να κολλήσει πάνω).
   
3. Μετά στολίζουμε με ένα κομμάτι λάιμ.

Ιστορίες για τον λόγο που πρωτοφτιάχθηκε μια Margarita, υπάρχουν πολλές. Το μόνο που τις συνδέει είναι πως όλες έχουν ως πρωταγωνίστρια μια Μαργαρίτα.
Είτε αυτή είναι η Marguerite Hemery για την οποία ο φίλος της και μπαρμαν στο Los Dos Republicas του Mexico city το έφτιαξε ειδικά για αυτήν το 1934, είτε είναι αφιερωμένο στην νύφη του Daniel Negrete, Margarita μια μερα πριν το γάμο της με τον αδερφό του το 1936, ή ακόμη το έφτιαξαν για την τραγουδίστρια Peggy Margaret Lee κάπου στα τέλη του ‘40.
Άλλες εικασίες λένε πως το ποτό φτιάχτηκε προς τιμήν της Rita (από το Margarita) Heyworth. Αυτή η ιστορία (ότι δηλαδή εμπνεύστηκαν από την ηθοποιό), είναι και η πιο διαδεδομένη.

*Μπαχαρικό λεξικό
Ένα παρ' ολίγον σοφό βιβλίο κουζινικού, γιατροσοφιστικού, λογοτεχνικού, λαογραφικού, (ελαφρώς) βιοχημικού και (στο έπακρο) ιστορικού περιεχομένου.

 

Ένα παρ' ολίγον σοφό βιβλίο κουζινικού, γιατροσοφιστικού, λογοτεχνικού, λαογραφικού, (ελαφρώς) βιοχημικού και (στο έπακρο) ιστορικού περιεχομένου.

Ο Νίκος Πλατής για να γράψει το "Μπαχαρικό λεξικό" χρειάστηκε να ταξιδέψει σε τέσσερις ηπείρους: Ευρώπη, Αφρική, Ασία και Αμερική. Στην Ινδία πλανήθηκε σε φυτείες ολόκληρες από cardamon (καρδάμωμο), στην Ουγγαρία του Νότου περπάτησε σε ολοκόκκινους και πανέμορφους πιπερώνες με ώριμες πάπρικες και στο Μαρόκο έτυχε να δει μια αγορά που θύμιζε μάντρα με οικοδομικά υλικά, όπου νωχελικοί άντρες με τουρμπάνια πουλούσαν κι αγοράζανε χύμα ορυκτό αλάτι σε τσίγκινα τάσια των πέντε κιλών, με την ίδια σοβαρότητα που συναλλάσσονται οι Ολλανδοί μεγαλέμποροι διαμαντιών.

Μέχρι στα μυστικά στενά του Σαν Αντόνιο (μεξικάνικη αγορά Τέξας) βρέθηκε, στις λαϊκές αγορές του Ισραήλ (Ιερουσαλήμ κυρίως), στην Τιχουάνα του Μεξικό (Μεξικό), στη «σκοτεινή πλευρά» της Αβάνας και στο Μισίρ-τσαρσι της Κωνσταντινούπολης.